Regionalne zróżnicowanie nowych partnerstw miejskich w Polsce

Jan Frankowski,

Magdalena Szmytkowska

Abstrakt

Regional diversity of new urban partnerships in Poland

The aim of this article is the analyze of the shape of urban partnerships in the functional areas for which the regional authorities have allocated funds in projects of regional operational programs for 2014–2020 submitted to the European Commission. Our method was desk research of press articles and strategic documents. The effect is the map of the new urban partnerships. In comparison to the output delimitation of the functional urban areas around Polish voivodeship capital cities, Warsaw and Cracow decreased their functional area, in opposite to the most other regional capitals. In case of the cities that has experienced metropolitan partnership, functional areas were developed on the basis of existing associations. In some cases, functional areas were formed according to the Ministry of Regional Development’s recommendations.
In some cases, regional authorities declared support for urban functional areas also beyond the capital city. It was specific especially for large, strongly polarized regions with included big subregional towns (often old voivodeship capitals).
In a few cases, the density of those functional areas was lower than country’s average. It suggests that subregional towns would rather created their urban partnership especially for increas­ing the negotiation advantage than to finance well-thought integrated investments.
 

Słowa kluczowe: zarządzanie wielopoziomowe, miejskie obszary funkcjonalne, partnerstwa miejskie, zintegrowane inwestycje terytorialne, regionalne programy operacyjne
References

Barber B. (2014), Burmistrzowie rządzą światem [w:] Ł. Bukowiecki, M. Obarska, X. Stańczyk (red.), Miasto na żądanie. Aktywizm, polityki miejskie, doświadczenia, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, s. 119–123.

Biała Księga Obszarów Metropolitalnych (2013), Ministerstwo Administracji Cyfryzacji, Warszawa.

Dokument implementacyjny do Strategii Rozwoju Transportu do 2030 r. – projekt 12 marca 2014 r. (2014), Ministerstwo Infrastruktury Rozwoju, Warszawa.

Frankowski J. (2014 – praca nieopublikowana), Relacje prezydentów miast wojewódzkich marszałkami regionów świetle decentralizacji funduszy europejskich na poziom miejski (recenzji).

Gorzelak G., Smętkowski M. (2005), Metropolia jej region gospodarce informacyjnej, Scholar, Warszawa.

Hackworth J. (2005), Emergent Urban Forms or Emergent Post-modernisms? Comparison of Large U.S. Metropolitan Areas, „Urban Geography”, vol. 26 (6), s. 484–519.

Herbst M., Wójcik P. (2013), Delimitacja dyfuzji rozwoju miast metropolitalnych wykorzystaniem korelacji przestrzennej, „Studia Regionalne Lokalne”, nr 4 (54).

Jałowiecki B. (2000), Społeczna przestrzeń metropolii, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Jałowiecki B. (2003), Uwarunkowania szanse rozwoju metropolii, Ekspertyza wykonana na zlecenie Ministerstwa Gospodarki, Pracy Polityki Społecznej, EUROREG, Warszawa, http://www.funduszestrukturalne.gov.pl/informator/nsro/ekspertyzy/uwarunkowania_metropolii.pdf [dostęp: 18.09.2014.].

Jałowiecki B. (2009), Czy metropolia jest miastem? [w:] B. Jałowiecki (red.), Czy metropolia jest miastem?, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 7–11.

Kaczmarek T. (2014), Miejskie Obszary Funkcjonalne jako podmiot polityki rozwoju, http://planowanie.metropoliapoznan.home.pl/planowanie/wp-content/uploads/2014/05/Kaczmarek_MOF_jako_podmiot_polityki_rozwoju.pdf [dostęp: 18.09.2014].

Karta Lipska na rzecz zrównoważonego rozwoju miast europejskich (2007), http://www.sarp.org.pl/pliki/karta_lipska_pl.pdf [dostęp: 18.09.2014].

Komornicki T., Siłka P., Śleszyński P. (2012), Charakterystyka systemu osadniczego województwa podkarpackiego identyfikacją biegunów wzrostu oraz wyróżnieniem obszarów funkcjonalnych na poziomie regionalnym lokalnym, Ekspertyza wykonana ramach prac nad aktualizacją uzupełnieniem Strategii Rozwoju Województwa Podkarpackiego 2007–2020, Instytut Geografii Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Warszawa.

Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 (2011), Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa.

Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2010–2020: Regiony, Miasta, Obszary wiejskie (2010), Rada Ministrów, Warszawa.

Kryteria delimitacji miejskich obszarów funkcjonalnych ośrodków wojewódzkich (2013), Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa.

Niziołek M. (2008), Problemy ustroju aglomeracji miejskich, Wolters Kluwer Polska, Warszawa.

Olbrycht J. (2012), Miasta polityce spójności. Negocjacje międzyinstytucjonalne
http://www.europajestprosta.pl/miasto2013/wp-content/uploads/2013/04/Jan_Olbrycht-Miasta_w_polityce_spojnosci.pdf [dostęp: 18.09.2014].

Porawski A. (red.) (2013), Współpraca JST Polsce. Stan potrzeby, Poznań, http://warto­wiedziec.org/attachments/article/18953/Wspolpraca_JST_w_Polsce_-_stan_i_potrzeby_Raport_ZMP_listopad_2013.pdf [dostęp: 18.09.2014].

Projekty regionalnych programów operacyjnych na lata 2014–2020 wysłane do Komisji Europejskiej (2014).

Smętkowski M., Jałowiecki B., Gorzelak G. (2009), Obszary metropolitalne Polsce – diagnoza rekomendacje, „Studia Regionalne Lokalne”, nr 1 (35).

Strategia Rozwoju Bydgosko-Toruńskiego Obszaru Funkcjonalnego – wersja wstępna (2014), Deloitte, Warszawa.

Strategia Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2025 (2013), Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn.

Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (2012), Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Gdańsk.

Szmytkowska M. (2013), Metropolia od kuchni. Jakie są praktyczne aspekty metropolizacji? [w:] Ł. Pancewicz, P. Zbieranek (red.), Pomorskie miasta – jak je kształtować dla dobra wspólnego?, Wolność Solidarność 52, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, s. 69–74.

Szmytkowska M. (2014a), Procesy metropolizacji Trójmieście – ku obszarowi metropolitalnemu czy spolaryzowanemu duopolowi? [w:] Miasta, aglomeracje, metropolie. nurcie globalnych przemian, Wydawnictwo UMCS, Lublin, s. 77 – 98.

Szmytkowska M. (2014b), Top-down czy bottom up? Dylematy kształtowania policentrycznych obszarów metropolitalnych na przykładzie Trójmiasta, „Studia Regionalne Lokalne”, nr 3 (57)/2014, Warszawa (druku).

Szmytkowska M. (2014c), Zarządzanie obszarami miejskimi (komentarz), „Magazyn Miasta”, nr 7, s. 67.

Śleszyński P. (2013), Delimitacja Miejskich Obszarów Funkcjonalnych stolic województw, „Przegląd Geograficzny”, nr 85, 2, s. 173–197.

Umowa Partnerstwa (2014), Ministerstwo Infrastruktury Rozwoju, Warszawa.

Ustawa dnia 27 marca 2003 r. planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym, Dz.U. 2003 Nr 80, poz. 717.

Ustawa dnia 8 marca 1990 r. samorządzie gminnym, Dz.U. 2001 Nr 142, poz. 1591.

Założenia Krajowej Polityki Miejskiej do roku 2020 – projekt (2012), Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa.

Zasady realizacji Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych Polsce (2013), Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa.

Zielona Księga Obszarów Metropolitalnych (2012), Ministerstwo Administracji Cyfryzacji, Warszawa.

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.