Demokracja bezpośrednia versus integracja mniejszości muzułmańskiej w Szwajcarii

Mirosław Matyja

Abstrakt

Direct Democracy versus Integration of the Muslim Minority in Switzerland
The analysis of the role of the Muslim minority in Switzerland is the subject of this article. The Swiss political system is blocking the rights of Muslim religious minority and its full inte-gration in Switzerland  and in the Swiss society. In Switzerland, the negative impact of direct democracy on the integration of Muslim religious minority exists. Limitation of full rights for the minority confirms the phenomenon of dysfunctionality in the Swiss direct democracy system.

Keywords: Switzerland, Swiss political system, direct democracy, Muslim minority, federalism, popular initiative "stop minaret", referendum

Przedmiotem tego artykułu jest analiza roli mniejszości muzułmańskiej w Szwajcarii. Szwajcarski system polityczny demokracji bezpośredniej blokuje prawa muzułmańskiej mniejszości religijnej i jej pełną integrację w społeczeństwie. Ograniczenie pełnych praw mniejszości potwierdza zjawisko dysfunkcyjności w tym systemie demokracji bezpośredniej.

Słowa kluczowe: Szwajcaria, szwajcarski system polityczny, demokracja bezpośrednia, mniejszość muzułmańska, federalizm, inicjatywa ludowa „stop minaretom”, referendum
References

Aleksandrowicz M. (2003), Miejsce inicjatywy ludowej w konsensualizmie szwajcarskim [w:] Współczesna demokracja bezpośrednia: dialog polsko-szwajcarski, (red.) Wiśniewska-Paź B., Aureus, Kraków

Aleksandrowicz M. (2009), System prawny Szwajcarii: historia i współczesność, Temida 2, Białystok

Baderin Mashood A. (2003), International Human Rights and Islamic Law, Oxford University Press, Oxford

Banaszak B. (2007), Porównawcze prawo konstytucyjne współczesnych państw demokratycznych, Wolters Kluwer, Warszawa

Branecki T. (2011), Szwajcarskie referendum „Stop minaretom” – podstawa prawna, wyniki i skutki, „Atheneum” nr 32

Braun N. (2008), Direct Democracy in Switzerland. Case Study [w:] Direct Democracy. The International IDEA Handbook, International Institute for Democracy and Electoral Assistance (International IDEA), Stockholm

Bundesrat gegen Bauverbott für Minarette (2008), Komunikat prasowy Rady Federalnej, 27.08

Bundesamt für Statistik Sektion Demografie und Migration (b.r.), Religionen, https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/bevoelkerung/sprachen-religionen/religionen.html [16.05.2018]

Christmann A. (2011), Die Grenzen direkter Demokratie. Volksentscheide im Spannungsverhältnis von Demokratie und Rechtsstaat, Nomos, Baden-Baden

Degen B. (2011), Referendum [w:] Historisches Lexikon der Schweiz, Bd. 10: Pro-Schafroth, Schwalbe, Basel

Die viersprachige Schweiz (2000), (Hrsg.) Bickel H., Schläpfer R., Sauerländer Verlag, Aarau–Frankfurt am Main–Salzburg

El-Sonbati J. (2010), Moscheen ohne Minarett. Eine Muslimin in der Schweiz, Zytglogge, Oberhofen am Thunersee

Grabowska S. (2009), Formy demokracji bezpośredniej w wybranych  państwach europejskich, Wyd. Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów

Helg F. (2007), Die schweizerischen Landsgemeinden. Ihre staatsrechtliche Ausgestaltung in den Kantonen Appennzell Ausserrhoden, Appenzell Innerrhoden, Glarus, Nidwalden und Obwalden, Schulthess juristische Medien AG, Zürich–Basel–Genf

Hug S. (2004), Occurrence and Policy Consequences of Referendums: A Theoretical Model and Empirical Evidence, “Journal of Theoretical Politics” No. 16 (3)

Hüttermann J. (2006), Das Minarett. Zur politischen Kultur des Konflikts um islamische Symbole, Beltz Juventa, Weinheim

Kälin W. (2000), Grundrechte im Kulturkonflikt: Freiheit und Gleichheit in der Einwanderungsgesellschaft, NZZ Libro, Zürich Die bau- und planungsrechtliche Gleichbehandlung im Lichte der Glaubens- und Gewissensfreiheit: Gutachten für die Eidgenössische

Ausländerkommission (2004), (Eds.) Kiener R., Kuhn M., Eidgenössische Ausländerkommission, Bern

Kley A., Schaer A. (2009), Gewährleistet die Religionsfreiheit einen Anspruch auf Minarett und Gebetsruf? [w:] Streit um das Minarett. Zusammenleben in der religiös pluralistischen Gesellschaft, (Hrsg.) Tanner et al. M., Zytglogge, Zürich

Konstytucja Federalna Konfederacji Szwajcarskiej (2000), Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa, http://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/konst/szwajcaria.html

Kost A. (2008), Direkte Demokratie, Springer VS, Wiesbaden Kunze R.-U. (2005), Nation und Nationalismus, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt

Kużelewska E. (2006), Referendum w procesie integracji europejskiej, oficyna Wydawnicza ASPRA, Warszawa

Kużelewska E. (2011), Udział Szwajcarskiego Zgromadzenia Federalnego w postępowaniach referendalnych [w:] Parlamentaryzm w świecie współczesnym. Miedzy ideą a rzeczywistością, (red.) Mołdawa T., Zaleśny J., Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa

Lienmann W. (2007), Kippa, Kruzifix, Kopftuch – Kulturkampf? Der Rechtsstaat als Herausforderung und Chance heutiger Religionen, [w:] Religionsfreiheit. Schweizerische Perspektiven, (Hrsg.) Bernhardt R., Kuhn T.H., Theologischer Verlag Ag, Zürich

Marczewska-Rytko M. (2012), Inicjatywa ludowa i referendum w Szwajcarii w latach 2000-2010, „Polityka i Społeczeństwo” nr 9

Matyja M. (2009), System polityczny Szwajcarii. Federalizm i demokracja bezpośrednia, „Kultura i Historia” t. 16

Matyja M. (2014), Granice demokracji. Wpływ szwajcarskiego systemu demokracji bezpośredniej na proces integracyjny muzułmańskiej mniejszości religijnej, Poligraf, Brzezia Łąka

Matyja M. (2015), Dysfunkcjonalność szwajcarskiego systemu demokracji bezpośredniej na przykładzie procesu integracji mniejszości muzułmańskiej, „Studia Politicae Universitatis Silesiensis” t. 14

Matyja M. (2016), Dysfunkcjonalność szwajcarskiej demokracji bezpośredniej, Adam Marszałek, Toruń

Meyer T. (2009), Was ist Demokratie? Eine diskursive Einführung, Springer VS, Wiesbaden

Musiał-Karg M. (2008), Referendum w państwach europejskich. Teoria, praktyka, perspektywy, Adam Marszałek, Toruń

Musiał-Karg M. (2012), Elektroniczne referendum w Szwajcarii. Wybrane kierunki zmian helweckiej demokra-cji bezpośredniej, Wyd. WNPiD UAM, Poznań

Nitszke A. (2013), Zasady ustroju federalnego w państwach niemieckojęzycznych. Studium porównawcze, Krakowska Oficyna Wydawnicza, Kraków

Pahud de Mortanges R. (2002), Muslime und Schweizerische Rechtsordnung – Les musulmans et lʼordre juridique Suisse, Academic Press Freiburg, Freiburg

Roy O. (2002), L’Islam mondialisé, Seuil, Paris

Schaer A. (2009a), Minarettinitiative: Im Widerspruch zur Verfassung, “Akzente” No. 17 (2)

Schaer A. (2009b), Probleme lösen, nicht schaffen, “EVP-Info des Kantons Aargau” No. 4

Stüssi M. (2008), Muss das Parlament die Minarettverbotsinitiative für ungültig erklären?, Univercity of Lucerne, Luzern

Stüssi M. (2009), Schweizer Minarettverbot. Ein Einzelfall?, “Schweizerische Kirchenzeitung” No. 36

Tanner E. (2008), Die muslimische Minderheit und ihre Religion. Strukturrchtliche und institutionsrechtliche Grundfragen im Bereich des Religionsrechts der Schweizerischen Eidgenossenschaft, Lit Verlag, Fribourg

Vatter A., Danaci D. (2010), Mehrheitstyrannei durch Volksentscheide? Zum Spannungsverhältnis zwischen direkter Demokratie und Minderheitenschutz, “Politische Vierteljahresschrift” 51 (2)

Vatter A., Milic T, Hirter H. (2011), Das Stimmverhalten bei der NZZ Libro, Zürich

Rocznik interdyscyplinarny

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w Internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.