Wybrane czynniki psychospołeczne a zachowania zdrowotne młodzieży licealnej. Część II. Wsparcie w rodzinie a poziom kontroli emocji

Iwona Malinowska-Lipień,

Ewa Kawalec-Kajstura,

Agata Reczek,

Tomasz Brzostek,

Teresa Gabryś,

Marek Motyka,

Joanna Baran,

Anna Piskorz,

Marta Kasper

Abstrakt

Introduction. Family functioning has an influence on teenagers' attitudes and emotions. Suppressing emotions usually leads to their intensification or may contribute to persistent emotional distress, which may underlie addiction,disturbed behaviour, neurotic or psychosomatic disorders. 

Objective.To assess the relationship between the perceived family support and the level of emotional control in the group of teenage respondents.

Material and methods.The cross-sectional study was carried out in a group of 1,036 students of secondary schools (688 girls and 348 boys) aged 16-19. The study was conducted by means of a diagnostic survey with the use of an anonymous questionnaire in an electronic form. In the study the Family APGAR scale and the Emotional Control Scale (CECS) were used.

Results.Occurrence of a serious dysfunction in family relationships consisting in failure to receive support was observed in 13.42% (n=139) of the respondents, and in abnormalities in the level of the perceived support in 27.7% (n=287) of the respondents. According to the Family APGAR scores, a lower level of the perceived family support was revealed in girls as compared to boys (χ2= 9.32; p=0.009). The rate of suppressing emotions was higher in boys than in girls (p=0.0017). The differences were particularly distinct in areas of expressing fear and anger. A higher level of suppressing negative emotions was observed in the students who revealed a serious dysfunction in family relationships (low level of the perceived support) in comparison to those in whom this type of dysfunction in family relationships (p=0.00000) was not observed.

Conclusions. 1/.A dysfunction in family functioning consisting in lack of support perceived by the youth is associated with suppressing negative emotions. 2/. Girls indicate lack of support in the family more often. 3/. Boys suppress fear and anger to a greater extent than girls, whereas girls are more likely to suppress depression.

Słowa kluczowe: relacje rodzinne, wsparcie, kontrola emocji, nastolatkowie
References

Mazur J., Tabak I., Małkowska-Szkutnik A., Ostaszewski K., Kołoło H., Zielska A., Kowalewska A., Czynniki chroniące młodzież 15-letnią przed podejmowaniem zachowań ryzykownych. Raport z badań HBSC, Instytut Matki i Dziec­ka, Warszawa 2008: 19–45.

Mc Even B., Early life influences on life-long patterns of behavior and health, „Mental Retardation and Developmental Disabilities Research Reviews” 2003; 9: 149–154.

Ponczek D., Olszowy I., Styl życia młodzieży i jego wpływ na zdrowie, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2012; 93 (2): 260–268.

Cudak H., Dysfunkcje rodziny i jej zagrożenia opiekuńczo‑wychowawcze, „Family Pedagogy” 2011; 1 (2): 7–14.

Sitnik-Warchulska K., Stachowiak E., Wieczorkowski P., Lukas W., “Growing up in a family system”. Family factors associated with self-aggression and aggression among adolescents, „Problemy Medycyny Rodzinnej” 2010; 4 (33): 29–34.

Dziąbek E., Dziuk U., Brończyk-Puzoń A., Bieniek J., Kowolik B., Poczucie optymizmu a kontrola emocji w wybranej grupie pielęgniarek i położnych, członkiń Beskidzkiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Bielsku-Białej, „Annales Academiae Medical Silesiensis” 2013; 67 (6): 367–373.

Grzankowska I., Bienias M., Maćkowska P., Regulacja emocjonalna u dzieci i młodzieży z czynnościowymi bólami brzucha, „Pediatria Polska” 2011; 86 (6): 646–651.

Brzezińska A.I., Czub T., Hejmanowski S., Kaczan R., Piotrowski K., Rękosiewicz M., Uwarunkowania procesu kształtowania się tożsamości w okresie przejścia z adolescencji do dorosłości, „Kultura i Edukacja” 2012; 3 (89): 23–50.

Zięba-Kołodziej B., Na marginesie zdrowia, czyli o zachowaniach zdrowotnych młodzieży szkól ponadgimnazjalnych, „Nowiny Lekarskie” 2012; 81 (4): 330–336.

Gacek M., Osobowościowe uwarunkowania wybranych zachowań żywieniowych młodzieży akademickiej, „Nowiny Lekarskie” 2007; 76 (1): 29–32.

Juczyński Z., Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia, Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Warszawa 2001: 55–59.

Smilkstein G., The family APGAR: a proposal for a family function test and its use by physician, „Journal of Family Practice” 1978; 6 (6): 1231–1239.

Shapiro J., Neinstein L.S., Rabinovitz S., The Family APGAR: Use of a simple family-functioning screening test with adolescents, „Family Systems Medicine” 1987; 5 (2): 220–227.

Namysłowska I., Rola rodziny w procesie leczenia, „Lekarz Rodzinny” 2005; 10 (9): 882–889.

Modrzejewska R., Badura-Madej W., Zmiany generacyjne obrazu siebie wśródpolskich adolescentów (kohorty 1987 versus 2001), „Psychiatria Polska” 2010; 6: 811–821.

Modrzejewska R., Badura-Madej W., Zmiana obrazu siebie w populacji młodzieży w późnej fazie adolescencji na przestrzeni 15 lat – badania porównawcze, „Psychiatria Polska” 2008; 5: 683–693.

Ekman P., Emocje ujawnione, Helion S.A., Gliwice 2012.

Offer D., Ostrov E., Howard K., Atkinson R., The teenage world: adolescents’ self image in ten countries, Plenum Publishing Corporation, New York 1988.

Rodríguez Martín A., Novalbos Ruiz J.P., Martínez Nieto J.M., Escobar Jiménez L., Castro de Haro L., Epidemiological study of the influence of family and socioeconomic status in disorders of eating behavior, „European Journal of Clinical Nutrition” 2004; 58: 846–852.

Ostaszewski K., Bobrowski K,, Borucka A. Okulicz‑Kozaryn K. et al., Monitorowanie zachowań ryzykownych i problemów zdrowia psychicznego młodzieży, Wyd. IPiN, Warszawa 2013: 56–76.

Szewczyk L., Skowrońska M., Zaburzenia psychosomatyczne u dzieci i młodzieży w świetle psychoanalizy, w: Szewczyk L., Skowrońska M. (red.), Zaburzenia psychosomatyczne u dzieci i młodzieży, Wyd. EMU, Warszawa 2003: 49–66.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.