Koncepcja metropolitalnego slow-przedmieścia jako narzędzie poprawy jakości życia w międzymieście

Gabriela Rembarz

Abstrakt

Powstałe wskutek suburbanizacji struktury uznawane są za nową formę krajobrazu zurbanizowanego. Poprawa ich jakości wymaga stworzenia nowych narzędzi planowania międzymiasta (niem. die Zwischenstadt). Należą do nich innowacyjne wizje przestrzenne, kreujące alternatywę dla globalnych trendów homogenizujących kulturę życia społecznego w strefie podmiejskiej. Inspirowana modelem agri-hood autorska koncepcja slow-przedmieścia wykorzystuje doświadczenie sieci miast Cittaslow. Elementy miejskich i wiejskich programów zintegrowane zostają w spójnej strategii na rzecz poprawy jakości życia na obrzeżach metropolii. Zachowane w miejskich peryferiach pozostałości tradycyjnych przedmieść i układów ruralistycznych stanowią potencjał stworzenia metropolitalnych enklaw wysokiej jakości życia w powolności. Artykuł zawiera opis  trzech przypadków badawczych z Gdańska, które odniesiono do międzynarodowych badań. 

The concept of a metropolitan slow-suburb as a tool for improving the quality of life in an in-between-city

The structures emergent in the suburbanization process are the new form of urbanized landscape. They, however, require innovative planning tools, the so-called inter-cities (German: die Zwischenstadt). It involves innovative spatial concepts creating an alternative to the global trends that are homogenizing the social life in suburban areas. Inspired by the slow-hood model, the Author’s concept of a slow-suburb uses the exeperince of the Cittaslow network. Elements of urban and agricultural programs are integrated through a strategy for improvement of the quality of life on the outskirts of a metropolis. The remnants of traditional suburbs and rural systems within urban peripheries form a potential for creation of metropolitan enclaves of highquality slow-life. The article is illustrated with research case studies carried out in Gdansk, Poland, with reference to current international research.

Słowa kluczowe: współczesna urbanistyka międzymiasta, Zwischenstadt, metropolitalne slow-przedmieście, suburbanizacja w Gdańsku , contemporary urban planning, metropolitan slow-suburbs, suburbanization in Gdansk
References

Cittaslow online, www.cittaslow.org/content/how-become [dostęp: 18.12.2018].

Duany A., DPZ (2011), Garden Cities: Theory and Practice of Agrarian Urbanism, The Prince’s Foundation for the Built Environment, London.

Gorgolewski M., Komisar J., Nasr J., 2011, Carrot City: Creating Places for Urban Agriculture, The Monacelli Press, New York.

Hauser S., Kamleithner Ch., 2006, Ästhetik der Agglomeration (Zwischenstadt, 8), Müller + Busmann, Wuppertal.

Knox P. (2014), Atlas of Cities, Princeton University Press, New York.

Martyniuk-Pęczek J., Rembarz G. (red.) (2015), Przestrzeń publiczna dzielnicy w partycypacyjnym planowaniu strategicznym. Quo vadis, Gdańsku? Mieszkańcy planują swoje miasto, GFIS, WAPG, SSW, Gdańsk.

Martyniuk-Pęczek J., Rembarz G. (2016), The Urban Mentoring as a New Method of Participatory Urban Planning in Poland, „Elsevier Procedia Engineering”, 161, 1647–1655 http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1877705816328697 [dostęp: 15.12.2018]

Martyniuk-Pęczek J., Martyniuk O., Parteka T. (2018), Gniazda przedsiębiorczości w polskim modelu miasta krawędziowego, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk.

The Milan Charter (2015), http://carta.milano.it/en/ [dostęp: 15.12.2018].

Mironowicz I. (2016), Modele transformacji miast, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław.

Mollison B., Holmgren D. (1990), Permaculture One: A Perennial Agricultural System for Human Settlements, Tagari Publications, Tyalgum (Australia).

National Association of REALTORS®’ 2017 Sustainability Report, www.nar.realtor/sites/default/files/reports/2017/2017-realtors-and-sustainability-04-13-2017.pdf [dostęp: 30.05.2018]

Philips A. (2013), Designing Urban Agriculture, John Wiley & Sons Inc., New York.

Rembarz G. (2015), SlowSmartOrunia – potencjał miejskiego rolnictwa w rewitalizacji metropolii [w:] T. Bradecki (red.), Mieszkać w mieście: wyzwania współczesności, t. 2 (s. 141–156), Politechnika Śląska, Gliwice.

Rembarz G. (2016), Koncepcja urbanistyczna: Oliwa Goes Slow-Smart, ekspertyza na zlecenie Gdyńskiej Grupy Urbanistycznej dla Beta Invest Sp. z o.o., Gdańsk.

Rembarz G., (2017), Ekspertyza: Mikrostrategia „Oliwa goes slow-smart”, koncepcja alternatywnego kształtowania programu inwestycji w dawnej zajezdni tramwajów konnych w kontekście rozwoju jakości przestrzeni publicznej rejonu Starej Oliwy w Gdańsku, na zlecenie Gdyńskiej Grupy Urbanistycznej dla Beta Invest sp. z o.o., Gdańsk.

Rembarz G. (2018a), Innowacja urbanistyczna w kontekście kształtowania środowiska mieszkaniowego, [w:] G. Rembarz (red.), Piękno i energia. Współczesny model budowania dzielnic mieszkaniowych w Europie (s. 94–128) (Studia Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, 186), Polska Akademia Nauk, Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, Warszawa.

Rembarz G. (2018b), Międzymiasto: nowa formuła ładu przestrzennego strefy podmiejskiej [w:] G. Rembarz (red.), Piękno i energia. Współczesny model budowania dzielnic mieszkaniowych w Europie (s. 16–38) (Studia Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, 186), Polska Akademia Nauk, Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, Warszawa.

Sieverts Th. (2000), Zwischenstadt. Zwischen Ort und Welt, Raum und Zeit, Stadt und Land, 3. Aufl ., Birkhäuser, Basel.

Sieverts Th., Koch M., Stein U., Steinbusch M. (2005), Zwischenstadt – Inzwischen Stadt?, Müller + Busmann, Wuppertal.

Stawasz D., Sikora-Fernandez D. (2015), Zarządzanie w polskich miastach zgodnie z koncepcją Smart City, Placet, Warszawa.

Strzelecka E. (2017), Małe miasta a nowoczesne modele rozwoju miast [w:] E. Strzelecka (red.), Alternatywne modele rozwoju miast. Sieć miast Cittaslow (s. 35–38) (Monografie), Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej, Łódź.

Urban Land Institute (2015), America in 2015: A ULI Survey of Views on Housing, Transportation, and Community, http://uli.org/wp-content/uploads/ULI-Documents/America-in-2015.pdf [dostęp: 15.12.2018]

Viljoen A., Bohn K. (2014), Second Nature Urban Agriculture: Designing Productive Cities, Routledge, London.

Waldheim Ch. (2006), Landscape Urbanism Reader, Princeton Architecture Press, New York.

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.