Sposób żywienia a ryzyko niedożywienia wśród słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku z Krakowa i powiatu wielickiego

Beata Piórecka,

Danuta Twardzik,

Paweł Jagielski,

Małgorzata Schlegel-Zawadzka

Abstrakt

Eating habits and risk of malnutrition among students of the University of the Third Age from Krakow and the poviat of Wieliczka

The problem of malnutrition prevalence is rarely evaluated among older people living in the home environment. The aim of the study is to assess eating habits and prevalence of malnutrition in a group of students of Universities of the Third Age (UTA) from Krakow and the poviat of Wieliczka. The study conducted in 2013 consisted of 77 people, whose average age was 67.16 ± 5.44 years, including 67 women and 10 men. The study involved 28 people from UTA in Krakow, and 49 of the selected UTA in the poviat of Wieliczka.

The risk assessment used a standardized mini nutritional assessment (MNA) scale, while the assessment of eating behaviour used a Food Frequency Questionnaire (FFQ). According to the MNA no one was diagnosed with malnutrition, while 10 respondents were at risk of malnutrition. These individuals had lower self-esteem of nutritional status and health, and, compared with the recommendations, consumed small amount of liquids during the day, which was associated with occurrence of mental stress or illness over the past three months.

According to the FFQ assessment, the majority of respondents implement proper eating habits. However, mistakes are made in respect of the low frequency of consumption of fish and milk and their products.

Słowa kluczowe: niedożywienie, osoby starsze, zachowania żywieniowe
References

Gronowska-Senger A., Zarys oceny żywienia, Wyd. SGGW, Warszawa 2009.

Piórecka B., Cisek M., Brzostek T., Bachanek J., Madejska M., Schlegel-Zawadzka M., Dietary practice and selected aspects of lifestyle in elderly residents of a nursing home, „Zdrowie Publiczne” 2006; 116, 3: 418–422.

Wojsztel Z.B., Niedożywienie i dylematy leczenia żywieniowego w geriatrii, „Postępy Nauk Medycznych” 2011; 8: 649–657.

Strzelecki A., Ciechanowicz R., Zdrojewski Z., Sarkopenia wieku podeszłego, „Gerontologia Polska” 2011; 19, 3–4: 134–145.

Beers M.H., The Merck Manual. Podręcznik diagnostyki i terapii, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2008.

Marzetti E., Calvani R., Bernabei R., Leeuwenburgh Ch., Apoptosis in skeletal myocytes: a potential target for interventions against sarcopenia and physical frailty a mini-review, „Gerontology” 2012; 58: 99–106.

Mujita S., Volpi E., Nutrition and sarcopenia of ageing, „Nutrition Research Reviews” 2004; 17, 1: 69–76.

Cruz-Jentoft A.J., Baeyens J.P., Bauer J.M., Boirie Y., Cederholm T., Landi F.,Martin F.C., Michel J.P., Rolland Y., Schneider S.M., Topinková E., Vandewoude M., Zamboni M., European Working Group on Sarcopenia in Older People. Sarcopenia: European consensus on definition and diagnosis: Report of the European Working Group on Sarcopenia in Older People, „Age Ageing” 2010; 39: 412–423.

Cruz-Jentoft A.J., Landi F., Topinková E., Michel J.P., Understanding sarcopenia as a geriatric syndrome, „Current Opinion in Clinical Nutrition and Metabolic Care” 2010; 13, 1: 1–7.

Kozieł D., Trafiałek E., Kształcenie na Uniwersytetach Trzeciego Wieku a jakość życia seniorów, „Gerontologia Polska” 2007; 15, 3: 104–108.

Guigoz Y., The Mini Nutritional Assessment (MNA) review of the literature. What does it tell us? „Journal of Nutrition, Health & Aging” 2006; 10, 6: 466–487.

Szczerbińska K., Wilczek-Rużyczka E. (red.), Jak promować zdrowy styl życia i zmieniać zdrowotne zachowania osób starszych, Wyd. I, Zdrowie i Zarządzanie, Kraków 2010.

Szczygieł B. (red.), Niedożywienie związane z chorobą. Występowanie, rozpoznanie, Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2011.

Dubas K., Kocot E., Rogala M., Starzenie się populacji – co wiemy o problemie i jak możemy się przygotować na sprostanie wyzwaniu demograficznemu? „Zeszyty Naukowe Ochrony Zdrowia. Zdrowie Publiczne i Zarządzanie” 2012; 10, 4: 305–318.

Ożga E., Małgorzewicz S., Ocena stanu odżywienia osób starszych, „Geriatria” 2013; 7: 98–103.

Kozieł D., Kaczmarczyk M., Naszydłowska E., Gałuszka R., Wpływ kształcenia w uniwersytecie trzeciego wieku na zachowania zdrowotne ludzi starszych, „Studia Medyczne” 2008; 12: 23–28.

Schlegel-Zawadzka M., Klich A., Kubik B., Kołpa M., Ocena zdolności ludzi starszych do samoobsługi i samo- opieki z uwzględnieniem zachowań żywieniowych, „Pielęg- niarstwo XXI wieku” 2011; 2 (35): 5–9.

Wyka J., Stan odżywienia ludzi po 60. roku życia w aspekcie uwarunkowań żywieniowych, zdrowotnych, środowiskowych i socjo-demograficznych, Wyd. Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2009.

Jyrkkä J., Mursu J. Enlund H., Lönnroos E., Polypharmacy and nutritional status in elderly people, „Current Opinion in Clinical Nutrition and Metabolic Care” 2012; 15: 1–6.

Sygnowska E., Waśkiewicz A., Ocena sposobu żywienia osób w wieku 60–74 lat. Badanie WOBASZ, „Bromatologia i Chemia Toksykologiczna” 2011; 44, 3: 240–244.

Tokarz A., Stawarska A., Kolczewska M., Ocena jakościowa sposobu żywienia ludzi starszych zrzeszonych w wybra- nych warszawskich stowarzyszeniach społecznych. Cz. I, „Bromatologia i Chemia Toksykologiczna” 2007; 40, 4: 359–364.

Szczerbińska K., Piórecka B., Malinowska-Cieślik M., Fazy gotowości do zmiany zachowań i ich uwarunkowania a zachowania w sferze aktywności fizycznej i żywienia wśród starszych pacjentów objętych w Krakowie opieką pielęgniarek środowiskowo-rodzinnych. Implikacje dla promocji zdrowia, „Zeszyty Naukowe Ochrony Zdrowia. Zdrowie i Zarządza- nie” 2011; 9, 1: 61–76.

Myszkowska-Ryciak J., Bujko J., Malesza M., Ocena sposobu żywienia kobiet w podeszłym wieku zrzeszonych w Uniwersytecie Trzeciego Wieku w Warszawie, „Żywienie Człowieka i Metabolizm” 2003; 30, 1–2: 357–261.

Skop-Lewandowska A., Ostachowska-Gąsior A., Kolarzyk E., Żywieniowe czynniki ryzyka osteoporozy u osób w po- deszłym wieku, „Gerontologia Polska” 2012; 20, 2: 53–58.

Suliga E., Zachowania zdrowotne związane z żywieniem osób dorosłych i starszych, „Hygeia Public Health” 2010; 45, 1: 44–48.

Anderson A.L., Harris T.B., Tylavsky F.A., Perry S.E., Ho- uston D.K., Lee J.S., Kanaya A.M. Sahyoun N.R., for the Health ABC Study, Dietary patterns, insulin sensitivity and inflammation in older adults, „European Journal of Clinical Nutrition” 2012; 66: 18–24.

Różańska D., Wyka J., Biernat J., Sposób żywienia ludzi starszych mieszkających w małym mieście – Twardogórze, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2013; 94, 3: 494–502.

Smith G.I., Atherton P., Reeds D.N., Mohammed B.S., Ran- kin D., Rennie M.J., Mittendorfer B., Dietary omega-3 fatty acid supplementation increases the rate of muscle protein synthesis in older adults: a randomized controlled trial, „American Journal of Clinical Nutrition” 2011; 93: 402–412.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.