Różnica i powtórzenie jako aspekty reprezentacji w Variationen für Orchester op. 31 Arnolda Schönberga

Iwona Sowińska-Fruhtrunk

Abstrakt

Difference and Repetition As the Aspects of Representation in Arnold Schoenberg’s Variations for Orchestra Op. 31

The article focuses on the issues of difference and repetition, as defined by Gilles Deleuze, and their possible application to Arnold Schoenberg’s dode­caphonic work, Variations for Orchestra Op. 31. Although Schoenberg’s re­flection on these problems comes from the earlier years than Deleuze’s, the correspondence of understanding the difference and repetition between them is striking. Two other terms by Deleuze and Guattari applied to the work are becoming and refrain. Repetition and refrain are associated with the representational moment in the work (motif B-A-C-H as a quote and as a type of refrain) while difference and becoming are associated with the anti-representational moment (dodecaphonic technique, developing variation technique, etc.).

Słowa kluczowe: Arnold Schoenberg, Gilles Deleuze, Variations for Orchestra Op. 31, dode¬caphony, difference and repetition
References

Banasiak B., Bez różnicy, [online] http://bb.ph-f.org/teksty/bb_bez_roz­nicy.pdf [dostęp: 03.04.2017].

Benič Zovko M., Twelve-Tone Technique and Its Forms: Variation Techniques of Arnold Schoenberg’s “Variations for Orchestra” Op. 31, „International Review of the Aesthetics and Sociology of Music” 38 (2007), nr 1.

Berger K., Diegesis and Mimesis: The Poetic Modes and the Matter of Artistic Presentation, „The Journal of Musicology” 12 (1994), nr 4.

Cherlin M., Dialectical Opposition in Schoenberg’s Music and Thought, „Music Theory Spectrum” 22 (2000), nr 2.

Chłopicka R., Tradycja gatunkowa w Pasji wg św. Łukasza” Krzysztofa Pendereckiego, [w:] Spotkania muzyczne w Baranowie 1977. Muzyka w muzyce, red. T. Malecka, L. Polony, Kraków 1980.

Dahlhaus C., Arnold Schönberg, Variationen für Orchester, München 1968.

Dahlhaus C., Schoenberg and the New Music, Cambridge 1990.

Deleuze G., Różnica i powtórzenie, tłum. B. Banasiak, K. Matuszewski, Warszawa 1997.

Deleuze G., F. Guattari, Tysiąc plateau, tłum. M. Herer, Warszawa 2015.

Grosz E., Chaos, Territory, Art: Deleuze and the Framing of the Earth, New York 2008.

Haimo E., Variationen für Orchester, op. 31, [w:] Schönberg, Interpretationen seiner Werke, red. G. Gruber, Wien 2002.

Hasty C., The Image of Thought and Ideas of Music, [w:] Sounding the Virtual: Gilles Deleuze and the Theory and Philosophy of Music, red. B. Hulse, N. Nesbitt, Burlington 2010.

Holland E.W., Deleuze and Guattari’s A Thousand Plateaus, London–New York 2014.

Hulse B., Thinking Musical Difference: Music Theory As Minor Science, [w:] Sounding the Virtual: Gilles Deleuze and the Theory and Philosophy of Music, red. B. Hulse, N. Nesbitt, Burlington 2010.

Johnson J., Webern and the Transformation of Nature, Cambridge 1999.

Krones H., Arnold Schönberg, Wien 2005.

Marin L., Mimesis i opis albo ciekawość metody, [w:] tenże, O przed­stawieniu, tłum. P. Pieniążek, Gdańsk 2011.

Mika B., Cytaty w muzyce polskiej XX wieku. Konteksty, fakty, interpre­tacje, Katowice–Kraków 2008.

Muxeneder T., Variationen für Orchester [Variations for Orchestra] Op. 31 (1926–28), [online] http://www.schoenberg.at/index.php/ en/joomla-license-sp-1943310036/variationen-fuer-orchester-op-31-1926-1928 [dostęp: 02.08.2017].

Olkowski D., Gilles Deleuze and the Ruin of Representation, Berkeley 1999.

Pociej B., Bruckner – Mahler, [w:] Spotkania muzyczne w Baranowie 1977. Muzyka w muzyce, red. T. Malecka, L. Polony, Kraków 1980.

Prieto E., Deleuze, Music, and Modernist Mimesis, [online] https://www.academia.edu/580419/Deleuze_Music_and_Modernist_Mimesis [dostęp: 12.03.2017].

Prieto E., Listening In: Music, Mind, and Modernist Narrative, London 2002.

Rognoni L., Wiedeńska szkoła muzyczna. Ekspresjonizm i dodekafonia, tłum. H. Krzeczkowski, Kraków 1978.

Schoenberg A., Style and Idea, Berkeley 2010.

Schoenberg A., Coherence, Counterpoint, Instrumentation, Instruction in Form, Lincoln 1994.

Schoenberg A., Theory of Harmony, tłum. R.E. Carter, Berkeley–Los Angeles 1983.

Szwajgier K., Webern, B-A-C-H, C-A-G-E i Czwórca, [w:] Muzyka w kontekście kultury, red. M. Janicka-Słysz, T. Malecka, K. Szwajgier, Kraków 2001.

Tomaszewski M., Muzyka Chopina na nowo odczytana. Studia i inter­pretacje, Kraków 1996.

Tomaszewski M., Na otwarcie: dlaczego muzyka w muzyce, [w:] Spotkania muzyczne w Baranowie 1977. Muzyka w muzyce, red. T. Malecka, L. Polony, Kraków 1980.

Tomaszewski M., Utwór muzyczny jako refleks, odblask, relikt i echo rzeczywistości poza-dziełowej. Rekonesans, „Teoria Muzyki. Studia, interpretacje, dokumentacje” 5 (2016), nr 8/9.

Tomaszewski M., Utwór muzyczny w perspektywie intertekstualnej, [w:] tenże, Muzyka polska w perspektywie intertekstualnej. Studia i szkice, Kraków 2005.

Trzęsiok M., Krzywe zwierciadło proroka. Rzecz o Księżycowym Pierrocie” Arnolda Schönberga, Katowice 2002.

Trzęsiok M., Narodziny dodekafonii z ducha teozofii? Schönberg, Swedenborg i metempsychoza, [w:] Kompozytor i jego świat. Bronisław Kazimierz Przybylski in memoriam, red. E. Kowalska- Zając, M. Szoka, Łódź 2012.

Czasopismo w darmowym dostępie.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Jedyną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna.