Czerwone latarnie, światło, iluminacja – o zastosowaniu i znaczeniu jednobarwnego oświetlenia czerwonego w architekturze i środowisku zbudowanym

Justyna Tarajko-Kowalska

Abstrakt

Barwa, zwana przez Le Corbusiera córką światła, jest współcześnie jednym z istotnych elementów kreowania środowiska zbudowanego zarówno z obiektów architektonicznych jak i ich otoczenia. Wzrasta również jej rola w kształtowaniu nocnego wizerunku budynków i przestrzeni. Celem artykułu jest przedstawienie różnych aspektów użycia w oświetleniu barwy czerwonej (R), uważanej za najsilniej oddziałującą na człowieka, na tle rozważań na temat barwnej iluminacji w środowisku zbudowanym. Czerwone oświetlenie przestrzeni miejskich może, obok wypełniania zadań funkcjonalnych i estetycznych, budzić w obserwatorach również określone odczucia emocjonalne, a także w różny sposób wpływać na ich zachowanie i modyfikować reakcje czy oceny, poprzez silne działanie na wyobraźnię i wywoływane skojarzenia. Na wybranych przykładach zostaną przeanalizowane różne zastosowania iluminacji z wykorzystaniem barwy czerwonej w zewnętrznej przestrzeni architektonicznej: symboliczne, funkcjonalne oraz dekoracyjne.

Red lanterns, lights, illumination – on the application and meaning of the monochromatic red lighting in architecture and built environment

Abstract

Colour, Le Corbusier’s daughter of light, becomes nowadays one of the most important elements in creation of built environment – both architectural objects and its surroundings. The role of colour in shaping of the night-time image of buildings and spaces is also increasing. The main goal of the article is to present and summarize different aspects of the lighting in red colour, which is considered to have the strongest effect on human beings, together with the reflections on colourful illumination in built environment. Red illumination of the urban spaces may, in addition to its functional and aesthetical aspects, also evoke emotional feelings in observers, as well as influence their behavior and modify the reactions or evaluations, through strong impact on imagination and recalled associations. On selected examples author will discuss various applications – symbolic, functional and decorative – of monochromatic red illumination in architectural space.

Słowa kluczowe: czerwone światło w architekturze, barwna iluminacja architektoniczna, oświetlenie LED , red colour of light in architecture, monochromatic architectural illumination, LED lighting
References

[1] Berlin, B., & Kay, P., Basic Color Terms: Their Universality and Evolution, University of California Press, Berkeley, California 1969
[2] De Heer, J., The Architectonic Colour. Polychromy in the Purist architecture of Le Corbusier., 010 Publishers, Rotterdam 2009
[3] Górczewska M., Iluminacja obiektów architektonicznych, listopad 2007, http://www.swiatlo.tak.pl/oswietlenie/iluminacje-budynkow.php [dostęp 25.03.2017]
[4] Historia diod LED, online: http://www.neoled.pl/technika-led/artykuy/93-historia-diod-led.html, [dostęp: 25.03.2017]
[5] Kołakowski M., Nowe możliwości w oświetleniu iluminacyjnym dzięki technice LED, 2016-11-20, https://lighting.pl/oswietlenie-profesjonalne/iluminacja-architektury/Nowe-mozliwosci-w-oswietleniu-iluminacyjnym-dzieki-technice-LED [dostęp: 24.04.2017]
[6] Kolek Z., Psychofizyka barwy, Prace Instytutu Elektrotechniki, zeszyt 244, Kraków 2010
[7] Kwiatkowska-Lubańska A., Red and White as expressions of national identity: A study on the history and meaning of Polish national colours and an attempt at recording them in selected systems of colours, [w:] Materiały konferencyjne 12th Congress of the AIC “Bringing colour to life”, 8-13.07.2013, Newcastle upon Tyne, Wielka Brytania, The Colour Group 2013, ISBN 978-0901623027 str. 409-412
[8] Le Corbusier, W stronę architektury, Fundacja Centrum Architektury, Warszawa 2012
[9] Mączyński D., Światło w przestrzeni historycznej – nowe tendencje, [w:] Materiały konferencyjne Światło i kolor w architekturze i przestrzeniach publicznych – o świadomym kreowaniu wizerunku miasta – III edycja „Festiwal Kinetycznej Sztuki Światła” Light. Move. Festival, 11.10.2013r., Łódź 2013
[10] Michalak H., Przestrzeń malowana światłem i kolorem, [w:] Materiały konferencyjne „Światło i kolor w architekturze i przestrzeniach publicznych – o świadomym kreowaniu wizerunku miasta” – III edycja „Festiwal Kinetycznej Sztuki Światła” Light. Move. Festival, 11.10.2013r., Łódź 2013
[11] Mikkelson B., Etymology of Red Light District, 9.07.2007, online: http://www.snopes.com/language/colors/redlight.asp [dostęp: 31.08.2010]
[12] Oświetlenie LED budynków, ścian i murów, Philips Lighting Poland, sierpień 2007, http://www.swiatlo.tak.pl/oswietlenie/oswietlenie-led-budynku.php [dostęp 25.03.2017]
[13] Red Light District, https://en.oxforddictionaries.com/definition/us/red-light_district [dostęp: 18.03.2017]
[14] Tarajko- Kowalska J., Red colour and light in architecture [w:] Zennaro P.(ed.), Colour and light in architecture, Wydawnictwo Knemesi, Verona 2010, str. 92-98
[15] Tarajko-Kowalska J., Kolor w architekturze Chin w świetle tradycji Yin-Yang i Wu-Xing / Colour in the Chinese architecture according to the traditions of Yin-Yang and Wu-Xing. [w:] Zachariasz A. (ed.) The landscape and architecture of historical and modern China / Krajobraz i architektura historycznych i współczesnych Chin, Monografia nr 527, Politechnika Krakowska, Kraków 2016, str. 75-98, ISSN 0860-097X
[16] Thorn Lighting people – Architectural Illumination, Publication No: 547 (GB), 03/2014, Thorn Lighting Limited, http://www.thornlighting.com/holding/smart_building/com/translations/pdf/interactive_1/Illumination.pdf [dostęp: 25.03.2017]