Revitalization of public space in small towns: Examples from Slovakia and Poland

Agnieszka Jaszczak,

Katarína Kristiánová,

Alžbeta Sopirová

Abstrakt

The issue of revitalization of public space in cities appeared in the countries of Western Europe in the early 1960s. Much later, the issue of renewal was introduced in countries such as Slovakia and Poland. The beginnings of the revitalization programs date back to the period of political transformation, and in particular concern the accession of these countries to the EU. Since then, the revitalization has become a very important issue for the policy of developing small towns. The space suitable for revitalization is presented as neglected, left without use or not used properly. Areas which undergoing by revitalization are most often described as post-industrial, industrial, and large-scale urban areas. However, the concept of revitalization has evolved especially in the recent years towards the renewal of the city centers and satellite districts in which public spaces are important. Currently, many programs, projects, and activities refer to the concept of revitalization. Revitalization is an interdisciplinary process that combines issues of urban development with architectural planning, economics, sociology, psychology, and others. The work presents the problems of changes in public space related to the implementation of revitalization programs. Reference has been made to changes in the structure of public spaces, as well as areas and facilities of particular importance for residents of small towns in Slovakia and Poland. Finally, the examples of revitalization in both countries are presented. The aim of the research was to analyze the process of revitalization of public spaces on the example of small towns in Poland and Slovakia. The main task was to refer to the issues of changes in space in the context of social and cultural and spatial changes. For this purpose, authors analyzed projects and realizations involving the revitalization of small towns belonging to the Cittaslow Association in Poland and the small cities of the selected Košice, Prešov and Nitra region in Slovakia. 

Rewitalizacja przestrzeni publicznych na przykładzie małych miast w Polsce i na Słowacji

Zagadnienie rewitalizacji przestrzeni publicznej w miastach pojawiło się w krajach Europy Zachodniej na początku lat sześćdziesiątych XX wieku. Znacznie później idea odnowy została wprowadzona w krajach takich jak Słowacja i Polska. Początki programu rewitalizacji sięgają okresu po transformacji ustrojowej, a w szczególności po przystąpieniu tych krajów do UE. Od tego momentu odnowa stała się bardzo ważnym zagadnieniem w polityce rozwoju małych miast. Przestrzeń odpowiednią do rewitalizacji definiuje się i na Słowacji, i w Polsce jako zaniedbaną, pozbawioną funkcji lub niewłaściwie używaną. Obszary uwzględnione w rewitalizacji są najczęściej określane jako obszary poprzemysłowe i duże obszary miejskie. Jednak koncepcja rewitalizacji ewoluowała zwłaszcza w ostatnich latach w kierunku odnowy centrów miast i dzielnic miejskich, w których zlokalizowane są ważne przestrzenie publiczne. Obecnie wiele programów, projektów i działań odnosi się do kwestii odtworzenia, zmiany lub odnowy miejsc wspólnych. Rewitalizacja jest więc interdyscyplinarnym procesem, który łączy kwestie rozwoju miejskiego z planowaniem, ekonomią, socjologią, psychologią i innymi zagadnieniami. Celem badań była analiza procesu rewitalizacji przestrzeni publicznych na przykładzie małych miast w Polsce i na Słowacji. Głównym zadaniem było odniesienie się do problematyki zmian w przestrzeni w kontekście przemian społecznych i kulturowych oraz przestrzennych. W tym celu przeanalizowano projekty i realizacje obejmujące rewitalizację w małych miastach należących do stowarzyszenia Cittaslow (Polska) oraz w miastach w regionie Koszyc, Preszowa i Nitry (Słowacja). 

Słowa kluczowe: rewitalizacja, przestrzeń publiczna, małe miasta, Cittaslow, revitalization, public space, small towns
References

Bierwiaczonek K. (2015), Przestrzeń publiczna jako przedmiot badań studiów miejskich w kontekście współczesnego definiowania miasta [in:] Zmiany w przestrzeni współczesnych miast (pp. 11–23), Uniwersytet Rzeszowski, Rzeszów.

Carr S., Francis M., Rivlin L.G., Stone A.M. (2009), Public Space, Cambridge University Press, Cambridge.

Gajdoš P. (2009), Globalizačné súvislosti urbánneho vývoja a jeho sociálno-priestorové špecifiká. Globalization Context of Urban Development and its Socio-Spatial Particularities, Sociológia – Slovak Sociological Review, 4, 304–328.

Ignatieva M., Stewart G. (2009), Homogeneity of Landscape Design Language in the Urban Environment: Searching for Ecological Identity in Europe, USA and New Zealand [in:] M.J. McDonnell (ed.), Comparative Ecology of Cities and Towns (pp. 399–421), Cambridge University Press, Cambridge.

Jaszczak A. (2015), Przyszłość miast Cittaslow, Architektura Krajobrazu, 1, 70–81.

Jaszczak A., Antolak M. (2015), Tożsamość krajobrazu a przestrzeń społeczna, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, 28, 109–117.

Kaczmarek S. (2001), Rewitalizacja terenów poprzemysłowych. Nowy wymiar w rozwoju miast, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Knox P.L., Mayer H. (2009), Small Town Sustainability: Economic, Social, and Environmental Innovation, Birkhä user, Basel and Boston.

Kristiánová K., Gécová K., Putrová E. (2015), Watercourse as Cultural Heritage in Contemporary Urbanism: Preservation Approaches from Košice and Prešov in Slovakia, ArchNet IJAR: International Journal of Architectural Research, 9(1), 122–133.

Kristiánová K., Vitková Ľ. (2016), Green Spaces as Strategy for Urban Regeneration and Development – Examples of Bratislava, Teka Komisji Urbanistyki i Architektury, 44(3), 283–288.

Madanipour A. (2004), Marginal Public Spaces in European Cities, Journal of Urban Design, 9(13), 267–286.

Marcinková D. (2016), Greenery as Art-Design in Urban Public Space [in:] SGEM 3rd International Multidisciplinary Scientific Conference on Social Sciences and Arts: Conference Proceedings (pp. 359–366), STEF92 Technology, Sofia.

Novotný L., Csachová S., Kulla M., Nestorová-Dická J., Pregi L. (2016), Development Trajectories of Small Towns in East Slovakia, European Countryside, 4, 373–394.

Slavík V., Bačík V., Klobučník M., Grác R., Kožuch M., Falťan V., Fila R. (2016), Analýza mikroregiónov Slovenskej republiky, Univerzita Komenského, Bratislava.

Strzelecka E. (2011), Rewitalizacja miast w kontekście zrównoważonego rozwoju, Budownictwo i Inżynieria Środowiska, 2, 661–668.

Trząski L., Polaczek A., Kopernik M., Łabaj P., Szendera W. (2010), Rewitalizacja miejskich przestrzeni nadrzecznych w Polsce – ocena planowania i wdrożeń w południowej części kraju, Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko, 1, 59–71.

Vaishar A., Zapletalová J. (2009), Small Towns as Centers of Rural Micro-Regions, European Countryside, 1(2), 70–81.

Vinárčiková J., Bašová S. (2017), Fun and Relax: Attributes of the Vital Contemporary Urban Public Spaces [in:] SGEM 4th International Multidisciplinary Scientific Conference on Social Sciences and Arts, Urban Planning, Architecture and Design: Conference Proceedings (pp. 109–116), STEF 92 Technology, 5.

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.