Alois Hába’s Microtonal Systems and Their Practical Use in Selected String Quartets

Ewa Chorościan

Abstrakt

Alois Haba (1893–1973) was one of the most important composers developing the microtonal music in the early 20th century. The list of his works contains many pieces that were composed in quarter-, 1/5- and 1/6-tone systems. In 1927 he published the book titled Neue Harmonielehre,in which he described the innovative harmonic systems using 1/3, 1/4, 1/6 and 1/12 part of tone.

The article briefly presents Haba’s life and work and focuses on the composer’s harmonic ideas from Neue Harmonielehre. The theory of microtonality is confronted with the compositional technique through the analysis of four Haba’s string quartets: 2nd Op. 7, 11th Op. 87, 14th Op. 94 and 16th Op. 98. The analysis focuses on the aspects of microtonality: notation, vertical and horizontal use of new microtonal intervals and texture.

Słowa kluczowe: Alois Haba, microtonal music, Neue Harmonielehre, string quartets
References

Battan S.M., Alois Hába’s „Neue Harmonielehre des diatonischen, chromatischen, Viertel-, Drittel-, Sechsten, und Zwölftel-Tonsystems”,PhD thesis, University of Rochester, Rochester 1980, https://urresearch.rochester.edu/institutionalPublicationPublicView.action;jsessionid=360F7970FDCF194EB43A0FFB617E1801?institutionalItemId=2625&versionNumber=1 [accessed: 10.06.2017].

Gołąb M., Hába, Alois, [in:] Encyklopedia Muzyczna PWM, Vol. 4, E. Dziębowska (ed.), Krakow 1993, pp. 3–4.

Haba A., Mein Weg zur Viertel- und Sechsteltonmusik, Dusseldorf 1971.

Haba A., Neue Harmonielehre des diatonischen, chromatischen, Viertel-, Drittel-, Sechstel- und Zwölftel-Tonsystems, Leipzig 1927.

Haba A., Von der Psychologie der musikalischen Gestaltung: Gesetzmäßigkeit der Tonbewegung und Grundlagen eines neuen Musikstils, Wien 1925.

Kaczyński B., Jubileuszowa rozmowa z Aloisem Hábą, “Ruch Muzyczny” 1973, No. 16.

Kański J., Z Aloisem Hábą przy kawie, “Ruch Muzyczny” 1961, No. 18.

Klemp G., Der Komponist Alois Hába (1893–1973). Antifaschist, Anthroposoph und Vertreter der Dreigliederungsidee, http://www.dreigliederung.de/files/download/2013-09-001.pdf [accessed:5.05.2017].

Klisowski R., Mikrotonowość, “Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznejim. Karola Lipińskiego”, Vol. 8, Wrocław 1983.

Kościow Z., Alois Hába, Wołomin 2003.

Mollendorff W., Alois Hába. Op. 7: Streichquartett im Vierteltonsystem. Universal Edition A. G. Wien, Copyright 1921, “Melos” 1922, No. 3.

Mollendorff W., Musik mit Vierteltönen. Erfahrungen am bichromatischen Harmonium von Willi Möllendorff, Leipzig 1917, http://imslp.nl/imglnks/usimg/5/59/IMSLP341254-SIBLEY1802.22246.19cd-39087009921455text.pdf [accessed: 6.01.2017].

Pilarski B., Alois Hába w kręgu swych wspomnień, “Ruch Muzyczny” 1958, No. 21.

Poszowski A., „Modalność rozszerzona” Aloisa Háby, [in:] Muzyka czechosłowacka XX wieku: materiały z sesji, J. Krassowski (ed.),Gdańsk 1974.

Poszowski A., Tworzywo dźwiękowe koncertu op. 83 Aloisa Háby, “Zeszyty Naukowe. Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna w Gdańsku” 1977, No. 16.

Poszowski A., Tworzywo dźwiękowe „Nowej Harmonii” Aloisa Háby, “Zeszyty Naukowe. Państwowa Wyższa Szkoła Muzycznaw Gdańsku” 1975, No. 14.

Reittererova V., Die Opern von Alois Hába. Ein neues Phänomen des Musiktheaters im 20. Jahrhundert, „Musikgeschichte in Mittel- und Osteuropa. Mitteilungen der internationalen Arbeitsgemeinschaftan der Technischen Universitat Chemnitz”, Chemnitz 1998, No. 3,

https://www.gko.unileipzig.de/fileadmin/user_upload/musikwissenschaft/pdf_allgemein/arbeitsgemeinschaft/heft3/0323-Reiterer.pdf [accessed: 10.06.2017].

Reittererova V., Spurny L., »Musik am Rande«. Einige Bemerkungenzur Typologie der Musik von Alois Hába, “Muzikološki zbornik”,Ljubljana 2011, No. 47 (1).

Schaeffer B., Leksykon kompozytorów XX wieku, Krakow 1963.

Spurny L., Alois Hába. Pomiędzy tradycją a innowacją, tłum. M. Skotnicka, “Glissando” 2011, No. 17.

Spurny L., Was ist neu an Hábas »Neuer Harmonielehre«?, “Zeitschrift der Gesellschaft fur Musiktheorie” 2007, No. 4/3, http://www.gmth.de/zeitschrift/artikel/264.aspx [accessed: 20.05.2017].

Vysloužil J., Alois Hába. Život a dílo, Praha 1974.

Yei-in J., A Study of Quarter-Tone Music for Solo Violin by Alois Hába, PhD thesis, University of Cincinnati, College Conservatory of Music, Cincinnati 2015, https://etd.ohiolink.edu/pg_10?0::NO-:10:P10_ACCESSION_NUM:ucin1427984021 [accessed: 10.06.2017].

Scores:

Haba A., Quartetto d’archi—No XIV (In sistemo di quarto di toni), Panton, Praha 1967.

Haba A., Quartetto d’archi—No XVI (In sistemo di quinto di toni), Panton, Praha 1970.

Haba A., Quatour a cordes im Vierteltonsystem, Universal Edition, Wien 1921.

Haba A., XI. Quartetto per due violini, viola e violoncello nel sistema sestitonale op. 87, Artia, Praha 1963.

Czasopismo w darmowym dostępie.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Jedyną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna.