Czy muzea martyrologiczne potrzebują marketingu?

Katarzyna Wojtaszek

Abstrakt

Monuments of martyrology: Do they need marketing?

Martyrological museums form a specific group within Polish historical museums. These museums not only collect historical artefacts specific for them but also deal with important and hard to understand matters of human beings, such as death, genocide, Holocaust, and the dark part of human nature. This article presents aspects of these difficult matters and their influence on the marketing activities of these institutions. For this purpose, the condition of Polish museums with emphasis on martyrological museums is described, as well as the history of Polish museology before, during and after World War II. The article presents the technical and ideological development of martyrological museums, with regard to the relevant legislation. It shows the difficult situation of Polish museums after WWII and its great influence on Polish culture and civilisation. Taking into account the present-day  development of technology and the needs of modern society, it describes the most popular forms of marketing in cultural institutions. On this basis, the marketing strategies of martyrological museums are analysed. The analysis shows that the life and emotional testimonies of former victims and torturers make these marketing forms inappropriate and – in fact – useless.

A solution could be to present these difficult issues through art, both in traditional forms, e.g. by presenting drawings made in camps by former victims, and in modern ways, such as movies or comics.
Słowa kluczowe: muzea martyrologiczne, marketing, marketing w kulturze, reklama, upamiętnienie, polskie instytucje kultury, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Państwowe Muzeum na Majdanku, Muzeum Stutthof w Sztutowie, ustawy dotyczące muzeów martyrologicznych
References

Muzeum Czartoryskich. Historia zbiory, Z. Żyguliński (red.), Muzeum Narodowe Krakowie 1998.

Nowa Encyklopedia Powszechna PWN, B. Petrozolin-Skowrońska (red.), Warszawa 1996, t. 4.

Oświęcim oczach SS. Rudolf Höss, Pery Broad, Johann Paul Kremer, t. 4, oprac. J. Bezwińska, D. Czech, Oświęcim 2007.

Wilhelm Brasse. Fotograf. 3444. Auschwitz 19401945, M.A. Potocka (red.), Kraków 2011.

Arendt A., Korzenie totalitaryzmu, tłum. M. Szawiel, D. Grinberg, Warszawa 1993.

Bauman Z., Nowoczesność Zagłada, tłum. T. Kunz, Kraków 2009.

Hitler A., Moja walka, tłum. I. Puchalska, P. Marszałek, Kraków 1992.

Dunin-Wąsowicz K., Stutthof, Warszawa 1970.

Dunin-Wąsowicz M., T. Matusiak, Stutthof. Przewodnik, informator, Muzeum Stutthof 1969.

Diggles K., Guide to Arts Marketing: The Principles and Practice of Marketing as They Apply to the Arts, London 1986.

Kall J., Reklama, Warszawa 1998.

Kielar W., Anus Mundi, Wrocław 2004.

Marszałek A., Bednarek M., Fabryka Emalia Oskara Schindlera: przewodnik, Kraków 2011.

Niemczyk A., Marketing sferze kultury, Kraków 2007.

Russell J.Th., Lane W.R., Reklama według Ottona Kleppnera, tłum. Biuro Tłumaczeń „The Mission”, Warszawa 2000.

Traverso E., Europejskie korzenie przemocy nazistowskiej, tłum. A. Czarnacka, Warszawa 2011.

Wróblewski Ł, Strategie marketingowe instytucjach kultury, Warszawa 2012.

Ziębińska-Witek A., Historia muzeach. Studium ekspozycji Holokaustu, Lublin 2011.

Raporty, rozporządzenia, ustawy

Działalność instytucji kultury Polsce 2012 r., Warszawa 2013.

Kongres Kultury Polskiej 11−12.12.1981, zapis nagrania: https://www.youtube.com/watch?v=geSSkZkgCNM [odczyt: 12.04.2014].

Kultura 2010 r., oprac. Ośrodek Statystyki Kultury, Główny Urząd Statystyczny, Urząd Statystyczny Krakowie, Warszawa 2011.

Muzea Polsce 1989−2008. Raport opracowany na zlecenie Ministerstwa Kultury Dziedzictwa Narodowego jako jeden Raportów Stanie Kultury, D. Folga-Januszewska, Warszawa 2008.

Raport 2012, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau Oświęcimiu, 2013.

Rottermund A., Finansowanie muzealnictwa Polsce po 1989 roku – historia poszukiwania rozwiązań [w:]  D. Folga-Januszewska, B. Gutowski (red.), Ekonomia muzeum. Materiały polsko-brytyjskiej konferencji naukowej, Kraków 2011.

Rozporządzenie Ministra Kultury Sztuki dnia 21 stycznia 1988 r. Radzie Ochrony Pamięci Walk Męczeństwa, Dz.U. 1988 r. nr 2 poz. 2 ze zm.

Rozporządzenie Ministra Kultury Dziedzictwa Narodowego dnia 14 sierpnia 2001 r. sprawie wykazu państwowych muzeów martyrologicznych, do których wstęp jest bezpłatny, Dz.U. 2001 r. nr 92, poz. 1025.

Ustawa dnia 2 lipca 1947 r. upamiętnieniu męczeństwa Narodu Polskiego innych Narodów Oświęcimiu, Dz.U. 1947 r. nr 52, poz. 266.

Ustawa dnia 15 lutego 1962 r. ochronie dóbr kultury, Dz.U. 1962 r. nr 10, poz. 48.

Ustawa dnia 25 października 1991 r. organizowaniu prowadzeniu działalności kulturalnej, Dz.U. 1991 r. nr 114, poz. 493 ze zm.

Ustawa dnia 21 listopada 1996 r. muzeach, Dz.U. 2012 r., poz. 987.

Ustawa dnia 7 maja 1999 r. ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady, Dz.U. 1999 r. nr 41, poz. 412 ze zm.

Ustawa dnia 10 kwietnia 2003 r. zmianie ustawy grach losowych, zakładach wzajemnych grach na automatach oraz zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U. nr 84 poz. 774.

Zarządzenie Ministra Kultury Dziedzictwa Narodowego dnia 19 lutego 2013 r. sprawie nadania statutu Państwowemu Muzeum Auschwitz-Birkenau Oświęcimiu.

Zarządzenie Ministra Kultury Sztuki dnia 26 czerwca 1997 r. sprawie wykazu państwowych muzeów martyrologicznych, do których wstęp jest bezpłatny, Monitor Polski nr 40 poz. 412.

Filmy

Hannah jej siostry, reż. Woody Allen, 1986.

Jedno muzeum, tysiące opowieści. Trailer filmowy zrealizowany dla Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, https://www.youtube.com/watch?v=QbvXODyUg5c [odczyt: 12.04.2014].

Internet

http://www.mhk.pl/ [odczyt: 12.04.2014].

http://niewidzialna.pl/co-to-jest/co-nowego-akcje-promocje-nowosci [odczyt: 17.02.2014].

http://www.mnw.art.pl/o-muzeum/historia-mnw/ [odczyt: 12.04.2014].

http://mng.gda.pl/muzeum/muzeum-historia/ [odczyt: 12.04.2014].

http://mnki.pl/pl/o_muzeum/historia/ [odczyt: 12.04.2014].

http://www.majdanek.eu/articles.php? ?acid=45 [odczyt: 17.04.2014].

http://www.kongreskultury.pl/ [odczyt: 7.09.2014].

http://pl.auschwitz.org/lekcja/1/# [odczyt: 17.04.2014].

http://pl.auschwitz.org/e/index.php?option=com_content&task=view&id=54&Itemid=1 [odczyt: 22.04.2014].

http://pl.auschwitz.org/m/index.php?option=com_content&task=view&id=172&Itemid=31 [odczyt: 22.04.2014].

http://pl.auschwitz.org/h/index.php?option=com_content&task=view&id=36&Itemid=1 [odczyt: 11.05.2014].

http://stutthof.org/edukacja [odczyt: 22.04.2014].

http://media-work.pl/pr-i-marketing-w-kulturze/ [odczyt; 25.04.2014].

http://www.nck.pl/kategorie/wydawnictwa.html [odczyt: 25.04.2014].

Artykuły

van Alphen E., Zabawa Holokaust, „Literatura na Świecie” 2004, nr 1−2.

Bojarska K., Obóz koncentracyjny jako zabawka. Zbigniew Libera urządzenia korekcyjne: LEGO – Obóz koncentracyjny, „Teksty Drugie” 2004, nr 5.

DeKoven Ezrahi S., Holokaust zmieniające się granice sztuki historii, tłum. M. Michalski, „Literatura na Świecie” 2004, nr 1−2.

Ołdakowski J., Muzeum historycznego niepokoju, „Wprost” 2005, nr 16.

Young J.E., Pamięć kontrapamięć. poszukiwaniu społecznej estetyki pomników Holokaustu, tłum. G. Dąbkowski, „Literatura na Świecie” 2004, nr 1−2.

Kwartalnik "Zarządzanie w Kulturze" ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.