Sieć i społeczeństwo sieci – zarys rozwoju najważniejszych idei

Rafał Maciąg

Abstrakt

The article discusses the history of the development of the idea of a network as a tool for research, indicating its dispersion within science, involving the use of extremely different theoretical approaches. The text proposes to include them in the form of the parent confrontation between mainly quantitative research stream and humanistic stream, based on the idea of a network society. It indicates also that a similar breakdown occurs from the beginning of the research within the quantitative stream, taking the form of a confrontation of sociological research and physical or biological research. The article cites facts about the development of all the described tracts, leading to conclusion, that such a state of network research must recall the epistemological reflection on the one hand, and, on the other hand, it establishes the possibility of the emergence of the synthetic and interdisciplinary concepts, which potential examples it shows.

Streszczenie

Artykuł omawia historię rozwoju idei sieciowości jako narzędzia badań naukowych, wskazując jego rozproszenie w obrębie nauki, polegające na stosowaniu skrajnie różnych podejść teoretycznych. Tekst proponuje ujęcie ich w formie nadrzędnej konfrontacji nurtu posługującego się głównie badaniami ilościowymi oraz nurtu humanistycznego, opierającego się na idei społeczeństwa sieci. Wskazuje także, iż podobne rozbicie pojawia się od początku badań sieciowych w łonie nurtu nazwanego ilościowym, przyjmując formę konfrontacji badań socjologicznych i przyrodoznawczych, głównie fizykalnych. Artykuł przytacza fakty dotyczące rozwoju wszystkich opisanych dróg, prowadząc do konstatacji, iż taki stan badań sieci musi w końcu wywołać z jednej strony refleksję epistemologiczną, a z drugiej ustanawia on możliwość pojawienia się koncepcji syntetycznych i interdyscyplinarnych, których potencjalne przykłady wymienia.

Słowa kluczowe: sieć, sieciowość, teoria sieci, WWW, humanistyka, społeczeństwo sieciowe, epistemologia
References

Arsenault A., Networks: The Technological and the Social [w:] The Routledge Handbook of Contemporary Social and Political Theory, Routledge 2011.

Barabási A.-L., Linked: The New Science of Networks, Perseus Publishing, Cambridge, MA 2002.

Barabási A.-L., Réka A., Emergence of Scaling in Random Networks, „Science” 1999, nr 286.

Barney D., Społeczeństwo sieci, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2008.

Capra F., The Hidden Connections: Integrating the Biological, Cognitive, and Social Dimensions of Life Into Science of Substainability, Doubleday, New York 2002.

Castells M., The Rise of the Network Society, 1996 (wyd. pol.: Społeczeństwo sieci, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2013).

Dijk van J., De Netwerkmaatschappij, sociale aspecten van nieuwe media, 1997 (wyd. ang.: The Network Society: Social Aspects of New Media, 1999 n.; wyd. pol.: Społeczne aspekty nowych mediów. Analiza społeczeństwa sieci, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010).

Easley D., Kleinberg J., Networks, Crowds, and Markets: Reasoning about Highly Connected World, Cambridge University Press, Cambridge 2010.

Erdős P., Rényi A., On Random Graphs. I, „Publicationes Mathematicae” 1959, nr 6.

Fowler J.H., Christakis N.A., Connected: The Surprising Power of Our Social Networks and How They Shape Our Lives, Little, Brown and Company, New York 2009 (wyd. pol.: sieci, Smak Słowa, Sopot 2011).

Freeman L., The Development of Social Network Analysis – with an Emphasis on Recent Events [w:] The Sage Handbook of Social Media Analysis, red. J. Scott, P.J. Carrington, Sage, London 2011.

Girvan M., Newman M.E.J., Community Structure in Social and Biological Networks, PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America), 2002.

Kadushin Ch., Understanding Social Networks: Theories, Concepts, and Findings, Oxford University Press, Oxford 2012.

Masuda Y., The Information Society as Post-industrial Society, World Future Society, Bethesda, MD 1981.

Newman M.E.J., Networks: An Introduction, Oxford University Press, Oxford 2010.

Watts D.J., Strogatz S.H., Collective Dynamics of ‘Small-world’ Networks, „Nature” 1998, nr 393.

Webster F., Theories of the Information Society, 3rd edition, Routledge, LondonNew York 2006.

Wersją pierwotną jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie