Aktywność publikacyjna pracowników sektora nauki i badań z Polski, Słowacji i Węgier w latach 2005–2009 i 2010–2014

Sławomir Rębisz,

Marcin Kapczyński

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu było: (1) porównanie aktywności publikacyjnej pracowników sektora nauki i badań z Polski, Słowacji i Węgier na podstawie danych zawartych w bazie Clarivate Analytics, dawniej Thomson Reuters – Web of ScienceTM Core Collection, w dwóch przedziałach czasowych, w latach 2005–2009 i 2010–2014; (2) uchwycenie w ciągu analizowanych lat tendencji (wzrostowych/spadkowych) w zakresie udziału przedstawicieli poszczególnych państw w światowej nauce, a tym samym (3) zaprezentowanie poziomu ich obecności w globalnym obiegu nauki. Wyniki badań pozwalają przyjąć tezę, że polityka naukowa prowadzona w Polsce i na Słowacji w omawianym okresie powoli przynosi oczekiwane rezultaty. W latach 2010–2014 udział badanych państw w światowej nauce zwiększył się, a przedstawiciele tych krajów w coraz większym stopniu są obecni w jej ponadnarodowym obiegu. Ponadto działalność naukowa tych państw z lokalnej zmienia się w bardziej otwartą i międzynarodową. W przypadku Węgier sytuacja nie jest już tak jednoznaczna. Z jednej strony cytowalność prac z afiliacją węgierską wzrosła, z drugiej strony zaś zmalała produktywność naukowa przedstawicieli tego kraju.

The publishing activity of Polish, Slovakian and Hungarian academics and researchers in 2005–2009 and 2010–2014

This article is intended (1) to provide an analysis spanning over two periods 2005–2009 and 2010–2014 of the publishing activity of academics and researchers from Poland, Slovakia and Hungary, based on the data available from the Clarivate Analytics database, previously Thomas Reuters Web of ScienceTM Core Collection, (2) capturing certain trends within these periods (increase/decrease), concerning the participation of academics and researchers from the three countries in global science, and (3) presenting the level of their presence on the global stage. Results of the study introduces the theses that the scientific policy originated Poland and Slovakia in the period under review is bringing slow results. An increase in participants has taken place in the mentioned countries from 2010–2014 in the world of science and the presence of representatives from these countries have become more and more significant in the world scientific landscape. In addition to this their local scientific activity changes into a more open and international form. The Hungary situation in this area is not as clear. On the one hand the citation of work with Hungarian affiliation has increased, and on the other hand the scientific productivity of the representatives of the country has decreased.

Słowa kluczowe: produktywność naukowa, Polska, Słowacja, Węgry, Web of Science, scientific productivity, Poland, Slovakia, Hungary
References

Archambault É., Campbell D., Gingras Y., L arivière V. (2009), Comparing Bibliometric Statistics Obtained from the Web of Science and Scopus, „Journal of the American Society for Information Science and Technology”, 60(7), 1320–1326, https://doi.org/10.1002/asi.21062.

Balazs K., Faulkner W., Schimank U. (1995), Transformation of the Research Systems of Post-Communist Central and Eastern Europe: An Introduction, „Social Studies of Science”, 25(4), 613–632.

Ball R., Tunger D. (2006), Science Indicators revisited – Science Citation Index versus SCOPUS: A Bibliometric Comparison of Both Citation Databases, „Information Services and Use”, 4(24), 239–301.

Bar-Ilan J. (2008), Which h-index? A Comparison of WoS, Scopus and Google Scholar, „Scientometrics”, 74(2), 257–271, https://doi.org/10.1007/s11192-008-0216-y.

Beblavý M. (ed.) (2005), Competitiveness Strategy for the Slovak Republic until 2010: National Lisbon Strategy, Ministry of Finance of the Slovak Republic, Bratislava.

Csajbók E., Berhidi A., Vasas L., Schubert A. (2007), Hirsch-Index for Countries Based on Essential Science Indicators Data, „Scientometrics”, 73(1), 91–117. https://doi.org/10.1007/s11192-007-1859-9.

De Bellis N. (2009), Bibliometrics and Citation Analysis: From the Science Citation Index to Cybermetrics, Md: Scarecrow Press, Lanham.

Drabek A. (2012), Wykorzystanie bibliometrii w polityce naukowej, „Biuletyn EBIB. Bibliometria w Bibliotekach”, 130(3), http://www.ebib.pl/images/stories/numery/130/130_drabek.pdf [dostęp: 18.05.2016].

Drabek A. (2013), Do użytku bibliometrycznego… Niebibliografi czne wykorzystanie baz bibliograficznych [w:] Bibliograficzne bazy danych i ich rola w rozwoju nauki (t. 24: 1–12), Poznań, 17–19 kwietnia 2013, Stowarzyszenie EBIB, Materiały konferencyjne, http://open.ebib.pl/ojs/index.php/Mat_konf/article/view/26/15 [dostęp: 18.05.2016].

Eurostat (2016a), DataMarket.com, https://datamarket.com/data/set/1a4s/total-rd-expenditure#!ds=1a4s!qq8=g.2.h&display=line [dostęp: 13.04.2016].

Eurostat (2016b), DataMarket.com, https://datamarket.com/data/set/1b0b/total-rd-expenditure-gerd-by-sectors-of-performance-and-type-of-rd-activity#!ds=1b0b!sr3=1:sr4=2:6ft7=e.p.u:8anj=9&display=line [dostęp: 13.04.2016].

Eurostat (2016c), Data.TrendEconomy, http://data.trendeconomy.com/dataviewer/eurostat/rd_p/rd_p_persocc?geo=HU,PL,SK&occup=RSE§perf=HES,TOTAL&unit=FTE [dostęp: 12.12.2016].

Fox M.F. (1992), Research, Teaching, and Publication Productivity: Mutuality versus Competition in Academia, „Sociology of Education”, 65(4), 293, https://doi.org/10.2307/2112772.

Freeman M.K., Lauderdale S.A., Kendrach M.G., Woolley T.W. (2009), Google Scholar versus PubMed in Locating Primary Literature to Answer Drug-related Questions, „The Annals of Pharmacotherapy”, 43(3), 478–484, https://doi.org/10.1345/aph.1L223.

Górniak J. (red.) (2015), Diagnoza szkolnictwa wyższego. Program rozwoju szkolnictwa wyższego do 2020 r., t. 3, Warszawa: Wydawnictwo SGGW.

Grygiel P., Rębisz S., Humenny G. (2010), Analiza bibliometryczna jako narzędzie badania efektywności nauczycieli akademickich. Przykład Uniwersytetu Rzeszowskiego [w:] B. Jałocha, G. Prawelska-Skrzypek (red.), Współczesne zmiany w szkolnictwie wyższym oraz w modelach kariery akademickiej (s. 65–84), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

GUS (2006), Szkoły wyższe i ich finanse w 2005 r., Warszawa.

GUS (2007), Szkoły wyższe i ich finanse w 2006 r., Warszawa.

GUS (2008), Szkoły wyższe i ich finanse w 2007 r., Warszawa.

GUS (2009), Szkoły wyższe i ich finanse w 2008 r., Warszawa.

GUS (2010), Szkoły wyższe i ich finanse w 2009 r., Warszawa.

GUS (2011), Szkoły wyższe i ich finanse w 2010 r., Warszawa.

GUS (2012), Szkoły wyższe i ich finanse w 2011 r., Warszawa.

GUS (2013), Szkoły wyższe i ich finanse w 2012 r., Warszawa.

GUS (2014), Szkoły wyższe i ich finanse w 2013 r., Warszawa.

GUS (2015), Szkoły wyższe i ich finanse w 2014 r., Warszawa.

Higher Education Governance in Europe: Policies, Structures, Funding and Academic Staff (2008), Eurydice, Brussels.

Hungarian Central Statistical Office (2016), Tertiary education (1990/1991–2015–2016). Budapest, http://www.ksh.hu/stadat_annual_2_6 [dostęp:11.01.2017].

InCites Dataset (2016), https://incites.thomsonreuters.com/#/analytics [dostęp: 14.11.2016].

InCitesTM Journal Citation Report (2016) https://jcr.incites.thomsonreuters.com/JCRJournalHomeAction.action [dostęp: 23.09.2016].

Investment in the Future: National Research and Development and Innovation Strategy 2013–2020 (2013), National Innovation Office, Ministry for National Economy, Hungary.

Jacso P. (2005), As We May Search: Comparison of Major Features of the Web of Science, Scopus, and Google Scholar Citation-Based and Citation-Enhanced Databases, „Current Science”, 9(89).

Klincewicz K., Żemigała M., Mijal M. (2012), Bibliometria w zarządzaniu technologiami i badaniami naukowymi, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Warszawa.

Knight J. (2012), Concepts, Rationales, and Interpretive Frameworks in the Internationalization of Higher Education [w:] D.K. Deardorff , H. de Wit, J.D. Heyl, T. Adams (eds.), The SAGE Handbook of International Higher Education (ss. 27–42), SAGE Publications, London.

Kokot M. (2017), Viktor Orbán naraził stosunki z Donaldem Trumpem, chcąc wyświadczyć przysługę Władimirowi Putinowi, „Gazeta Wyborcza”,http://wyborcza.pl/7,75399,21596989,viktor-orban-narazil-stosunki-z-donaldem-trumpem-chcac-wyswiadczyc.html [dostęp: 5.04.2017].

Kousha K., Thelwall M. (2008), Sources of Google Scholar Citations Outside the Science Citation Index: A Comparison between Four Science Disciplines, „Scientometrics”, 74(2), 273–294, https://doi.org/10.1007/s11192-008-0217-x.

Kozak M., Bornmann L., Leydesdorff L. (2015), How Have the Eastern European Countries of the Former Warsaw Pact Developed since 1990? A Bibliometric Study, „Scientometrics”, 102(2), 1101–1117, https://doi.org/10.1007/s11192-014-1439-8.

Krysztofiak-Szopa J. (2006), Badania cytowań w Filozofii Nauki, http://julia-krysztofiak.blogspot.com/2006/10/citation-pattern-among-authors-of.html [dostęp: 26.05.2016].

Kulkarni A.V., Aziz B., Shams I., Busse J.W. (2009), Comparisons of Citations in Web of Science, Scopus, and Google Scholar for Articles Published in General Medical Journals, „JAMA”, 302(10), 1092–1096, https://doi.org/10.1001/jama.2009.1307.

Kwiek M. (2015a), Inequality in Academic Knowledge Production: The Role of Research Top Performers Across Europe [w:] E. Reale, E. Primeri (eds.), The Transformation of University Institutional and Organizational Boundaries (s. 203–230), SensePublishers, Rotterdam.

Kwiek M. (2015b), Młoda kadra: różnice międzypokoleniowe w pracy naukowej i produktywności badawczej. Czym Polska różni się od Europy Zachodniej?, „Nauka”, (4), 51–88.

Kwiek M. (2015c), Umiędzynarodowienie badań naukowych – polska kadra akademicka z perspektywy europejskiej, „Nauka i Szkolnictwo Wyższe”, 1(45), 39–74.

Kwiek M. (2015d), Uniwersytet w dobie przemian. Instytucje i kadra akademicka w warunkach rosnącej konkurencji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kwiek M. (2016), The European Research Elite: A Cross-national Study of Highly Productive Academics in 11 Countries, „Higher Education”, 71(3), 379–397.

Kwiek M., Antonowicz D. (2015), The Changing Paths in Academic Careers in European Universities: Minor Steps and Major Milestones [w:] T. Fumasoli, G. Goastellec, B.M. Kehm (eds.), Academic Work and Careers in Europe: Trends, Challenges, Perspectives (s. 41–68), Springer International Publishing, Cham, https://doi.org/10.1007/978-3-319-10720-2_3.

Lewicka M. (2009), Niebezpieczne poglądy, „Forum Akademickie”, 99(1).

Leydesdorff L. (1998), Theories of Citation?, „Scientometrics”, 43(1), 5–25.

Mali F. (2011), Policy Issues of the International Productivity and Visibility of the Social Sciences in Central and Eastern European Countries, „Sociology and Space”, 48(3), 415–435.

Marszakowa-Szajkiewicz I. (1996), Bibliometryczna analiza współczesnej nauki, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

Marszakowa-Szajkiewicz I. (2008), Badania ilościowe nauki – podejście bibliometryczne i webometryczne, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań.

Meho L.I., Yang K. (2007), Impact of Data Sources on Citation Counts and Rankings of LIS Faculty: Web of Science versus Scopus and Google Scholar, „Journal of the American Society for Information Science and Technology”, 58(13), 2105–2125, https://doi. org/10.1002/asi.20677.

Middleton P., Slikkerveer L. (2011), Key Figures 2006–2010: Education, Culture and Science, Ministry of Education, Culture and Science, Zoetermeer.

Middleton P., Slikkerveer L. (2012), Education, Culture and Science in the Netherlands Key Figures 2007–2011, Ministerie van onderwijs, cultuur en wetenschap, Zoetermeer.

Nowak P. (2006), Bibliometria, webometria. Podstawy. Wybrane zastosowania, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Nygaard L.P. (2015), Publishing and Perishing: An Academic Literacies Framework for Investigating Research Productivity, „Studies in Higher Education”, 1–14.

OECD.Stat (2016), http://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=PERS_OCCUP [dostęp: 23.09.2016].

Olechnicka A., Płoszaj A. (2009), Polskie publikacje z zakresu nauk społecznych i humanistycznych w bazie Web of Science, „Edukacja Ustawiczna Dorosłych”, 1(64), 35–45.

Pianta M., Archibugi D. (1991), Specialization and Size of Scientifi c Activities: A Bibliometric Analysis of Advanced Countries, „Scientometrics”, 22(3), 341–358.

Przyłuska J., Maczuga J. (2011), Wskaźniki bibliometryczne w ocenie aktywności publikacyjnej pracowników naukowych, „Forum Bibliotek Medycznych”, 4(1), 516–520.

Rozmus A. (2012), Wybrane mierniki potencjału polskiej nauki – widziane przez pryzmat kariery naukowej [w:] S. Waltoś, A. Rozmus (red.), Kariera naukowa w Polsce. Warunki prawne, społeczne i ekonomiczne (s. 207–231), Oficyna Wydawnicza a Wolters Kluwer business, Warszawa.

Rzepka G. (2010), Kariera akademicka w Republice Słowackiej [w:] B. Jałocha, G. Prawelska-Skrzypek (red.), Współczesne zmiany w szkolnictwie wyższym oraz w modelach kariery akademickiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Statistical Office of the Slovak Republic (2010), Statistical Yearbook of the Slovak Republic (2010), Bratislava.

Statistical Office of the Slovak Republic (2015), Slovak Republic in Figures 2015, Bratislava. 

Strategia rozwoju kraju 2007–2015. Strategia rozwoju nauki w Polsce do 2015 roku (2008), Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Warszawa.

Teodorescu D., Andrei T. (2011), The Growth of International Collaboration in East European Scholarly Communities: A Bibliometric Analysis of Journal Articles Published Between 1989 and 2009, „Scientometrics”, 89(2), 711–722, https://doi.org/10.1007/s11192-011-0466-y.

Thomson Reuters (2016a), InCites: Indicators Handbook, http://ipscience-help.thomsonreuters.com [dostęp: 12.12.2016].

Thomson Reuters (2016b), InCitesTM Journal Citation Reports, https://jcr.incites.thomsonreuters.com [dostęp: 10.11.2016].

Thomson Reuters (2016c), InCitesTM Essential Science IndicatorsSM, https://esi.incites.thomsonreuters.com/DocumentsAction.action [dostęp: 26.05.2016].

Van Leeuwen T., Moed H., Tijssen R., Visser M., Van Raan A. (2001), Language Biases in the Coverage of the Science Citation Index and Its Consequencesfor International Comparisons of National Research Performance, „Scientometrics”, 51(1), 335–346.

Wolszczak-Derlacz J., Parteka A., Kuczyński J. (2010), Produktywność naukowa wyższych szkół publicznych w Polsce. Bibliometryczna analiza porównawcza, Ernst & Young, Warszawa.

Wróblewski A.K. (2005), Nauka w Polsce według rankingów bibliometrycznych, „Nauka”, (2).

Wróblewski A.K. (2013), Pozycja nauki polskiej w międzynarodowych rankingach, „Studia BAS”, 35(3), 89–106.

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.