The Public Sphere and Media Pluralism in a European Comparative Perspective

Beata Klimkiewicz

Abstrakt
Celem artykułu jest pokazanie głębokiej więzi normatywnej pomiędzy koncepcją sfery publicznej Jürgena Habermasa oraz pluralizmem mediów – jako jedną z podstawowych kondycji jej funkcjonowania. Artykuł w szczególności przybliża trzy wybrane kryteria generujące pluralizm mediów: podzielane wartości i przestrzeń wspólnej wiedzy, autonomię mediów oraz otwartość i inkluzyjny charakter sfery publicznej. Przestrzeń wspólnej wiedzy i podzielanych wartości (takich jak np. wolność słowa i mediów) stanowi szersze środowisko deliberacyjne, w jakim zachodzi wymiana poglądów, kształtuje się debata i formuje się konsensus społeczny. Z kolei autonomia mediów oraz ich samoregulacyjny charakter odnoszą się do funkcjonalnej niezależności mediów (działania w zgodzie z własnymi zasadami etycznymi i profesjonalnymi) oraz niezależnością wobec świata politycznego i nacisków środowisk społecznych i gospodarczych. Otwartość sfery publicznej przejawia się w inkluzji różnych grup społecznych, ich potrzeb i interesów, a także zasadniczych poglądów na rzeczywistość społeczną i polityczną. Artykuł pokazuje empiryczne badanie trzech wybranych wymiarów sfery publicznej w kontekście zastosowania MPM 2016 (Monitora Pluralizmu Mediów). W konkluzji podkreśla, że zaobserwowane i realnie występujące ryzyka w większości badanych krajów UE nie podważają zasadność przedstawionej w artykule koncepcji, ale mogą stanowić istotny wyznacznik trendów i zmian w dłuższej perspektywie czasu.
Słowa kluczowe: europejska sfera publiczna, pluralizm mediów, polityka medialna, wolność słowa
References

Arendt H. (1958). The Human Condition. The University of Chicago Press, Chicago–London.

Arendt H. (1969). Truth and Politics. In: P. Laslett, W.G. Runciman (eds.). Philosophy, Politics and Society: Third Series. Basil Blackwell, Oxford, pp. 104–133.

CMPF (Centre for Media Pluralism and Media Freedom) (2017). Monitoring Media Pluralism in Europe: Application of the Media Pluralism Monitor 2016 in the European Union, Montenegro and Turkey. European University Institute, Florence.

Dahl R. (1979). Procedural Democracy. In: P. Laslett, J. Fishkin (eds.). Philosophy, Politics and Society: Fifth Series. Basil Blackwell, Oxford, pp. 97–133.

Dahl R. (1989). Democracy and Its Critics. Yale University Press, New Heaven–London.

Dahlgren P. (1995). Television and The Public Sphere. Citizenship, Democracy and the Media. Sage Publications, London.

European Commission (2007). Commission Staff Working Document: Media Pluralism in the Member States of the European Union.16.1.2007. SEC (2007) 32, Brussels.

Garnham N. (2007). Habermas and the Public Sphere. Global Media and Communication,3(2), pp. 201–214.

Habermas J. (1991). The Structural Transformation of the Public Sphere: An Inquiry into a Category of Bourgeois Society. The MIT Press, Cambridge, MA.

Habermas J. (1996). Between Facts and Norms. Contributions to a Discourse Theory of Law and Democracy. The MIT Press, Cambridge, MA.

Habermas J. (2006). Political Communication in Media Society: Does Democracy Still Enjoy an Epistemic Dimension? The Impact of Normative Theory on Empirical Research. Communication Theory, 16(4), pp. 411–426.

Keane J. (2009). Monitory Democracy and Media-Saturated Societies. Griffith Review, 24(4), pp. 79–102.

Mitzen J. (2005). Reading Habermas in Anarchy: Multilateral Diplomacy and Global Public Spheres. American Political Science Review, 99(3), pp. 401–418.

Napoli P.M. (ed.) (2007). Media Diversity and Localism: Meaning and Metrics. LEA Publisher, Mahwah, NJ–London.

Shiffrin A. (ed.) (2017). In the Service of Power: Media Capture and Threat to Democracy. Center for International media Assistance (CIMA), Washington.

Schudson M. (1998). The Good Citizen: A History of American Civic Life. Harvard University Press, Cambridge, MA–London.

Splichal S. (2011). Transnationalization/Europeanization of the Public Sphere/s. In: M. Sükösd, K. Jakubowicz (eds.). Media, Nationalism and European Identities. CEU Press, Budapest, pp. 21–47.

Stiglitz J.E. (2017). Towards a Taxonomy of Media Capture. In: A. Schiffrin (ed.). In the Service of Power: Media Capture and Threat to Democracy. Center for International media Assistance (CIMA), Washington, pp. 9–18.

Thomson J.B. (1995). The Media and Modernity. Polity Press, Cambridge, UK.

Valcke P., Pickard R., Sükösd M. (eds.) (2015). Media Pluralism and Diversity: Concepts, Risks and Global Trends. Palgrave Macmillan, Basingstoke–New York.

Voltmer K. (2000). Structures of Diversity of Press and Broadcasting Systems: The Institutional Context of Public Communication in Western Democracies. Wissenschaftszentrum Berlin für Sozialforschung [http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.376.208&rep=rep1&type=pdf; 19.12.2017].

Voltmer K. (2013). The Media in Transitional Democracies. Polity Press, Cambridge.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.