Nierówności edukacyjne jako problem społeczny  w społeczeństwach posttransformacyjnych

Piotr Długosz

Abstrakt

Educational inequalities as a social problem in post-transformational societies

The article presents results of the research on educational inequalities in Poland, Ukraine and Hungary. The research was conducted with the use of the survey method and the auditorium questionnaire technique. The research sample was chosen using the quota sampling method. Secondary school-leavers were the respondents. 1232 students were researched in Poland, 392 in Ukraine and 359 in Hungary. The results of the research have shown that educational inequalities perceived as a relation between socio-economic status and educational aspirations and school achievements are present in all the researched countries. The conducted analyses have shown that high educational aspirations and high school achievements are in correlation with higher status and cultural and economic capital as well as sex. 
Słowa kluczowe: social problems, educational inequalities, educational aspirations, youth
References

Aries P. (2010). Historia dzieciństwa. Aletheia, Warszawa.

Ball S. (2003). Class Strategies and the Education Market: The Middle Classes and Social Advantage. Routledge Falmer, London.

Beck U. (2002). Społeczeństwo ryzyka. Scholar, Warszawa.

Bernstein B. (1990). Odtwarzanie kultury. PIW, Warszawa.

Białecki I. (1982). Wybór szkoły a reprodukcja struktury społecznej. Ossolineum, Wrocław.

Borowicz R. (1983). Zakres i mechanizmy selekcji w szkolnictwie. Kształtowanie się zbiorowości studentów. PWN, Warszawa.

Borowicz R. (2008). Kwestie społeczne: trudne do rozwiązania czy nierozwiązywalne. Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Boudon R. (2008). Efekt odwrócenia. Niezamierzone skutki działań społecznych. Oficyna Naukowa, Warszawa.

Boudon R. (2009). Logika działania społecznego. Nomos, Kraków.

Bourdieu P. (2005). Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia. Scholar, Warszawa.

Bourdieu P., Passeron J.C. (2006). Reprodukcja. PWN, Warszawa.

Castells M. (2007). Społeczeństwo sieci. PWN, Warszawa.

Castells M. (2013). Władza komunikacji. PWN, Warszawa.

Collins R. (1979). The Credential Society. Academic Press, New York.

Długosz P. (2009). Aspiracje życiowe młodzieży pogranicza. Impuls, Kraków.

Długosz P., Niezgoda M. (2010). Nierówności edukacyjne wśród młodzieży Małopolski i Podkarpacia. Wydawnictwo UJ, Kraków.

Długosz P. (2017). Strategie życiowe młodzieży pogranicza polsko-ukraińskiego. Nomos, Kraków.

Dolata R. (2008). Szkoła, segregacja, nierówności. Wydawnictwo UW, Warszawa.

Domalewski J., Mikiewicz P. (2004). Młodzież w zreformowanym systemie szkolnym. IRWiR PAN, Warszawa.

Drozdowski R. (2016). Praca socjalna w zmieniającym się społeczeństwie. „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, 3: 231–238.

Drucker P.F. (1999). Społeczeństwo prokapitalistyczne. PWN. Warszawa.

Gromkowska-Melosik A. (2015). Elitarne szkolnictwo średnie. Między reprodukcją społeczno-kulturową a ruchliwością konkurencyjną. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Kozakiewicz M. (1973). Bariery awansu przez wykształcenie. Instytut Wydawniczy CRRZ, Warszawa.

Kwieciński Z. (1980). Drogi szkolne młodzieży a środowisko. WSiP, Warszawa.

Kwieciński Z. (2002). Wykluczanie. UMK, Toruń.

Kwiek M. (2015). Uniwersytet w dobie przemian. PWN. Warszawa.

Lucas S.R. (2001). Effectively maintained inequality: Education transitions, track mobility, and social background effects. „American Journal of Sociology”, 106 (6): 1642–1690.

Mare R.D. (1980). Social background and school continuation decisions. “Journal of the American Statistical Association”, 75 (370): 295–305.

Mikiewicz P. (2014). Społeczne zróżnicowanie gimnazjów – wczesna selekcja i segmentacja ścieżek edukacyjnych, w: A. Gromkowska-Melosik, M. Szymański (red.), Trajektorie sukcesu i marginalizacji. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań: 209–229.

Mikiewicz P. (2016). Socjologia edukacji. PWN, Warszawa.

Miś L. (2012). Pytanie o cud. Problemy społeczne i praca socjalna. Nomos, Kraków.

Radlińska H. (1937). Społeczne przyczyny powodzeń i niepowodzeń szkolnych. „Nasza Księgarnia”, Warszawa.

Raport o stanie edukacji 2010 (2011). IBE, Warszawa.

Rychliński S. (1976). Wybór pism. PWN, Warszawa.

Sawiński Z. (2008). Zmiany systemowe a nierówności w dostępie do wykształcenia, w: H. Domański (red.), Zmiany stratyfikacji społecznej w Polsce. IFiS PAN, Warszawa:13–35.

Smolińska-Theiss B. (2014). Dzieciństwo jako status społeczny. Edukacyjne przywileje dzieci klasy średniej. Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa.

Stasińska M. (1987).Wpływ czynników statusowych i psychospołecznych na drogi edukacyjne młodzieży polskiej. Uniwersytet Warszawski, Warszawa.

Sorokin P. (2009). Ruchliwość społeczna. IFIS PAN, Warszawa.

Szymański J. (2014). Nierówności edukacyjne w zmieniającym się społeczeństwie, w: A. Grom-
kowska-Melosik, J. Szymański (red.), Edukacja i nierówność. Trajektorie sukcesu i marginalizacji. Wydawnictwo UAM, Poznań: 19–35.

Zawistowska A. (2012). Horyzontalne nierówności edukacyjne we współczesnej Polsce. Scholar, Warszawa.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.