Eugenika jako kontekst historyczno-kulturowy dla pracy socjalnej z rodziną

Hubert Kaszyński,

Katarzyna Ornacka

Abstrakt

Eugenics as a cultural and historical context for social work with the family

The social discourse on the use of knowledge in the field of genetic research involving both supporters as well as opponents. First, pointing to the medical aspects, emphasize new possibilities for prevention and treatment of diseases. Others warn against the temptation associated with the manipulation of human nature through sex selection, genetic features children or patching or muscles. As stated Marek Drwięga the problem (and the related moral dilemmas) occurs when - instead of the treatment of diseases - people use gene therapy to "improve their physical and mental faculties" to the consequences "as a unit better to" find themselves "above norm ". The variety of positions and the lack of clarity in the expression of individual opinion partly due to the fact that technological progress is much faster than moral reflection. This leads - according to Michael Sandel - a situation in which people express their concern about reaching into the language of autonomy, justice and individual rights. Unfortunately, this "moral" vision of the world does not bring relief to people and does not release them from anxiety, as they continue to answer the fundamental questions concerning, inter alia, the design of children or human cloning remain open. In the context of genetic engineering and biotechnology is increasingly appearing concept of eugenics - invented in the nineteenth century by Francis Galton and meaning "well-born" - which is the "gate" to the in-vitro procedure. In today's world, where thanks to advanced technologies dominate pleasure, convenience and comfort, eugenics may be manipulating the eternal laws of nature in order to "breed a man without any dysfunction and deficits, or to bring into being an artificial being, human-like in appearance only, and characterized by excellent physical and mental efficiency." The purpose of our article is, therefore, a reflection on the risks associated with the formation of new sources of inequality and identity wounds, which is particularly important in the field of contemporary social work with the family.

Słowa kluczowe: eugenics, social work with the family, identity, new social inequalities
References

Bauman Z., Żyjąc w czasie pożyczonym. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010.

Bauman Z., Tożsamość. Rozmowy z Benedetto Vecchim. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2007.

Bauman Z., Życie na przemiał, tłum. T. Kunz. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005.

Black E., Wojna przeciw słabym. Eugenika i amerykańska kampania na rzecz stworzenia rasy panów. Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2004.

Burke P., Tożsamości a struktura społeczna: wykład z okazji przyznania nagrody Cooleya-Meada w roku 2003 W: A. Manterys, J. Mucha (red.), Nowe perspektywy teorii socjologicznej. Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków 2009.

Chesterton G.K., Eugenika i inne zło. Wydawnictwo Diecezjalne, Sandomierz 2012.

Domaradzki J., Janusowe oblicze reprogenetyki. „Nowiny Lekarskie” 2009, 78, 1: 71–78.

Drwięga M., W poszukiwaniu doskonałości. Natura ludzka i etyka w dobie inżynierii genetycznej. „Diametros” 2008, czerwiec, 16: 80–91.

Elliott A., Koncepcje „Ja”. Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2007.

Fukuyama F., Koniec człowieka, tłum. B. Pietrzyk. Wydawnictwo Znak, Kraków 2008.

Gawin M., Eugenika – biopolityka – państwo. Z historii europejskich ruchów eugenicznych w pierwszej połowie XX w. Wydawnictwo Neriton – Instytut Historii PAN, Warszawa 2010.

Gulla B., Wolność a zależność dziecka. W: B. Gulla, M. Duda (red.), Dziecko a świat dorosłych. Wydawnictwo św. Stanisława BM, Kraków 2009.

Habermas J., Przyszłość natury ludzkiej. Czy zmierzamy do eugeniki liberalnej?, tłum. M. Łukasiewicz. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2003: 115.

Honneth A., Walka o uznanie. Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków 2012.

Howarth J., The Child’s World. The Comprehensive Guide to Assessing Children in Need. Jessica Kingsley Publishers, London–Philadelphia 2010.

Hrabar R., „Lebensborn”, czyli źródło życia. Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1980.

Hutchby I., Moran-Ellis J., Children and Social Competence. Arenas of Action. Routledge Falmer, London–New York 2005.

Jarzębski J., Skalpel i mózg. W: S. Lem, Szpital przemieniania. Dzieła, t. IX. Biblioteka „Gazety Wyborczej”, Warszawa 2008.

Johnson S., Moorhead B., Social Eugenics Practices With Children in Hitler’s Nazi Germany and the Role of Social Work: Lessons for Current Practice. „Journal of Social Work Values and Ethics” 2011, 8, 1.

Kaszyński H., Praca socjalna z osobami chorującymi psychicznie. Studium socjologiczne. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2013.

Klee E., Auschwitz. Medycyna III Rzeszy i jej ofiary. Universitas, Kraków 2005.

Kocik L., Rodzina w obliczu wartości i wzorów życia ponowoczesnego świata. Oficyna Wydawnicza AFM, Kraków 2006.

Kossak Z., W piekle. W: W. Bartoszewski, Mój Auschwitz. Wydawnictwo Znak, Kraków 2010.

Lem S., Szpital przemienienia. Dzieła, t. IX. Biblioteka „Gazety Wyborczej”, Warszawa 2008.

Marody M., Giza-Poleszczuk A., Przemiany więzi społecznych. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2004.

Misztal B., Teoria socjologiczna a praktyka społeczna. Universitas, Kraków 2000.

Nasierowski T., Zagłada osób z zaburzeniami psychicznymi w okupowanej Polsce. Początek ludobójstwa. Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2008.

Ornacka K., Od socjologii do pracy socjalnej. Społeczny fenomen dzieciństwa. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2013.

Sandel M., The Case against Perfection. Ethics in the Age of Genetic Engineering. The Belknap Press of Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts, London, England 2007.

Savulescu J., Procreative beneficence: why we should select the best children. „Bioethics” 2001, 15, 5/6: 413–426.

Slany K., Modele życia rodzinnego. Wydawnictwo Znak, Kraków 2005.

Smith R., Social Work and Power. Palgrave Macmillan, Basingstoke 2008.

Szlachta K., „Kim jestem dla siebie i dla innych?”, czyli wpływ stygmatu sieroty społecznej na konstruowanie indywidualnej tożsamości na podstawie badań przeprowadzonych dzieci z Domu Dziecka w Zakopanem. Niepublikowana praca magisterska napisana pod kierunkiem K. Ornackiej. Uniwersytet Jagielloński, Instytut Socjologii, Kraków 2012.

Völklein U., Josef Mengele. Doktor z Auschwitz. Prószyński i S-ka, Warszawa 2011.

Warzeszak S., Przyjąć życie. Bioetyka w obronie człowieka. Wydawnictwo Ojców Franciszkanów, Niepokalanów 2008.

Wojciechowski A., Pedagogika obecności. Śladem księdza Józefa Tischnera filozofii dramatu. Wydawnictwo Edukacyjne „Akapit”, Toruń 2012.

Zaremba Bielawski M., Higieniści. Z dziejów eugeniki. Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2011

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.