Kultura partycypacji a nowe media: między dobrostanem a stanem złobycia

Mariusz Baranowski

Abstrakt

Participatory culture and new media: between well-being and ill-being

This paper addresses the issue of participatory culture from the perspective of new media, which are typically associated with the advancement of information and communications technologies (ICTs) and information technology (IT). These technologies (co-)create the foundation of the network society, also referred to as the information society, and influence the economy and, naturally, the realm of culture. The fundamental research question raised in this paper concerns the reflection upon the participation patterns mediated by new media in the context of mental well-being and its opposite – the state of ill-being. This task requires a redefinition of the concepts of participatory culture and new media, and also the adoption of certain determinants of well-being and ill-being, which – unlike the psychology of happiness – will be specified through the category of redistribution and recognition.

Słowa kluczowe: participatory culture, new media, mental well-being, state of ill-being, redistribution, recognition.
References

Ando’, S. (2015), Nowa ekonomia cyfrowa? Aby wszystko pozostało tak jak jest, należy wszytsko zmienić, „Media – Kultura – Komunikacja Społeczna”, 11/3, 23-36.

Archer, M. S. (2001), Being Human: the Problem of Agency, Cambridge: Cambridge University Press.

Baranowski, M. (2009), „Apropriacja szans życiowych w kapitalizmie informacyjnym”, [w:] Podemski, K. (red.), Spór o społeczne znaczenie społecznych nierówności, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 135-148.

Baranowski, M. (2012), „Przyczynek do krytyki społeczeństwa sieciowego: od sieci społecznych do sieci wszystkich sieci”, [w:] Baranowski, M., Mika, B. (red.),Społeczeństwo sieciowe – między wolnością a zniewoleniem, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Nauk Humanistycznej i Dziennikarstwa, 15-31.

Baranowski, M. (2017), Welfare sociology in our times. How social, political, and economic uncertainties shape contemporary societies, „Przegląd Socjologiczny”, nr 66(4), 9-26.

Baranowski, M. (2018), „Dobrobyt społeczny w usieciowionej technologicznie gospodarce: przykład sharing economy”, „Miscellanea Anthropologica et Sociologica” (w druku, po recenzjach).

Baranowski, M., Luczys, P. (2015), Nadzorować i kształtować. Wymiary społeczeństwa sieciowego, „Człowiek i Społeczeństwo”, nr XL, 13-27.

Bendyk, E. (2009), „Fałszywa alternatywa”, [w:] Castells, M., Himanen, P., Społeczeństwo informacyjne i państwo dobrobytu, tłum. M. Penkala, M. Sutowski, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 5-15.

Benkler, Y. (2008), Bogactwo sieci. Jak produkcja społeczna zmieni rynki i wolność. Tłum. R. Próchniak, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.

Błachnio, A. (2007), Przegląd wybranych badań nad wpływem Internetu na dobrostan psychiczny i kontakty społeczne użytkowników, „Psychologia Społeczna”, tom 2, 3-4(5), 225-233.

Boellstorff, T. (2012), Dojrzewanie w Second Life. Antropologia człowieka wirtualnego, tłum. A. Sadza, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Brynjolfsson, E., McAfee, A. (2015), Drugi wiek maszyny. Praca, postęp i dobrobyt w czasach genialnych technologii, tłum. B. Sałbut, Warszawa: MT Biznes.

Castells, M. (2006), Nowe indywidualne mass-media, „Le Monde diplomatique. Edycja polska”, nr 7, dostęp online: https://monde-diplomatique.pl/LMD7/index.php?id=3[odczyt: 10 czerwca 2018].

Castells, M. (2007),Społeczeństwo sieci, tłum. M. Marody i in., Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Castells, M., Himanen, P. (2009), Społeczeństwo informacyjne i państwo dobrobytu, tłum. M. Penkala, M. Sutowski, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Chang, H.-J. (2016), 23 rzeczy, których nie mówią ci o kapitalizmie. Tłum. B. Szelewa, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Chollet, M. (2013), Tyrania rzeczywistości. Tłum. A. Dwulit, Warszawa: Instytut Wydawniczy Książka i Prasa.

Crary, J. (2015), Późny kapitalizm i koniec snu, „Le Monde diplomatique. Edycja polska”, nr 8(114), 38-40.

Crosbie, V. (1998), What is New Media?, dostęp online: http://www.sociology.org.uk/as4mm3a.pdf [odczyt: 05 czerwca 2003].

Diener, E., Ryan, K. (2009), Subjective Well-Being: A General Overview, „South African Journal of Psychology”, vol. 39, issue 4, 391-406, https://doi.org/10.1177/008124630903900402

Dziadzia, B. (2012), Dylematy tzw. kultury uczestnictwa, „Media i Społeczeństwo”, nr 2, 101-113.

Eagleton, T. (2012), Po co nam kultura? Tłum. A. Górny, Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA.

Fraser, N. (2005), „Sprawiedliwość społeczna w epoce polityki tożsamości: redystrybucja, uznanie, uczestnictwo”, [w:] Fraser, N., Honneth, A. (red.), Redystrybucja czy uznanie? Debata polityczno-filozoficzna. Tłum. M. Bobako, T. Dominiak, Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP we Wrocławiu, 27-110.

Fraser, N., Honneth, A. (2005), Redystrybucja czy uznanie? Debata polityczno-filozoficzna. Tłum. M. Bobako, T. Dominiak, Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP we Wrocławiu.

Frenken, K., Schor, J. (2017), Putting the sharing economy into perspective, „Environmental Innovation and Societal Transitions”, vol. 23, 3-10. https://doi.org/10.1016/j.eist.2017.01.003

Ghareeb, E. (2000), New Media and the Information Revolution in the Arab World: An Assessment, „Middle East Journal”, vol. 54, no. 3, 395-418.

Gilmore, E. (2012), Democratisation and New Media, „Irish Studies in International Affairs”, vol. 23, 5-12. Doi: 10.3318/ISIA.2012.23.5.

GUS(2010), Społeczeństwo informacyjne w Polsce. Wyniki badań statystycznych z lat 2006-2010. Warszawa: Informacje i Opracowania Statystyczne, dostęp online: https://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/nts_spolecz_inform_w_polsce_2006-2010.pdf[odczyt: 05 czerwca 2003].

Hardt, M., Negri, A. (2005), Imperium, tłum. S. Ślusarski, A. Kołbaniuk, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B.

Hardt, M., Negri, A. (2012), Rzecz-pospolita. Poza własność prywatną i dobro publiczne, tłum. Praktyka Teoretyczna, Kraków: Korporacja ha!art.

Horkheimer, M., Adorno, T. W. (2010). Dialektyka oświecenia. Fragmenty filozoficzne, tłum. M. Łukasiewicz, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Illouz, E. (2010), Uczucia w dobie kapitalizmu, tłum. Z. Simbierowicz, Warszawa: Oficyna Naukowa.

Jaskowska, B. (2008), O kulturze konwergencji słów kilka, „Biuletyn EBIB”, nr 1(92), dostęp online: http://www.ebib.pl/2008/92/a.php?jaskowska[odczyt: 05 czerwca 2018].

Jenkins, H. (2007), Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów. Tłum. M. Bernatowicz, M. Filiciak, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Juza, M. (2006), „Elitarne i masowe formy komunikacyjnego wykorzystania internetu”, [w:] Jonak, Ł., Mazurek, P., Olcoń, M., Przybylska, A., Tarkowski, A., Zając, J. M. (red.), Re: internet – społeczne aspekty medium. Polskie konteksty i interpretacje, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 43-76.

Juza, M. (2011), „Perspektywy rozwoju kultury popularnej w obliczu nowych mediów”, [w:] Ogonowska, A. (red.), Oblicza nowych mediów, Kraków: Oficyna Wydawnicza, 11-30.

Kanasz, T. (2015) Uwarunkowania szczęścia. Socjologiczna analiza wyobrażeń młodzieży akademickiej o szczęściu i udanym życiu, Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Kazimierczuk, A., Kowalczyk, M. (2018), „The Guardian”: Duda wygrał dzięki narzędziom Facebooka?, „Rzeczpospolita”, 20.03.2018, dostęp online: https://www.rp.pl/Polityka/180329992-The-Guardian-Duda-wygral-dzieki-narzedziom-Facebooka.html[odczyt: 10 lipca 2018].

Krajewski, M. (2013), W kierunku relacyjnej koncepcji uczestnictwa w kulturze, „Kultura i Społeczeństwo”, tom 57 nr 1, 29-67.

Krzysztofek, K. (2006), Społeczeństwo w dobie internetu: refleksyjne czy algorytmiczne?, [w:] Jonak, Ł., Mazurek, P., Olcoń, M., Przybylska, A., Tarkowski, A., Zając, J. M. (red.), Re: internet – społeczne aspekty medium. Polskie konteksty i interpretacje, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 19-41.

Lapham, L. H. (2004), „Wieczna teraźniejszość”, [w:] McLuhan, M., Zrozumieć media. Przedłużenie człowieka,tłum. N. Szczucka,Warszawa: Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, 13-27.

Manovich, L. (2003), „New Media from Borges to HTML”, [w:] Wardrip-Fruin, N., Montfort, N. (red.), The New Media Reader, Cambridge, Massachusetts, London, England: The MIT Press, 13-25.

Mierzejewska, B., Aluchna, M. (2007), Attention economy – koncepcja zarządzania uwagą (część I), „E-mentor”, nr 2(19), dostęp online:                                       http://www.e-mentor.edu.pl/artykul/index/numer/19/id/404 [odczyt: 10 lipca 2018].

Mulgan, G. (1991), Communication and Control: Networks and the New Economies of Communication, New York: Guilford Press.

Nichols, B. (2003), The Work of Culture in the Age of Cybernetic Systems [w:] Wardrip-Fruin, N., Montfort, N. (red.), The New Media Reader, Cambridge, Massachusetts, London, England: The MIT Press, 625-641.

Putnam, R. D. (2008), Samotna gra w kręgle. Upadek i odrodzenie wspólnot lokalnych w Stanach Zjednoczonych. Tłum. P. Sadura, S. Szymański, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Rist, G. (2015), Urojenia ekonomii, tłum. Ś. F. Nowicki, Warszawa: Instytut Wydawniczy Książka i Prasa.

Stunża, G. D. (2017), Edukacja wersja beta. Pokolenie Z i pokolenie Alfa a kompetencje uczestnictwa w kulturze, „Kultura Popularna”, nr 1(50), 86-94.

Światowy, G., Kuźniak, K. (2017), Miejsce kultury w budowaniu społeczeństwa dobrobytu, „Handel Wewnętrzny”, 4(369), 425-434.

The Economist(2017), Are digital distractions harming labour productivity?, Dec 7th, dostęp online: https://www.economist.com/finance-and-economics/2017/12/07/are-digital-distractions-harming-labour-productivity[odczyt: 10 lipca 2018].

Tittenbrun, J. (2014), Kolonizacja nauki i świata przez kapitał. Teoria światów równoległych w wydaniu socjologii wiedzy, Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo.

Tocqueville, A. De (1996), O demokracji w Ameryce, t. 1–2, tłum. B. Janicka, Kraków – Warszawa: Wydawnictwo Znak.

Urry, J. (2009), Socjologia mobilności, tłum. J. Stawiński, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Zadarko-Domaradzka, M., Zadarko, E. (2017), Nowe media jako narzędzie edukacji zdrowotnej i modelowania zachowań współczesnego społeczeństwa, „Edukacja – Technika – Informatyka”, nr 1/19, 266-272. DOI: 10.15584/eti.2017.1.37

Kwartalnik "Zarządzanie w Kulturze" ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.