Health education as an inseparable component of health promotion

Weronika Wrona-Wolny

Abstrakt

The paper presents the role of health education as an inseparable element of health promotion.  Both concepts refer to activities that aim to provide support for people to control the factors which may influence their health and to create a healthy environment.  The two concepts are different, however, there is a link between health education and health promotion, human health, which is emphasized as being the common focus of these activities. The relationship between health education and health promotion is discussed on the basis of the National Health Programme for 2016-2020 and one of the habitats of a health promoting school. It is also emphasised that taking care of one’s health is a lifelong process, which can be perceived in health education and health promoting activities.

In conclusion, it is stated that health education is a necessary tool for health promotion; their combination in various habitats and the areas of social life may induce a synergic effect, contributing to an increase in the effectiveness of the applied health activities.

Słowa kluczowe: health education, health promotion, health, lifelong learning, National Health Programme 2016-2020, Health Promoting School
References

1.            Woynarowska B., Edukacja zdrowotna. Podręcznik akademicki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007: 137–139.

2.            Demel M., Pedagogika zdrowia, WS i P, Warszawa 1980.

3.            Tang Kwok-Cho, Beaglehole R., O’Byrne D., Policy and partnership for health promotion addressing the determinants of health, “Editorials. Bulletin of the World Health Organization” 2005; 83 (12): 884.

4.            Wysocki M.J., Miller M., Nowe zdrowie publiczne, in: Nosko J. (ed.), Zdrowie publiczne w zmieniającej się Europie i w Polsce, Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera, Łódź 2004: 146.

5.            Allegrante J.P., Barry M.M., Airhihenbuwa C.O., Auld E., Lamarre M.C.,Taub A., Towards international collaboration on credentialing in health promotion and health education: The Galway Consensus Conference, “Health Education & Behavior” 2009; 36 (3): 427–436.

6.            Naidoo J., Wills J., Health Promotion. Foundations for Practice. Bailliere Tindall, London 1994: 98–99.

7.            Bik B., Przewoźniak L., Henzel-Korzeniowska A., Szczerbińska K., Wybrane zagadnienia promocji zdrowia, Szkoła Zdrowia Publicznego, Centrum Medyczne Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1996: 15–16.

8.            Kickbusch I., Think health: What makes the difference, “Health Promotion International” 1997; 4: 265–272.

9.            Woynarowska B., Sokołowska M., Jak tworzymy szkołę promującą zdrowie, Hera, Warszawa 1994: 10.

10.        Syrek E., Zdrowie w aspekcie pedagogiki społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2000: 10.

11.        Słońska Z., Ewolucja modeli edukacji zdrowotnej, “Kultura Fizyczna” 1994; 5–6: 16–20.

12.        Słońska Z., Instytucjonalne determinanty współpracy instytucji zdrowia publicznego i telewizji publicznej w zakresie edukacji zdrowotnej, “Zeszyty Naukowe Ochrony Zdrowia. Zdrowie Publiczne i Zarządzanie” 2018; 16 (1): 12–19.

13.        Charońska E., Janus B., Promocja zdrowia i edukacja zdrowotna, “Pielęgniarstwo” 2009; 3 (44): 22–26.

14.        Słońska Z., Koziarek J., Społeczne nierówności w zdrowiu – efekt medykalizacji promocji zdrowia, “Zeszyty Naukowe Ochrony Zdrowia. Zdrowie Publiczne i Zarządzanie” 2011; IX(2): 64–75.

15.        Indulski J., Jethon Z., Dawydzik L.T., Zdrowie publiczne, Instytut Medycyny Pracy, Łódź 2000: 321–323.

16.        Malinowski A., Waleologia – nauka o promocji zdrowia, in: Jopkiewicz A. (ed.), Auksologia a promocja zdrowia, Vol. 2, Polska Akademia Nauk, Kraków, Kieleckie Towarzystwo Naukowe, Kielce 2000: 317.

17.        Szewczyk T., Edukacyjne i ekologiczne konteksty promocji zdrowia, in: Głowacka M.D. (ed.), Promocja zdrowia. Konteksty społeczno-kulturowe, Wolumin, Poznań 2000: 180.

18.        Nosko J., Zachowania zdrowotne i zdrowie publiczne – aspekty historyczno-kulturowe, Instytut Medycyny Pracy, Łódź 2005: 234.

19.        Bik B., Koncepcja promocji zdrowia, in: Czupryna A., Paździoch S., Ryś A., Włodarczyk W.C. (eds.), Zdrowie publiczne, part II, Vesalius, Kraków 2001: 214.

20.        Woynarowska B., Edukacja zdrowotna – zagadnienia ogólne, in: Woynarowska B. (ed.), Organizacja i  realizacja edukacji zdrowotnej w  szkole. Poradnik dla dyrektorów szkół i nauczycieli gimnazjum, Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa 2014: 9–10.

21.        Woynarowska B., Woynarowska-Sołdan M., Koncepcja i zasady tworzenia oraz rozwoju szkół promujących zdrowie w Polsce, in: Woynarowska B. (ed.), Szkoła promująca zdrowie. Poradnik dla szkół i osób wspierających ich działania w zakresie promocji zdrowia, Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa 2016: 11, 102.

22.        McLeroy K., Book review of health promotion at the community level, “Health Education Quarterly” 1993, 20 (1): 133–136.

23.        https://pl.wikipedia.org/wiki/Kształcenie_ustawiczne (accessed: 1.12.2018).

24.        Aleksander T., Kształcenie ustawiczne, in: Pilch T., Lepalczyk I. (eds.), Pedagogika społeczna, Żak, Warszawa 1995: 295.

25.        Charońska E., Podstawy teoretyczne edukacji zdrowotnej, in: Andruszkiewicz A., Banaszkiewicz M. (eds.), Promocja zdrowia dla studentów studiów licencjackich kierunku pielęgniarstwo i położnictwo, Vol. I, Teoretyczne podstawy promocji zdrowia, Czelej, Lublin 2008: 130.

26.        Antonovsky A., Rozwikłanie tajemnicy zdrowia, transl. H.J. Grzegołowska-Klarkowska, Wydawnictwo IPN, Warszawa 1995.

27.        Jane-Llopis E., Anderson P., Mental Health Promotion and Mental Disorder Prevention. A Policy for Europe, Nij­megen: Radboud, University Nijmegen, Nijmegen 2005: 7.

28.        http://www.mz.gov.pl/zdrowie-i-profilaktyka/narodowy-program-zdrowia/npz-2016-2020/cele-operacyjne-npz/ (accessed: 29.11.2018).

29.        Woynarowska B., Szkoła promująca zdrowie, in: Woynarowska B. (ed.), Edukacja zdrowotna. Poradnik dla nauczycieli wychowania fizycznego w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych, Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP, Kielce 2012: 228–233.

30.        Sokołowska M., Lutze I., Standard szósty. Szkoła promująca zdrowie prowadzi edukację zdrowotną uczniów i pracowników oraz dąży do zwiększenia jej jakości i skuteczności, “Edukacja Zdrowotna i Promocja Zdrowia w Szkole” 2006; 11: 83–91.

31.        Woynarowska B., Edukacja zdrowotna w różnych siedliskach. Szkoła promująca zdrowie. in: Woynarowska B., Edukacja zdrowotna. Podstawy teoretyczne. Metodyka. Praktyka, PWN, Warszawa 2017: 219–227.

32.        Bulska J., Edukacja zdrowotna i promocja zdrowia w Szkole Promującej Zdrowie – działalność na rzecz współpracy ze środowiskiem lokalnym, “Humanum. Międzynarodowe Studia Społeczno-Humanistyczne” 2017; 25 (2): 155–162.

33.        Woynarowska B., Sokołowska M., Koncepcja, strategia, organizacja i model tworzenia szkoły promującej zdrowie, in: Woynarowska B., Sokołowska M. (eds.), Szkoła promująca zdrowie. Doświadczenia dziesięciu lat, Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej, Warszawa 2000: 23–36.

34.        Nosko J., Zachowania zdrowotne i zdrowie publiczne – aspekty historyczno-kulturowe, Instytut Medycyny Pracy, Łódź 2005: 241.

35.        Karczewski J., Higiena. Podręcznik dla studentów pielęgniarstwa, Czelej, Lublin 2002: 23.

 

 

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.