Kompozycje mszalne Mikołaja z Radomia w kontekście twórczości mszalnej Antonia Zacary da Teramo i Johannesa Ciconii

Joanna Miszke

Abstrakt

 

The aim of the article is to bridge the gap in the study of Nicolaus de Radoms output by presenting a comparative analysis of his works as juxtaposed with other European artists. The prevailing opinion of musicologists, such as Maria Szczepańska and Mirosław Perz, is that Nicolaus de Radoms music is closely related to the works of northern Italian composers. However, such a claim has not yet been supported with the detailed comparative analysis. The article presents the analysis of the manuscripts Kras 52 and Wn 378, signed by Nicolaus de Radom, confronted with selected masses by Johannes Ciconia and Antonio Zacara da Teramo. A detailed analysis of a two-sectioned cyclic mass helps to distinguish certain similarities and differences in the unification of the Mass pairs, as they are exemplified in the music of the composers. The works of all of the three artists manifest secular songsinfluence on the shaping of the Mass as a genre, although each composer adapts it in a slightly different way. Moreover, it is stated that a thorough analysis of the 15th-century Masses is necessary to determine whether there are any links between Nicolaus de Radom’s, Antonio Zacara da Teramo’s and Johannes Ciconias works, and whether there are any similarities in their compositional technique. Presented analysis of de Radom’s, Zacara da Teramo’s and Ciconias Masses refutes the claim that Nicolaus de Radoms output bears closest relation to those of Zacara da Teramos. The results of the study reveal that there are no straightforward examples which would support such a theory.

Słowa kluczowe: Nicolaus de Radom, Johannes Ciconia, Antonio Zacara de Teramo, ars nova, mass
References

Bent M., Ciconia, Johannes, [w:] The New Grove Dictionary of Music and Musicians, red. S. Sadie, t. 3, London 2001.

Bukofzer M.F., Studies in Medieval & RenaissanceMusic, New York 1950.

Cuthbert M.S., Nyikos E., Style, Locality, and the Trecento Gloria. New sources and a Reexamination, „Acta Musicologica” 82 (2010).

Fallows D., Zacara da Teramo, Antonio, [w:] The New Grove Dictionary of Music and Musicians, red. S. Sadie, t. 29, London 2001.

Fischer K. von, Kontrafakturen und Parodien italienischer Werke des Trecento und frühen Quattrocento, „Annales Musicologiques“ 5 (1957).

Ludwig F., Die mehrstimmige Messe des XIV Jahrhunderts, „Archiv für Musikwissenschaft” 1925, nr 4.

Mikołaj z Radomia, [w:] Polski słownik biograficzny, red. E. Roztworowski, Wrocław 1986.

Morawska K., Mikołaj z Radomia, [w:] Encyklopedia muzyczna PWM. Część biograficzna, red. E. Dziębowska, t. 6 (M), Kraków 2000.

Morawska K., Średniowiecze. Część 2: 1320–1500, seria «Historia Muzyki Polskiej», red. S. Sutkowski, t. 1, Warszawa 1998.

Musielak H., W poszukiwaniu materiałów do biografii Mikołaja z Radomia, „Muzyka” 1973, nr 1.

Noguera F.M., Mass, [w:] The New Grove Dictionary of Music and Musicians, red. S. Sadie, t. 16, London 2001.

Pirrotta A., Considerazioni sui primi esempi di Missa parodia, [w:] Atti del congresso internazionale di musica sacra, red. A. Addamiano, F. Luisi, Roma 1950.

Perz M., Il carattere internationale della opera di Mikołaj Radomski, „Musica Disciplina” 41 (1987).

Perz M., Kontrafaktury ballad w rękopisie Krasińskich nr 52 (PL-Wn 8054), „Muzyka” 1992, nr 4.

Perz M., Radomski, Mikołaj, [w:] The New Grove Dictionary of Music and Musicians, red. S. Sadie, t. 20, London 2001.

Perz M., The Structure of the Lost Manuscript from the National Library in Warsaw, No. 378 (WarN 378), [w:] From Ciconia to Sweelinck. Donum Natalicium Willem Elders, red. A. Clement, E. Jas, Amsterdam 1994.

Perz M., Wokół Mikołaja Radomskiego z figlami błazna Bobika, [w:] Muzykolog wobec świadectw źródłowych i dokumentów. Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Piotrowi Poźniakowi w 70. rocznicę urodzin, Kraków 2009.

Schmid B., Nikolaus von Radom, [w:] Die Musik Geschichte und Gegenwart. Allgemeine Enzyklopädie der Musik, red. L. Finscher, t. 12, Kassel 2006.

Strohm R., The Rise of European Music, 1380–1500, Cambridge 1993.

Szczepańska M., Nowe źródło do historii muzyki średniowiecznej w Polsce, [w:] Księga pamiątkowa ku czci profesora dr. Adolfa Chybińskiego, Kraków 1930.

Szczepańska M., Studia o utworach Mikołaja Radomskiego, „Kwartalnik Muzyczny” 1949, nr 25, nr 29–30.

Szczepańska M., Zabytki muzyki wielogłosowej XV wieku, [w:] Z dziejów polskiej kultury muzycznej, t. 1, Kultura staropolska, red. Z. Szweykowski, Kraków 1958.

Verstraete M., Die Ordinariumsvertonungen Mikołaj Radomskis, „TroJa. Jahrbuch für Renaissancemusik” 12 (2013), wyd. 2016.

Węgrzyn-Klisowska W., Kilka uwag o kształtowaniu frazy w twórczości mszalnej Mikołaja z Radomia, „Muzyka” 1973, nr 1.

Węgrzyn-Klisowska W., Styl części mszalnych Mikołaja z Radomia, praca magisterska, Instytut Muzykologii UW, Warszawa 1969.

Wydania źródłowe i transkrypcje

Early Fifteenth-Century Music. Antonius Zachara de Teramo, Magister Zacharias, Nicolaus Zacharie, Antonius Romanus, red. G. Reaney, seria «Corpus Mensurabilis Musicae», t. 11/VI, Roma 1977.

Italian Sacred and Ceremonial Music, red. K. von Fischer, F.A. Gallo, seria «Polyphonic Music of the Fourteenth Century», t. 13, Monaco 1987.

Sources of Polyphony up to c. 1500. Facsimiles, red. M. Perz, seria «Antiquitates Musicae in Polonia», t. 13, Warszawa–Graz 1973.

Sources of Polyphony up to c. 1500. Transcriptions, red. M. Perz, seria «Antiquitates Musicae in Polonia», t. 14, Warszawa–Graz 1976.

The Works of Johannes Ciconia, red. M. Bent, A. Hallmark, seria «Polyphonic Music of the Fourteenth Century», t. 24, Monaco 1985.

Czasopismo w darmowym dostępie.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Jedyną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna.