Pomiędzy przeszłością a współczesnością. Dziedzictwo kulturowe kościoła w Orawce

Maria Borczuch

Abstrakt
Cultural heritage, whether tangible or intangible, occupies a superior position in every social group. This legacy is not only comprised of physical and spiritual artefacts but also attitudes towards them or the ability to live through artefact-related experiences. The broad spectrum of phenomena covered by the term ‘heritage’ makes it examinable through many aspects – historical, social, or psychological. Tracking the continuity of individual phenomena makes it possible to build a narrative that constitutes a tale about people and their history. What is a particularly intriguing area for this type of research is the borderland, usually marked by ethnic diversity and complex political history.
The upper part of Polish Orawa is one of the least studied regions. The wooden church in Orawka, founded in the second half of the 17th century, is the oldest preserved manifestation of the cultural heritage there. Owing to this building, along with its impressive painting decoration and fittings, it is possible to paint the picture of the community which has been gathered around it for almost four centuries. The paper aims not only to introduce the value of this unique temple but also to answer the questions about the factors which influenced the shape of the region’s heritage and how this heritage is nurtured today.
Słowa kluczowe: dziedzictwo kulturowe, regionalizm, wielokulturowość, zasoby dziedzictwa, kościół w Orawce (Polska), polichromia wewnętrzna, biblia pauperum
References

Domonkos L., Sutarski K., Przejęte przez Polskę opiekę, Budapeszt 2009–2010.

Edukacja regionalna. Wybór tekstów, A. Brzezińska Anna, A. Hulewska, J. Słomska (red.), 
Warszawa 2006.

Felczak W., Historia Węgier, Wrocław 1983.

Kantor R., Recepcje funkcje plastycznej twórczości ludowej na polskiej Orawie drugiej połowie XIX wieku XX wieku, Kraków 1980.

Kavuljak A., Historicky miestopis Oravy, Budapeszt 1955.

Kowalczyk M., Rutkowski M., Cmentarze Orawy, Zubrzyca Górna 2007.

Krętosz J., Józefiński proces budowy Kościoła państwowego na terenie monarchii habsburskiej okresie rządów cesarza Józefa II (1780–1790), „Śląskie Studia Historyczno-Teologiczneˮ 1996, R. 29, s. 40–67.

Kultura ludowa Górali Orawskich, U. Janicka-Krzywda (red.), Kraków 2011.

Langer J., Fenomen przyrodniczy cmentarzy orawskich [w:] M. Ostrowski, J. Klimek, J. Giądła (red.), Sacrum zwyczajach związanych przyrodą. XIV Międzynarodowe Seminarium
Zubrzyca Górna 2006, s. 64–71.

Nikitorowicz J., Pogranicze, tożsamość, edukacja międzykulturowa, Białystok 1995.

Pieńkowska H., Dekoracja malarska kościoła Orawce, „Polska Sztuka Ludowa – Kontekstyˮ 1953, t. VII, z. 6, s. 335–347.

Pieńkowska H., Malowidła wnętrza kościoła Orawce, „Podhalanka – Jednodniówka Związku Podhalanˮ 1977, s. 26–27.

Pieńkowska H., Staich T., Drogami skalnej ziemi, Kraków 1956.

Ruciński H., Chrześcijaństwo na Orawie do końca XVIII w., Białystok 2001.

Semkowicz W., Materjały źródłowe do dziejów osadnictwa Górnej Orawy. Cz. I. Dokumenty
Kraków 1932.

Semkowicz W., Materiały źródłowe do dziejów Górnej Orawy. Cz. II. Listy akta, Zakopane 1939.

Skorupa A., Kościoły polskiej Orawy, Kraków 1997.

Sudacka A., Dekoracja plastyczna prospektu organowego kościoła Orawce [w:] Materiały sprawozdania konserwatorskie, Kraków 1975, s. 47–53.

Trajdos T., Pieńkowska H., Kościół Orawce, Kraków 1999.

Kwartalnik "Zarządzanie w Kulturze" ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.