Baseny i kąpieliska geotermalne w Islandii jako element przestrzeni publicznej. Rozwiązania funkcjonalne, przestrzenne i krajobrazowe sprzyjające kontaktom społecznym

Bartłomiej Homiński

Abstrakt

Baseny kąpielowe i pływackie są powszechnym elementem infrastruktury społecznej wielu miejscowości w Islandii. Pełnią nie tylko funkcję rekreacyjną i sportową. Dzięki swojej powszechności, niskiemu kosztowi dostępu, a także atrakcyjności gorących kąpieli w chłodnym klimacie, otwarte publiczne baseny są rodzajem specyficznych dla Islandii przestrzeni publicz­nych. Rekompensują one niedostatki tradycyjnie rozumianej przestrzeni miejskiej w miejscowościach i osadach o rozproszo­nej strukturze.

Wykorzystując narzędzia wielokrotnych studiów przypadków, z zastosowaniem technik analizy literatury i rysunku architek­tonicznego, wizyt w terenie i obserwacji nieuczestniczącej, analizie poddano rozwiązania architektoniczne i krajobrazowe zastosowane w trzech realizacjach otwartych basenów i kąpielisk w Islandii pod kątem przypisywanej im funkcji publicznej, integrującej i społecznej.

W wyniku przeprowadzonej analizy ustalono że: nieczęsto program użytkowy basenu bywa uzupełniany funkcjami towarzy­szącymi, takimi jak np. kawiarnia; rozwiązania projektowe kąpielisk obejmują niecki i jacuzzi z gorącą wodą o różnej wielkości, kształtach i zorientowaniu względem obiektu; wspólną cechą analizowanych obiektów jest powiązanie widokowe kąpieliska i niecek z gorącymi źródłami z krajobrazem.

Swimming pools and geothermal baths in Iceland as an element of public space. Functional, spatial and landscape solutions conducive to social contacts

Abstract

Bathing and swimming pools are a common element of social infrastructure of many of Iceland’s localities. Their function is not limited to recreation and sports. Thanks to their spread, low admission costs, as well as the attractiveness of hot baths in the cold climate, open public pools are a type of public spaces that are specific to Iceland. They compensate for the lack of traditionally understood urban spaces in localities and settlements that feature a dispersed structure of low density.

Using tools such as the multiple-case study with the application of the techniques of analysing literature and architectural drawings, on-site visits and non-participatory observation, the author analysed the architectural and landscape solutions applied in three built projects featuring open-air pools and bathing facilities in Iceland in terms of their ascribed public, inte­grating and social function.

As a result of the analysis, the author determined that: the functional programme of the pool is not commonly supplemented by accompanying functions, such as, for instance, coffee shops; the design solutions of the bathing facilities include pools and Jacuzzi or hot tubs of varying size, shape and orientation relative to the structure; the common characteristic of the ana­lysed structures was the visual connection of the bathing facilities and the hot tubs with the landscape.

Słowa kluczowe: baseny geotermalne, energia geotermalna, infinity pool, krajobraz, przestrzeń publiczna, Islandia , geothermal baths, geothermal energy, hot tub, the landscape, public space, Iceland
References

[1] Energy in Iceland. Historical Perspective, Present Status, Future Outlook, eds. H. Bardadottir, L.K. Sturludottir, National Energy Author­ity and Ministries of Industry and Commerce, 2006.

[2] Gehl J., Życie między budynkami, Wydawnictwo RAM, Kraków 2009.

[3] Geothermal Development and Research in Iceland, ed. S. Björns­son, Orkustofnun, Reykíavik.

[4] Gíslason H., Project: Mývatn Nature Baths, Iceland, Cumulus Work­ing Papers, ed. E. Salmi, J. Lantto, Publication Series G, 12/04, Univer­sity of Art and Design, Helsinki 2004, p. 53-58.

[5] Jónsson Ö. D., Rastrick Ó., Enjoying the outdoor pool in a cold climate. Appropriate technology, utilization of geothermal resoursces and the socialization of everyday practices in Iceland, Geothermal En­ergy (2017) 5:2, DOI 10.1186/s40517-017-0060-5.

[6] Motak M., Zarys urbanistyki i architektury Reykiavíku, Czasopismo Techniczne, 3-A/2011, zeszyt 12, rok 108, s. 101-132.

[7] Nelson K. E., Arctic Beauty, Metropolis, December 2004, p. 105-111.