Picie alkoholu przez piętnastoletnią młodzież a praktyki wychowawcze rodziców

Katarzyna Okulicz-Kozaryn,

Joanna Raduj,

Anna Borucka

Abstrakt
Aim: To assess, in the context of other socialization factors, importance of alcohol specific parenting practices for adolescents drinking behaviors.
Method: Questionnaire data collected from the random sample of Warsaw 15-year old students (N = 984) on: alcohol use and getting drunk, perception of parental rules and attitudes toward alcohol use by a child, child’s monitoring and support by parents, school climate and support by peers.
Results: Logistic regression analysis confirmed that parental disapproval of alcohol use by teenagers and setting clear rules forbidding alcohol use are significant protective factors. Among adolescents who already drink, the risk of getting drunk is lower if they communicate openly with parents about their alcohol related behaviors. Parental factors seem to be more significant for girls than for boys and for those who have not initiate alcohol use yet.
Conclusions: More research and preventive activities is needed to strengthen parents in their alcohol specific parenting behaviors.
Słowa kluczowe: alkohol, młodzież, praktyki wychowawcze rodziców, postawy rodziców
References

Piśmiennictwo

Oetting E.R., Donnermeyer J.F., Primary Socialization Theory: The etiology of drug use and deviance I, „Substance Use and Misuse” 1998; 33, 4: 995–1026.

Ostaszewski K., Rustecka-Krawczyk A., Wójcik M., Czynniki chroniące czynniki ryzyka związane zachowaniami problemowymi warszawskich gimnazjalistów: klasy I–II, Instytut Psychiatrii Neurologii, Warszawa 2009.

Gajewski J., Małkowska-Szkutnik A., Rodzinne rówieśnicze czynniki związane upijaniem się paleniem tytoniu przez 15-letnią młodzież, „Developmental Period Medicine” 2012; 16, 4: 322328.

Jelonkiewicz I., Kosińska-Dec K., Rodzinne właściwości picie alkoholu przez dorastających, „Alkoholizm Narkomania” 2002; 15, 4: 421431.

Mazur J., Małkowska A., Wojnarowska-Sołdan M., Związki między środowiskiem psychospołecznym przystosowaniem szkolnym zdrowiem, zadowoleniem życia zachowaniami ryzykownymi uczniów gimnazjów, w: Środowisko psychospołeczne szkoły przystosowanie szkolne zdrowie zachowania zdrowotne uczniów Polsce. Raport badań, red. B. Wojnarowska, IMiD, Warszawa 2001: 109131.

Ostaszewski K., Pojęcie klimatu szkoły badaniach zachowań ryzykownych młodzieży, „Edukacja” 2012; 4(120): 2238.

Barnes G.M., Farrell M.P. Banerjee S., Family influences on alcohol abuse and other problem behaviors among Black and white adolescents in general population, w: Alcohol problems among adolescents. Current directions in prevention research, red. G.M. Boyd, J. Howard, R.A. Zucker, LEA Publishers, Hilsdale, NJ Hove, UK 1995: 13–31.

Stępień E., Ocena własnych relacji rodziną picie alkoholu przez dorastających, „Alkoholizm Narkomania” 1996; 1, 22: 8396.

Jackson C., Henriksen L., Dickinson D., Alcohol-specific socialization, parenting behaviors and alcohol use by children, „Journal of Studies on Alcohol” 1999; 60: 362367.

Van Der Vorst H., Engels R., Meeus W. in., The role of alcohol specific socialization in adolescents’ drinking behavior, „Addiction” 2005; 100: 14641476.

Koning I.M., van den Eijnden R., Verdurmen J. in., Developmental alcohol-specific parenting profiles in adolescence and their relationships with adolescents’ alcohol use„Journal of Youth & Adolescence” 2012; 41(11): 1502–1511.

Van Zundert R., Van Der Vorst H., Vermulst A. in., Pathways to alcohol use among Dutch students in regular Education and education for adolescents with behavioral problems: The role of parental alcohol use, general parenting practices and alcohol-specific parenting practices, „Journal of Family Psychology” 2006; 20, 3: 456–467.

Van Der Vorst H., Engels, R., Dekovic M. in., Alcohol-specific rules, personality and adolescents’ alcohol use: longitudinal person-environment study„Addiction” 2007; 102: 1064–1075.

Okulicz-Kozaryn K., Raduj J., Wsparcie, kontrola inne zachowania rodziców związane piciem alkoholu przez dorastających, w: Monitorowanie zachowań ryzykownych problemów zdrowia psychicznego młodzieży. Badania mokotowskie 2012, red. K.Ostaszewski, Instytut Psychiatrii Neurologii, Warszawa 2013.

Zieliński A., Ewolucja wzorów prób alkoholem wśród dorastającej młodzieży Polsce okresie ostatniego stulecia, Wydawnictwo Edukacyjne PARPA, Warszawa 2006.

Ostaszewski K., Bobrowski K., Borucka A. in., Monitorowanie zachowań ryzykownych problemów zdrowia psychicznego młodzieży. Badania mokotowskie 2012, Instytut Psychiatrii Neurologii, Warszawa 2013.

Wolniewicz-Grzelak B. Badanie picia napojów alkoholowych przez młodzież arkuszem , „Alkoholizm Narkomania” 1995; 2, 19: 117–127.

Sierosławski J., Używanie substancji psychoaktywnych przez młodzież 2011 r. Raport badania ESPAD 2012, www.cinn.gov.pl/portal?id=392582, dostęp: 4.02.2012.

Wolniewicz-Grzelak B., Badania ankietowe nad spożywaniem alkoholu przez uczniów szkół podstawowych Mokotowa 1984 roku niektóre problemy metodologiczne, „Biuletyn Instytutu Psychoneurologicznego” 1985; 4: 65–85.

Zimmerman M.A., Schmeelk-Cone K.H.longitudinal analysis of adolescent substance use and school motivation among African American youth, „Journal of Research on Adolescence” 2012; 13, 2: 185–210.

Hellandsjo Bu E.T., Watten R.G., Foxcroft D.R. in., Teenage alcohol and intoxication debut: the impact of family socialization factors, living area and participation in organized sports, „Alcohol” 2002; 37, 1: 74–80.

DeWit, D.J., Karioja, K. in., Sense of school membership: mediating mechanism linking student perception of school culture with academic and behavioral functioning (Baseline data report of the school culture project), Centre for Addiction and Mental Health, Toronto 2002.

Okulicz-Kozaryn K., Klimat kultura szkoły zachowania problemowe uczniów, Studia Edukacyjne (druku).

Lowe G., Foxcroft D.R., Sisley D., Picie młodzieżstyle życia rodzinie, PARPA, Warszawa 2000.

Bruce J., Biddle B.J., Bank B.J. in., Social determinants of adolescent drinking, „ Journal of Studies on Alcohol” 1980; 41, 3: 215–241.

Peterson P. L., Hawkins J.D., Abbott R.D. in., Disentangling the effects of parental drinking, family management and parental alcohol norms on current drinking by black and white adolescents, w: Alcohol problems among adolescents, red. G.M.Boyd, J.Howard, R. Zucker, LEA, Hillsdale NJ, Hove UK 1995: 33–58.

Shears J., Edwards R., Stanley L., School bonding and substance use in rural communities, „Social Work Research” 2006; 30, 1: 6–18.

Lattendresse S.J., Rose R.J., Viken R.J. in, Parental socialization and adolescents’ alcohol use behaviors: predictive disparities in parents’ versus adolescents’ perceptions of the parenting environment, „Journal of Clinical & Adolescents Psychology” 2009; 38, 2: 232–244.

Ostaszewski K., Rustecka-Krawczyk A., Wójcik M., Czynniki chroniące czynniki ryzyka związane zachowaniami problemowymi warszawskich gimnazjalistów: klasy IIII, Instytut Psychiatrii Neurologii, Warszawa 2011.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.