Dziedziny nauki w polskiej prasie ogólnej w latach 1975–2005

Anna Łach

Abstrakt

Popularisation and creation – scientific domains in the press in 1975–2005

The article focuses on popularisation of science in the Polish press in years 1975, 1985, 1995 and 2005. The aim of the research was to identify scientific areas presented in the selected press titles and to show them in the form of ranking. The research material was provided by 34 press titles, and in their content there were distinguished 5410 texts dedicated to science. The method applied in the study was the content analysis. The outcomes of the research show that in the 70s and 80s of the 20th century the great majority of texts was dedicated to the humanities (especially to history) and the second and third rank belonged to life sciences. However, after the fall of communism in Poland, these proportions diverted rapidly. As a result, the first ranks were occupied by disciplines of medical and biological domains. It should be noted that humanistic disciplines were frequently used as an instrument of propaganda and their popularisation in the mass press served as a means of creating “a new socialistic society”. In this context, the sudden change of the popularised topics can be perceived as a liberation of the readers’ real interests.
Słowa kluczowe: content analysis, life-long learning, popularisation of science, press, scientific domains
References

Bajka Z. (1975). Czytelnictwo prasy o zasięgu ogólnopolskim. Zeszyty Prasoznawcze, nr 3, s. 85–92.

Bajka Z. (1985). Publiczność prasowa Polski 1984. Zeszyty Prasoznawcze, nr 3, s. 67–75.

Biniewicz J. (2010). Tabloidyzacja dyskursu naukowego. W: I. Kamińska-Szmaj, T. Piekot, M. Poprawa (red.). Tabloidyzacja języka i kultury (s. 177–182). Wrocław.

Biniewicz J. (2016). Mediatyzacja dyskursu naukowego w polskich tygodnikach opinii. W: E. Żyrek-Horodyska, M. Hodalska (red.). Komunikowanie o nauce (s. 95–111). Kraków.

Bron-Wojciechowska A. (1979). Słuchacze uniwersytetów powszechnych TWP. W: W. Okoń (red.). Teoria i praktyka upowszechniania wiedzy (s. 199–230). Warszawa: Wiedza Powszechna.

Gajda S. (1999). Współczesny polski dyskurs naukowy. W: S. Gajda (red.). Dyskurs naukowy – tradycja i zmiana (s. 9–18). Opole.

Jarosz K. (2011). Komercjalizacja nauki i mechanizmy podnoszenia atrakcyjności artykułów popularnonaukowych. Zeszyty Prasoznawcze, nr 3–4, s. 71–81.

Jeszke J. (2015). Upowszechnianie nauki – nauka a media. W: L. Zasztowt, J. Schiller-Walicka (red.). Historia nauki polskiej, t. 10, cz. III. Idee i praktyka (s. 263–353). Warszawa.

Kieniewicz S. (1979). Edukacja historyczna społeczeństwa polskiego. W: W. Okoń (red.). Teoria i praktyka upowszechniania wiedzy (s. 62–77). Warszawa.

Kubin J. (1980). Upowszechnianie wiedzy w społeczeństwie. Poznań.

Kubin J. (1990). Społeczne wymiary upowszechniania nauki i wiedzy w Polsce i w Anglii. W: B. Suchodolski, J. Kubin (red.). Upowszechnianie nauki w świecie. Nowe doświadczenia i badania (s. 301–339). Wrocław–Warszawa–Kraków.

Kunicki J. (1979). Rola radia i telewizji w popularyzacji wiedzy. W: W. Okoń (red.). Teoria i praktyka upowszechniania wiedzy (s. 363–381). Warszawa.

Kupis T. (1975). Dzienniki i czasopisma na polskim rynku prasowym. Kraków.

Kuś M. (2004). Niebezpieczeństwa medializacji i popularyzacji nauki. W: B. Gruszka (red.). Medializacja nauki (s. 31–39). Warszawa.

Mungiu-Pippidi A. (2008). How Media and Politics Shape Each Other in the New Europe. W: K. Jakubowicz, M. Sükösd (red.). Finding the Right Place on the Map. Central and Eastern European Media Change in a Global Perspective (s. 87–100). Bristol.

Okoń W. (1979). Kształcenie ustawiczne a upowszechnianie wiedzy. W: W. Okoń (red.). Teoria i praktyka upowszechniania wiedzy (s. 9–29). Warszawa.

Piekot T. (2002). Mechanizmy popularyzowania wiedzy naukowej. W: J. Miodek, M. Zaśko-Zielińska (red.). O trudnym łatwo: materiały sesji poświęconej popularyzacji nauki(s. 40–49). Wrocław.

Pisarek W. (1983). Analiza zawartości prasy. Kraków: Ośrodek Badań Prasoznawczych. Polski rynek prasowy w liczbach (1975). Zeszyty Prasoznawcze, nr 4, s. 84.

Półturzycki J. (1979). Dydaktyczne podstawy popularyzacji. W: W. Okoń (red.). Teoria i praktyka upowszechniania wiedzy (s. 125–162). Warszawa.

Starzec A. (1999). Współczesna polszczyzna popularnonaukowa. Opole.

Starzec A. (2004). Nauka bliżej codzienności, czyli jak naukowcy piszą w gazetach. Zeszyty Prasoznawcze, nr 1–2, s. 61–74.

Suchodolski B. (1969). Upowszechnienie osiągnięć nauki. Warszawa.

Suchodolski B. (1979). Perspektywy popularyzacji nauki. W: W. Okoń (red.). Teoria i praktyka upowszechniania wiedzy (s. 30–45). Warszawa.

Szot L. (2010). Main Professional Dilemma of Journalists in Poland. W: B. Dobek-Ostrowska, M. Głowacki, K. Jakubowicz, M. Sükösd (red.). Comparative Media Systems: European and Global Perspectives (s. 209–231). Budapest–New York.

Worsowicz M. (2016). Retoryka symplifikacji w dziennikarstwie – uwagi teoretyczne i praktyka prasowa. W: E. Żyrek-Horodyska, M. Hodalska (red.). Komunikowanie o nauce (s. 31–49). Kraków.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.