Gegenwart und Zukunft der älteren deutschen Literatur in der polnischen Germanistik

Marzena Górecka

Abstrakt
The German literary heritage from the period between Middle Ages and Modern Times (8th-17th cc.) has an unquestionably high status in German Studies in the German-speaking countries. Hence, German Medieval Studies are widely acknowledged as an indisputably vital research domain. Austrian, German and Swiss academic institutions recognize German Medieval Studies as one of the three main autonomous components in German Studies – the other two being modern German Literature and Linguistics. This division is also mirrored in the academic curricula and the regulations concerning the scope of academic examinations. German Medieval Studies have a completely different status in countries other than the above, including Poland. In Poland, there can be no mention of institutional equality between the three components listed above. As can be inferred from the changes affecting the majority of programmes offered by the Institutes of German all around Poland, academic curricula seem to increasingly marginalize the early German literary legacy. The knowledge about the Medieval, Modern or Baroque texts is presented mostly, and sometimes exclusively, through curricular lectures. In some academic programmes, literature starts with the 18th century texts onward. This marginalized status of German Medieval Studies in the Polish Academia manifests itself correspondingly in the two branches of research: specializations and publications. Drawing upon the relevant German and English-language literature, the author of this paper would like to convince the Polish milieus of the specialists in German Studies of how important Old German literature is. The author also puts forward a postulate that in both the scientific and the didactic discourse within German Studies, the early German literary legacy should be given the position it rightly deserves. 
Słowa kluczowe: Medieval German literature, Poland, presence and future of early German literature, academic curricula
References

Literaturverzeichnis

Bibliothek des Mittelalters (1991–1998): Texte und Übersetzungen. Vierundzwanzig Bände mit Illustrationen. Herausgegeben von Walter Haug. Frankfurt am Main: Deutscher Klassikerverlag.

Brandt, Rüdiger (1999): Grundkurs Germanistische Mediävistik / Literaturwissenschaft. Eine Einführung. München: W. Fink.

Brant, Sebastian (2010): Okręt błaznów. Przekład na jęz. polski Andrzej Lam. Pułtusk: Akademia Humanistyczna im. Gieysztora.

Bumiller Casimir / Krieg, Heinz (2001): „Das Mittelalter in historischen Ausstellungen und Museen.“ In: Thomas Martin Buck / Nicola Brauch (Hrsg.): Das Mittelalter zwischen Vorstellung und Wirklichkeit. Probleme, Perspektiven und Anstöße für die Unterrichtspraxis. Münster/New York/München/Berlin: Waxmann, 201–217.

Dürscheid, Christa / Kircher, Hartmut / Sowinski, Bernhard (1994): Germanistik. Eine Einführung. Köln/Weimar/Wien: Böhlau, 197–228.

Fried, Johannes (2009): Das Mittelalter. Geschichte und Kultur. München: dtv.

Gertruda Wielka (2001): Zwiastun Bożej miłości. Przekład na jęz. polski B. Chądzyńska, E. Kędziorek. Kraków (Źródła Monastyczne 43).

Godlewicz-Adamiec, Joanna (2011): Miłość czy kontrakt? Koncepcja małżeństwa niemieckiej polskiej literaturze średniowiecza. Warszawa: Instytut Germanistyki UW.

Górecka, Marzena (2008): „Ältere deutsche Literatur in polnischer Übersetzung – Lücken, Schwierigkeiten, Aussichten / Średniowieczna literatura niemiecka polskim przekładzie – braki, problemy, prognozy.“ In: Franciszek Grucza / Hans-Jörg Schwenk / Magdalena Olpińska (Hrsg.): Translatorik in Forschung und Lehre der Germanistik. Beiträge der Jahrestagung und internationalen Konferenz des Verbandes Polnischer Germanisten (9.–10. Mai 2008). Warszawa: Euroedukacja, 196–210.

Grucza, Sambor / Marchwiński, Adam / Płużyczka, Monika (Hrsg.) (2010): Translatoryka. Koncepcje – modele – analizy. Warszawa: Uniwersytet Warszawski.

Hahn, Ulla (2013): Gesammelte Gedichte. München: Deutsche Verlagsanstalt.

Hassener, Simon Maria (2001): „Das Mittelalter der Populärkultur.“ In: Thomas Martin Buck / Nicola Brauch (Hrsg.): Das Mittelalter zwischen Vorstellung und Wirklichkeit. Probleme, Perspektiven und Anstöße für die Unterrichtspraxis. Münster/New York/München/Berlin: Waxmann, 129–141.

Heinzle, Carl (2001): „Simulierte Gedichte. Zur Mittelalterdarstellung im Computerspiel.“ In: Thomas Martin Buck / Nicola Brauch (Hrsg.): Das Mittelalter zwischen Vorstellung und Wirklichkeit. Probleme, Perspektiven und Anstöße für die Unterrichtspraxis. Münster/New York/München/Berlin: Waxmann, 171–182.

Heinzle, Joachim (1994): Modernes Mittelalter. Neue Bilder einer populären Epoche. Frankfurt am Main/Leipzig: Insel.

Jauß, Hans Robert (1997): Alterität und Modernität der mittelalterlichen Literatur. München: Fink.

Karg, Ina (1998): ...und waz si guoter lěre wernt... Mittelalterliche Literatur und heutige Literaturdidaktik. Versuch einer Kooperation (Beiträge zur Geschichte des Deutschunterrichts 35). Frankfurt am Main: Peter Lang.

Karolak, Czesław / Orłowski, Hubert / Kunicki Wojciech (Hrsg.) (2006): Dzieje kultury niemieckiej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Klein, Dorothea (2006): Mittelalter. Lehrbuch Germanistik. Stuttgart/Weimar: Metzler.

Kommer, Sven (2001): „Mittelaltermärkte zwischen Kommerz und Historie.“ In: Thomas Martin Buck / Nicola Brauch (Hrsg.): Das Mittelalter zwischen Vorstellung und Wirklichkeit. Probleme, Perspektiven und Anstöße für die Unterrichtspraxis. Münster/New York/München/Berlin: Waxmann, 183–200.

Mechthilda Magdeburga (2004): Strumień światła Boskości, t. 1 2. Przekład na jęz. polski Polikarp Jan Nowak. Kraków (Źródła Monastyczne. Średniowiecze, 5).

Minnesang. Niemiecka średniowieczna pieśń miłosna (1997). Przekład na jęz. polski Andrzej Lam, przedmowa Alina Nowicka-Jeżowa, Warszawa: Semper.

Mistrz Eckhart (2013): Wybór pism. Przekład na jęz. polski Wiesław Szymona. Poznań: Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów.

Müller, Jan-Dirk / Wenzel, Horst (Hrsg.) (1999): Mittelalter. Neue Wege durch einen alten Kontinent. Stuttgart/Leipzig: Hirzel.

Niedola Nibelungów (1994). Przeł. wstępem opatrzył Ludomił German, 2. wyd. 2009, Złoczów: Wacław Bagiński Synowie (Reprint der Auflage von 1894).

Oexle, Otto Gerhard (2001): „Memoria in der Gesellschaft und in der Kultur des Mittelalters.“ In: Joachim Heinzle (Hrsg.): Modernes Mittelalter. Frankfurt am Main/Leipzig: Insel, 297–323.

Ohly, Friedrich (1984): „Bemerkungen eines Philologen zur Memoria.“ In: Karl Schmid / Joachim Wollasch (Hrsg.): Memoria. Der geschichtliche Zeugniswert des liturgischen Gedenkens im Mittelalter. München: Fink, 9–68.

Pieśń Nibelungach (1995, 2. Aufl. 1999). Przekład na jęz. polski Andrzej Lam. Warszawa: Verum.

Pieśń Nibelungach. Starożytna epopeja niemiecka dwóch częściach (1881). Przeł. na jęz. polski Antoni J. Szabrański. Warszawa: S. Lawental.

Pisarska, Alicja; Tomaszkiewicz, Teresa (1996): Współczesne tendencje przekładoznawcze. Podręcznik dla studentów neofilologii. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Sieburg, Heinz (2010): Literatur des Mittelalters. Berlin: Akademie.

Stiller, Robert (1977): Krymhilda. Opowieść rycerska Nibelungach. Warszawa: Nasza Księgarnia.

Suzo, Henryk (1990): Życie. Przekład na jęz. polski Wiesław Szymona. Poznań: Drodze.

Suzo, Henryk (1989): Księga prawdy inne pisma. Przekład na jęz. polski Wiesław Szymona. Poznań: Drodze.

Suzo, Henryk (1983): Księga mądrości przedwiecznej. Przekład na jęz. polski Wiesław Szymona. Poznań: Drodze.

Szyrocki, Marian (1969): Dzieje literatury niemieckiej. Bd. 1. Warszawa: PWN.

Tauler, Jan (1985): Kazania. Przekład na jęz. polski Wiesław Szymona. Poznań: Drodze.

Treumund, Karl (1989): Saga Nibelungach. Przeł. Adam Sznaper, przedsłowiem opatrzył Wilhelm Szewczyk. Warszawa: Wydawnictwo MON.

Walther von der Vogelweide (1972): Sämtliche Lieder. Mittelhochdeutsch und in neuhochdeutscher Prosa. Mit einer Einführung in die Liedkunst Walthers. Herausgegeben und übertragen von Friedrich Maurer. Stuttgart: Fink.

Weddige, Hilkert (1992): Einführung in die germanistische Mediävistik. München: C.H.Beck.

Wolfram von Eschenbach (1997): Pieśni. Parsival. Titurel. Przekład na jęz. polski Andrzej Lam. Warszawa: Verum.

Wolfram von Eschenbach (1998): Willehalm. Przekład na jęz. polski Andrzej Lam. Warszawa: Verum.

Woods, Thomas E. (2006): Sternstunden statt dunkles Mittelalter. Die katholische Kirche und der Aufbau der abendländischen Zivilisation. Übs. von Gabriele Stein. Aachen: MM (Original-Titel: How the Catholic Church Built Western Civilization). Aachen: MM.

Zimmermann, Ulrich (1973): Stinkmorcheln. Rastatt: Fox Produktionen.

Internetquellen

http://www.filmzitate.info/index-link.php?link=http://www.filmzitate.info/suche/film-zitate.php?film_id=64, [30.06.2014].

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.