Medieval cultural heritage of the Pomeranian Voivodeship. Problem or potential?

Łukasz Musiaka

Abstrakt

In the Pomeranian Voivodeship there are 27 small and medium-sized towns with preserved material heritage of medieval architecture and urban planning, entered into the register of historical monuments. The aim of this paper is to analyse the state of preservation of the resources in selected towns in terms of its development potential. The author’s attention was directed towards the problems of adaptation, management, development and access to heritage.

Słowa kluczowe: cultural heritage, small and medium-sized cities, medieval times, Pomeranian Voivodeship, management
References

ANND, ASL (2010) Zamek w Gniewie ma nowego właściciela, “TVP Info”, http://www.tvp.info/2152866/zamek-w-gniewie-ma-nowego-wlasciciela [accessed: 25 June 2018].

Ashworth G.J. (1999), Dziedzictwo a turystyka: zarządzanie kryzysem zasobów [w:] J. Purchla (red.), Dziedzictwo a turystyka, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków.

Ashworth G.J. (2015), Planowanie dziedzictwa, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków.

Derek M. (2008), Turystyka kulturowa a rozwój gospodarczy, czyli: czy Frombork żyje z turystyki? [w:] A. Kowalczyk (red.), Turystyka kulturowa. Spojrzenie geograficzne, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Gaczoł A. (2009), Ochrona zabytkowego miasta. Rzeczywistość czy fikcja, WAM, Kraków.

Gaweł Ł. (2013), Zarządzanie dziedzictwem kulturowym – w stronę nowej metodologii, “Problemy Zarządzania”, 11 (4).

Gutowska K. (2003), Niechciane dobra kultury: chronić czy niszczyć? [w:] K. Gutowska (red.), Dziedzictwo kulturowe – konteksty odpowiedzialności, Warszawa.

Gutowska K. (red.) (2000), Problemy zarządzania dziedzictwem kulturowym, Res Publica Multiethnica, Warszawa.

Gutowska K., Kobyliński Z. (2011), Zarządzanie dziedzictwem kulturowym – nowa dziedzina nauczania akademickiego i badań naukowych, “Mazowsze. Studia Regionalne”, 6.

Hausner J., Karwińska A., Purchla J. (red.) (2013), Kultura a rozwój, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa.

Hochleitner J. (2016), Inscenizacje historyczne w Muzeum Zamkowym w Malborku [w:] J. Hochleitner (red.), Wyzwania turystyki kulturowej w Malborku, Muzeum Zamkowe w Malborku, Malbork.

Jędrysiak T., Mikos von Rohrscheidt A. (2011), Militarna turystyka kulturowa, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.

Kaczmarek J., Stasiak A., Włodarczyk B. (2008), Przestrzeń gościnna – kilka uwag o konkurencyjności regionów [w:] G. Gołembski (red.), Turystyka jako czynnik wzrostu konkurencyjności regionów w dobie globalizacji, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań.

Kisilowska H. (2003), Wykorzystanie nieruchomości zabytkowych na cele użytkowe [w:] K. Gutowska (red.), Dziedzictwo kulturowe – konteksty odpowiedzialności, Warszawa.

Kisilowska H. (2011), Prawne aspekty ochrony nieruchomości zabytkowych, “Mazowsze. Studia Regionalne”, 7.

Kłosek-Kozłowska D. (2007), Ochrona wartości kulturowych miast a urbanistyka, “Zeszyt Architektura”, 4.

Kobyliński Z. (2009), Własność dziedzictwa kulturowego. Idee – problemy – kontrowersje, Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa.

Kostrzewa J. (1991), Funkcja turystyczna zamku w Malborku w świetle ruchu turystycznego, “Turyzm”, 1 (1).

Kozak M. (2014), Gotyckie zamki ceglane: szansa czy problem?, “Turystyka Kulturowa”, 5.

Lewandowska I. (2003), Historyczna świadomość regionalna. Z badań nad młodzieżą licealną Warmii i Mazur, Towarzystwo Naukowe, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego, Olsztyn.

Małachowicz E. (2007), Konserwacja i rewaloryzacja architektury w środowisku kulturowym, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław.

McGimsey C.R. (1972), Public Archeology, Seminar Press, New York–London.

Murzyn-Kupisz M. (2012), Dziedzictwo kulturowe a rozwój lokalny, Publisher, Kraków.

Musiaka Ł. (2013), Funkcja turystyczna średniowiecznych zamków i jej wpływ na miasta Pomorza, Warmii i Mazur, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Musiaka Ł. (2016), Funkcja turystyczna zamków dawnego państwa krzyżackiego na przykładzie Malborka [w:] J. Hochleitner (red.), Wyzwania turystyki kulturowej w Malborku, Muzeum Zamkowe w Malborku, Malbork.

Musioł-Urbańczyk A., Sorychta-Wojsczyk B. (2017), Przesłanki aktualizacji i bariery implementacji strategii w miastach na prawach powiatu w Polsce, “Zarządzanie Publiczne”, 3 (39).

Narodowy Instytut Dziedzictwa, https://www.nid.pl [accessed: 25 June 2018].

Narożniak I. (2002), Szlakiem zamków gotyckich – oferta turystyczna województwa pomorskiego oraz warmińsko-mazurskiego [w:] Zamki gotyckie na szlakach turystycznych Pomorza, Kujaw, Warmii i Mazur. Zbiór materiałów pokonferencyjnych, Sport, Gdańsk.

Partnerstwo Publiczno-Prywatne, http://www.ppp.gov.pl [accessed: 25 June 2018].

Pawłowska K., Swaryczewska M. (2002), Ochrona dziedzictwa kulturowego: zarządzanie i partycypacja społeczna, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Pomorskie.travel (2018) Atrakcje turystyczne województwo pomorskie, http://pomorskie.travel [accessed: 25 June 2018].

Pruszyński J.P. (2001), Dziedzictwo kultury Polski. Jego straty i ochrona prawna, Kraków.

PTTK – Znakowane szlaki turystyczne województwa pomorskiego, http://pomorskieszlakipttk.pl [accessed: 25 June 2018].

Purchla J. (red.) (2009), Raport o systemie ochrony dziedzictwa kulturowego w Polsce po roku 1989, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa.

Rouba R. (2005), Funkcja hotelarska pałaców, dworów i zamków w Polsce oraz jej wpływ na otoczenie, maszynopis rozprawy doktorskiej napisanej w Instytucie Geografii Miast i Turyzmu Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Rouba R. (2010a), Hotelarstwo w zabytkowych rezydencjach jako czynnik modyfikujący otoczenie, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź.

Rouba R. (2010b), Przyczynek do dyskusji nad oceną atrakcyjności obiektów zabytkowych, “Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Ekonomiczne Problemy Usług”, 52.

Stasiak A., Rochmińska A. (2011), Regionalne strategie rozwoju turystyki w Polsce – stan w 2010 roku [w:] B. Krakowiak, J. Latosińska (red.), Turystyka polska w latach 1989–2009, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Stowarzyszenie gmin Polskie Zamki Gotyckie, http://zamkigotyckie.org.pl [accessed: 25 June 2018].

Struczyński J. (2013), Rekonstrukcje historyczne w ofercie programowej Zamku Gniew [w:] M. Boruszczak (red.), Zamki i twierdze w rozwoju współczesnej turystyki, Fundacja Zamek w Gniewie, Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Turystyki, Gdańsk.

Studzieniecki T. (2013), Strategia jako narzędzie rozwoju turystyki w województwie, “Zeszyty Naukowe”, 26.

Studzieniecki T., Wołoszyk A. (2013), Zamki i twierdze jako certyfikowane produkty turystyczne w Polsce [w:] M . Boruszczak (red.), Zamki i twierdze w rozwoju współczesnej turystyki, Fundacja Zamek w Gniewie, Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Turystyki, Gniew.

Szmygin B. (2007), Dziedzictwo w transformacji. Polskie doświadczenia [w:] M. Murzyn, J. Purchla (red.), Dziedzictwo kulturowe w XXI wieku. Szanse i wyzwania, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków.

Szmygin B. (2009), Analiza obiektu zabytkowego jako element adaptacji do współczesnych funkcji użytkowych – metodologia Światowego Dziedzictwa [w:] Adaptacja obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji, PKN ICOMOS, Warszawa–Lublin.

Szwichtenberg A. (2002), Ocena bonitacyjna atrakcyjności turystycznej Szlaku Zamków Gotyckich Warmii i Mazur [w:] Zamki gotyckie na szlakach turystycznych Pomorza, Kujaw, Warmii i Mazur. Zbiór materiałów pokonferencyjnych, Sport, Gdańsk.

Urząd Miasta i Gminy w Sztumie (2018) Przekazaliśmy zamek Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego, “Sztum – oficjalny portal internetowy Miasta i Gminy Sztum”, http://www.sztum.pl/aktualnosci/przekazalismy-zamek-ministrowi-kultury-i-dziedzictwa-narodowego.html [accessed: 25 June 2018].

Wendt J. (2010), Zamki krzyżackie czynnikiem rozwoju turystyki i markowym produktem Pomorza [w:] M. Boruszczak, Dziedzictwo kulturowe – teraźniejszość – przyszłość, MPŚ, Słupsk. Wyleżałek J. (red.) (2011), Dziedzictwo kulturowe Polski i jego znaczenie w turystyce, Wyższa Szkoła Turystyki i Języków Obcych, Warszawa.

Zeidler K. (red.) (2014), Prawne aspekty ochrony nieruchomości zabytkowych, Wolters Kluwer, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk–Warszawa.

Source materials

Gminny program opieki nad zabytkami miasta Lęborka na lata 2015–2018 (2015), Urząd Miasta Lębork, Lębork.

Koncepcja rozwoju produktów 4 szlaków turystyki kulturowej (2007), Polska Agencja Rozwoju Turystyki S.A., Warszawa.

Lokalny program rewitalizacji Nowego Stawu do roku 2020. Diagnoza obszarów zdegradowanych i rewitalizacji (2015), Urząd Miasta i Gminy Nowy Staw, Nowy Staw.

Program opieki nad zabytkami województwa pomorskiego na lata 2016–2019 (2016), Departament Kultury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, Pomorskie Biuro Planowania Regionalnego, Gdańsk.

Program rozwoju produktów turystycznych województwa pomorskiego na lata 2008–2013 (2008), Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego – Departament Turystyki, Gdańsk.

Program rozwoju turystyki w Polsce do roku 2020 (projekt z 2014 roku, obszar – Polska).

Program Zagospodarowania Przestrzennego województwa pomorskiego 2030 ( 2017), Pomorskie Biuro Planowania Regionalnego, Gdańsk.

Raport o partnerstwie publiczno-prywatnym w Polsce (2013), J. Hausner (red.), Centrum Partnerstwa Publiczno-Prywatnego, Warszawa.

Raport o stanie zachowania zabytków nieruchomych w Polsce. Zabytki wpisane do rejestru zabytków (księgi rejestru A i C) (2017), Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa.

Regionalny program operacyjny województwa pomorskiego na lata 2014–2020 (2015), Zarząd Województwa Pomorskiego, Gdańsk.

Regionalny program strategiczny w zakresie atrakcyjności kulturalnej i turystycznej „Pomorska Podróż” (2013), Zarząd Województwa Pomorskiego, Gdańsk.

Strategia rozwoju turystyki województwa pomorskiego na lata 2004–2013 (2004), Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Gdańsk.

Strategia rozwoju województwa pomorskiego do 2020 roku (2012), Sejmik Województwa Pomorskiego, Gdańsk.

Studium uruchomienia całorocznego produktu turystycznego Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Malborka (2014), Agencja Rozwoju Pomorza S.A., Gdańsk.

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.