Perspektywy sondażu deliberatywnego jako innowacji w polityce zdrowotnej

Michał Zabdyr-Jamróz

Abstrakt

Perspectives of Deliberative Poll as an Innovation in Health Policy

The aim of this paper is a systematic description and classification of the deliberative poll (DP) as a potentially innovative method of participation in health policy. The paper discusses the theory of deliberative democracy and a specific method of deliberative polling, as well as examples of its application, along with critical commentary. It summarises the characteristics of DP: advantages and disadvantages, as well as conditions for proper application. In this context an important distinction is made between two ideal types of participation: co-decision and consultation. A key feature of the latter is its advisory, and not decisive, character. DP is considered an example of such non-decisive, consultative participation.

Słowa kluczowe: sondaż deliberatywny, demokracja deliberatywna, partycypacja, polityka zdrowotna
References

Recommendation No. R (2000) 5 of the Committee of Ministers to member states on the development of structures for citizen and patient participation in the decision-making process affecting health care, https://wcd.coe.int/wcd/ViewDoc.jsp?id=340437&BackColorInternet=9999CC&BackColorIntranet=FFBB55&BackColorLogged=FFAC75.

Co to jest partycypacja obywatelska? http://www.partycypacjaobywatelska.pl/o-partycypacji#Po%20co%20partycypowa%C4%87?

Śpiewak P., Demokracja partycypacyjna, „Wiedza i Życie” 1997, 3, http://archiwum.wiz.pl/1997/97033300.asp.

Blanchard K., Carlos J., Randolph A., Empowerment takes more than a minute, Berrett-Koehler Publishers, San Francisco 1996.

Arnstein S., A ladder of citizen participation, „Journal of the American Planning Association” 1969, 35, 4, 216–224.

Rifkin S.B., A framework linking community empowerment and health equity: it is a matter of CHOICE, „Journal of Health, Population and Nutrition” 2003, 21, 3, 168–180.

Włodarczyk W., Wprowadzenie do polityki zdrowotnej, Wolters Kluwer, Warszawa 2010.

Sakellarides C., A lisbon agenda on health innovation, „European Journal of Public Health” 2008, 18, 2, 102–103.

Elster J., The market and the forum: Three varieties of political theory, w: Bohman J., Rehg W. (red.),Deliberative democracy, MIT Press, Cambridge 1997

Rosén P., Public dialogue on healthcare prioritization, „Health Policy” 2006, 79, 107–116.

Lomas J., Reluctant rationers: public imput to health care priorities, „Journal of Health Services Research & Policy” 1997, 2, 2, 104.

Rawls J., Teoria sprawiedliwości, przekł. Panufnik M., Pasek J., PWN, Warszawa 1994.

Długosz D., Wygnański J., Obywatele współdecydują. Przewodnik po partycypacji społecznej, Warszawa 2005, http://www.forumpelnomocnikow.org.pl/media/file/Publikacje/podrecznik_partycypacji_Wa-wa_2005.pdf.

Rowe G., Frewer L., A typology of public engagement mechanisms, „Science, Technology & Human Values” 2005, 30, 3, 251–290.

Kumaniecki K., Słownik łaciński-polski, PWN, Warszawa 1985.

Dryzek J., Democratization as deliberative capacity building, „Comparative Political Studies” 2009, 42, 1379–1402.

Bessette J., Deliberative democracy: the majority principle in republican government, w: Goldwin R.A., Schambra W.A. (red.), How democratic is the constitution? American Enterprise Institute, Washington 1980 (cyt. za [19, s. 300]).

Dewey J., The public and its problems, Swallow Press, Chicago 1958 (cyt. za [20, s. 323]).

Held D., Modele demokracji, przekł. Nowicki W., Wydawnictwo UJ, Kraków 2010.

Fishkin J., Democracy and deliberation: new directions for democratic reform, Yale University Press, New Haven 1991.

Offe C., Preuss U., Democratic institutions of moral resources, w: Held D. [red.], Political theory today, Policy, Cambridge 1991.

Fox K., Przejrzeć Anglików. Ukryte zasady angielskiego zachowania, przekł. Andrzejewska A., MUZA, Warszwa 2007.

Habermas J., Faktyczość i obowiązywanie. Teoria dyskursu wobec zagadnień prawa i demokratycznego państwa prawa, przekł. Romaniuk A., Marszałek R., Scholar, Warszawa 2005.

Dryzek J., Discoursive democracy: politics, policy, and science, Cambridge University Press, Cambridge 1990.

Fishkin J., Consulting the public through deliberative polling, „Journal of Policy Analysis and Management” 2003, 22, 1, 128–133.

Fishkin J., Luskin R., Jowell R., Deliberative polling and public consultation, „Parliamentary Affaires” 2000, 53 (4), 657–666, http://cdd.stanford.edu/research/papers/2000/fishkin-dpoll-consultation.pdf.

Stanford University, Center for Deliberative Democracy, Deliberative polling, http://cdd.stanford.edu/polls/.

Projekt Społeczny 2012, Sondaż deliberatywny w Poznaniu, http://www.ps2012.pl/index.php/Konsultacje/Sondaz-deliberatywny-w-Poznaniu.

Kopiński M., Co poznaniacy zrobią ze stadionem? „Gazeta Wyborcza”, 11/2009, 10.

Przybylska A., Siu A., Co poznaniacy zrobią ze stadionem? Wyniki Sondażu Deliberatywnego® w Poznaniu, Projekt Społeczny 2012, 2009, http://www.partycypacjaobywatelska.pl/images/stories/raport__Poznan_SD_2009.pdf.

Grzymski M., Kamińska K., Poznań. Podsumowano sondaż deliberatywny, Puls Polski TV, 28 kwietnia 2011, http://pulspolski.tv/2011/04/poznan-podsumowano-sondaz-deliberatywny/.

Park A., Jowell R., McPherson S., Final project report. The future of the national health service: results from a deliberative poll, CDD 2000, http://cdd.stanford.edu/research/papers/2000/report_kings_fund.pdf.

Fishkin J., Luskin R., Broadcasts of deliberative polls: aspirations and effects, „British Journal of Political Science” 2006, 36, 184–188.

Wikipedia, The people’s parliament, http://en.wikipedia.org/wiki/The_People%27s_Parliament.

Channel Four, People’s parliament – whether smoking should be banned, sound recording of the programme broadcast on 25/10/98http://www.libertarian.co.uk/multimedia/1998-10-25-smokingban-sig.mp3.

Crosby N., Citizens’ juries: one solution for difficult environmental questions, w: Renn O., Webler T., Wiedelmann P. (red.), Fairness and competence in citizen participation: evaluing models for environmental discurse, Kluwer Academic Press, Boston 1995, 157–174.

Centrum Deliberacji Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, http://www.is.uw.edu.pl/pl/centrum-deliberacji/.

People and participation, Deliberative poll, http://www.peopleandparticipation.net/display/Methods/Deliberative+Polling.

Cialdini R., Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka, przekł. Wojciszke B., Gdańsk 2004, 186–195.

Dryzek J., Deliberative democracy in divided societies. Alternatives to agonism and anaglesia, „Political Theory” 2005, 33, 2, 218–242.

Tanen D., Cywilizacja kłótni, przekł. Budkiewicz P., Zysk i S-ka, Poznań 2003.

Abelson J., Forest P.-G., Eyles J., Smith P., Martin E., Gauvin F.-P., Deliberations about deliberative methods issues in the design and evaluation of public participation processes, „Social Science & Medicine” 2003, 57, 239–251.

Bauman Z., Wolność, przekł. Tokarska-Bakir J., Znak, Kraków 1995.

Rozmowa z prof. Jamesem Fishkinem, socjologiem z Uniwersytetu Stanforda, rozmawiała Ludwika Włodek-Biernat, „Gazeta Wyborcza”, 23.11.2009.

Kathlene L., Martin J., Enhancing citizen participation: panel design, perspectives, and policy formation, „Journal of Policy Analysis and Management” 1991, 10, 1, 46–63, (cyt. za [42]).

Ustawa z 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz.U. 2001 nr 100, poz. 1080), art. 1 ust. 1.

Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2004 nr 210, poz. 2135), art. 106.

Zasady Dialogu Społecznego. Dokument programowy rządu przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 22 października 2002 roku, Warszwa 2002, http://www.malopolska.uw.gov.pl/doc/Zasady_Dialogu_Spolecznego_dokument_programowy.pdf.

Fung A., Recipes for public spheres, „Journal of Political Philosophy” 2003, 11, 338–367.

Deveaux M., A deliberative approach to conflicts of culture, „Political Theory” 2003, 31, 780–807.

Abelson J., Eyles J., Forest P.G., McMullan C., Collins P., Final Report of the Brant County Health Goals Project: Citizens Panel Study, 2001 (cyt. za [42]).

Budzowska J., Prawa pacjenta pisane w pośpiechu i bez koncepcji,http://lex.pl.

Zalasiński T., Konsultacje społeczne rządowych projektów ustaw jako instrument poprawy jakości prawa, „Krajowa Rada Sądownictwa. Kwartalnik” 4/2010, 46–50.

Schumpeter J., Kapitalizm, socjalizm, demokracja, przekł. Rusiński M., PWN, Warszawa 2009.

Evans D., Pilkington P., McEchran M., Rhetoric or reality? A systematic review of the impact of participatory approacher by UK public health units on health and social outcomes, „Journal of Public Health” 2010, 32, 3, 418–426.

MacIntyre A., Dziedzictwo cnoty, PWN, Warszawa 1996.

Rorty R., Pierwszeństwo demokracji wobec filozofii, w: Obiektywność, relatywizm i prawda, przekł. Margański J., Aleheia, Warszawa 1999, 261–301.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.