The Inescapability of Tragic Human Fate in Joseph Conrad’s Amy Foster

Agata Kowol

Abstrakt
Celem niniejszego artykułu jest ukazanie, w jaki sposób Joseph Conrad w opowiadaniu Amy Foster czerpie z tradycji antycznej tragedii greckiej, oraz zaprezentowanie motywów klasycznych, które pojawiają się w tym tekście. Jednym z najważniejszych tematów poruszanych przez Conrada jest nieuchronność ludzkiego losu, często bardzo tragicznego. Mocno osadzony w realiach swoich czasów i kulturze zachodnioeuropejskiej Conrad odziedziczył po wieku dziewiętnastym przeświadczenie, że świat nie jest już pod opieką dobrego Boga. Na tym tragicznym tle przedstawia autor losy Janka, młodego karpackiego górala, który cudem ocalawszy z katastrofy morskiej, doznaje okrutnego odrzucenia i obojętności ze strony mieszkańców angielskiej wioski, aby potem im zaufać i poślubić tytułową Amy. Szczęście jednak nie trwa długo, gdyż dziewczynie nie udaje się Janka w pełni zrozumieć. Opuszcza męża w chorobie, a on umiera w samotności. Inność młodego mężczyzny oraz wartości, którym pozostaje wierny, wydają się jego jedyną winą (hamartia). Jego życiem zdaje się kierować niewyjaśniona i okrutna siła, co można porównać do władzy kapryśnych bogów nad bohaterami greckich tragedii czy eposów Homera. Janko umiera bez rozpoznania czy zrozumienia własnej sytuacji, co sprawia, że jego koniec wydaje się jeszcze tragiczniejszy. W ten sposób bolesne odczucie pustki metafizycznej zostaje spotęgowane próżnią epistemologiczną. Odrobinę nadziei tej ciemnej wizji dodaje jednak pełen empatii komentarz dwu narratorów zewnętrznych w szkatułkowej kompozycji tekstu, którzy umieszczając historię Janka w perspektywie uniwersalnej, odgrywają rolę chóru z tragedii antycznej. Paradoksalnie, snując opowieść o nieczułości i beznadziejnej przepaści między ludźmi, sami dają oni świadectwo współczucia, zrozumienia i udanej komunikacji, co świadczyć może również o efekcie swoistej katharsis, do której prowadzić może sama literatura.
Słowa kluczowe: Conrad, los, fatum, tragedia, starożytność, Amy Foster
References

BIBLIOGRAPHY

Aristotle1988, Poetics, [in:] Aristotle/Horace/LonginusClassical Literary Criticism, translT.SDorschLondon.

Brereton Geoffrey, 1968, Principles of TragedyA Rational Examination of the Tragic Concept in Life and LiteratureLondon.

Conrad Joseph, 2002, Amy Foster[in:] idemTyphoon” and Other TalesedCedric WattsOxford.

Conrad Joseph, 1963, Preface to The Nigger of ‘NarcissusHarmondsworth.

Graver Lawrence, 1969, Conrads Short FictionBerkeley and Los Angeles.

Guerard Albert J., 1970, Conrad the NovelistNew York.

Herndon Richard, 1960, The Genesis of Conrads ‘Amy Foster’, “Studies in Philology”vol57no3 (July 1960University of North Carolina Press), pp549566Stable URLhttp://www.jstor.org/stable/4173319 (accessed22.09.2014).

Homer, 1945, The OdysseytranslE.VRieuHarmondsworth.

Hooper MyrtleOhI hope he wont talk’: Narrative and Silence in ‘Amy Foster, “The Conradian”vol21no2 (Autumn 1996), pp5164Stable URLhttp://www.jstor.org/stable/20874100accessed20/06/2014.

Joseph Conrads Letters to Cunninghame Graham, 1969, edCedric WattsCambridge.

King James Bible1958, Oxford.

Leech Clifford, 1989, TragedyLondon and New York.

Plato, 1973, Phaedrus[in:] idemPhaedrus and Letters VII and VIII, translWalter HamiltonHarmondsworth.

Russell Bertrand, 1967, The Autobiography of Bertrand Russell18721914London.

Sewall Richard B., 1959, The Vision of TragedyNew Haven.

Sophocles, 1978, Oedipus the KingtranslStephen Berg and Diskin ClayNew York.

Taplin Oliver, 1995, Greek Tragedy in ActionLondon.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.