Walery Pisarek o Śląsku i mowie Ślązaków

Jacek Warchala

Abstrakt

Autor kreśli sylwetkę wybitnego językoznawcy, Walerego Pisarka, skupiając się na jego związkach z regionem śląskim; podkreślone zostały dwa aspekty – jego przymusowa praca w kopalni i późniejsze związki ze śląskimi uczelniami, gdy pracował już jako językoznawca i medioznawca na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jego zasługi naukowe sprawiły, że został uhonorowany tytułem doktora honoris causa Uniwersytetu Śląskiego. W artykule zarysowane zostało także jego stanowisko wobec kontrowersyjnej tezy o mowie śląskiej jako języku regionalnym – Walery Pisarek stał na stanowisku, że nie jest to odrębny język w rozumieniu lingwistycznym, lecz zespół gwar składających się na dialekt śląski; Profesor przewidywał też, że w przyszłości może on ewoluować w stronę odrębnego języka.

Walery Pisarek and the Silesian Region and Dialect

The article describes Walery Pisarek’s connections with the Silesian region. Two aspects are highlighted. Firstly, his work as a miner in a coal mine, where young Walery Pisarek was serving his sentence, imprisoned as a student for active involvement in an anti-communist resistance movement. Secondly, Professor’s ties with Silesian universities, when he was already working as a linguist and a media expert at the Jagiellonian University. His scientific merits made him honored with the title of doctor honoris causa of the University of Silesia. The article also presents Walery Pisarek’s opinion opposed to the controversial thesis that the Silesian dialect is a regional language – Walery Pisarek stated that from a linguistic point of view, Silesian is not a separate language, but a group of dialects.

Słowa kluczowe: Walery Pisrek, Śląsk, język, dialekt, językoznawstwo , Walery Pisarek, the Silesian region, language, dialect, linguistics
References

BibliografiaGorzelik J. (2004). Ruch śląski – między nacjonalizmem a regionalizmem. W: L.M. Nijakowski (red.). Nadciągają Ślązacy. Czy istnieje narodowość śląska (s. 15–34). Warszawa.

Kijonka T. (2004). Po siedmiu latach kampanii. W: L.M. Nijakowski (red). Nadciągają Ślązacy. Czy istnieje narodowość śląska (s. 35–67). Warszawa.

Markowski A. (2012). Opinia o projekcie ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, a także niektórych innych ustaw (druk nr 567) [orka.sejm.gov.pl/RexDomk7.nsf/0/.../$file/i2207–12A.rtf; 5.05.2019].

Pisarek W. (2008a). Polityka językowa w wybranych krajach europejskich. W: J. Warchala, D. Krzyżyk (red.). Polska polityka językowa w Unii Europejskiej (s. 78–105). Katowice.

Pisarek W . (2008b). Po śląsku z trybuny sejmowej. W: J. Tambor (red.). Śląsko godka. Materiały z konferencji „Śląsko godka – jeszcze gwara czy jednak już język z 30 czerwca 2008 roku” (s. 91–93). Katowice.

Pisarek W. (2011). Moja polszczyzna. W: Walery Pisarek, Doctor Honoris Causa Universitatis Silesiensis (s. 87–97). Katowice.

Pisarek W. (2012a). Polityka językowa Rzeczpospolitej Polskiej, państwa członkowskiego Unii Europejskiej. W: A. Markowski, R. Pawelec (red.). Oblicza polszczyzny. Warszawa.

Pisarek W. (2012b). Wolę chwalić niż piętnować, wywiad dla: Gazeta Uniwersytecka UŚ, nr 4, styczeń 2012. Wywiad przeprowadziła M. Sztuka.

Rzymełka J. (2010). Głos w dyskusji na temat języka na Śląsku. W: W kręgu śląskiej kultury, tradycji i dialektu (s. 70–72). Kancelaria Senatu RP, Warszawa.

Simonides D. (2010). Znaczenie folkloru w budowaniu tożsamości Ślązaków. W: W kręgu śląskiej kultury, tradycji i dialektu. Kancelaria Senatu RP, Warszawa.

Tambor J. (2006). Mowa Górnoślązaków oraz ich świadomość językowa i etniczna. Katowice.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.