O charakterze postanowień nieopartych na ustawie innych zakładowych porozumień zbiorowych

Szymon Sternal

Abstrakt
The nature of the provision of non-based on statutory law other collective agreements
 
This article contains issues of normative character of non-based on statutory provision collective agreements. This issue is very problematic in Polish doctrine and jurisprudence. Generally we can distinguish three points of view. The first negates normative effect of this kind of collective agreements and underlines its voluntary character. The second one fully accepts its normative effect. According to the third one this kind of collective agreement is special kind of civil contract. The last two views accept potential claims of employees based on this kind of agreements. 
Firstly, I refer to main assumptions of analyzed problems. In particular I consider difference between normative effect of collective agreements and right to claim based on their provisions. 
Secondly, I examine justification of division of collective agreements in two categories i.e. based and non-based on statutory provision collective agreements. I presents few arguments against institution of non-based on statutory provision collective agreements. 
Thirdly, I present arguments against qualification non-based on statutory provision collective agreements as “provision of labour law”. In my opinion contrary approach breaches constitutional division between different kinds of collective agreements. Moreover, I criticize common position according to which non-based on statutory provision collective agreements are unnamed collective labor contract regulated by civil law.
Moreover, in this article I present my own approach based on voluntary conceptions. I reckon that provisions of non-based on statutory provision collective agreements play similar role as provision regulated prize. They entitle employer to performance for its employees and entitle employees to receiving it. In the end of article I showcase proposition of new regulations which could resolve main problems with this institution.
Słowa kluczowe: normatywność, inne porozumienia zbiorowe, związki zawodowe, dialog społeczny, wolność układowa , normativity, collective agreements, social dialog, freedom of collective bargain, trade unions
References

Baran K.W., Komentarz do art. 4 ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, LEX, teza 1.3.

Baran K.W., Komentarz do art. 9 Kodeksu pracy, LEX, teza 4.2.

Bednarek M., Drapała P., Łętowska E., Umowy odnoszące się do osoby trzeciej, Warszawa 2005.

Brożek B., Normatywność prawa, Warszawa 2012.

Cudowski B., Charakter prawny porozumień zbiorowych, Państwo i Prawo 1998, 8.

Florek L., Komentarz do art. 18 Kodeksu pracy, LEX, teza 5.

Florek L., Umowny charakter układu zbiorowego,Państwo i Prawo 1997, 7.

Grzegorczykowa R., Wykłady ze składni polskiej, Warszawa 2011.

Jaśkowski K., Komentarz do art. 240 Kodeksu pracy, LEX, teza 1.

Jaśkowski K., Porozumienia zbiorowe w prawie pracy, w: Indywidualne a zbiorowe prawo pracy, L. Florek (red.), Kraków 2007.

Jocobs A., Collective Labour Relations, w: Transformation of Labour Law in Europe, Portland 2009.

Morawski L., Zasady wykładni prawa, Toruń 2010.

Musiała A., Porozumienia zbiorowe jako źródło prawa pracy,Poznań 2013.

Piechowiak M., Dobro wspólne jako fundament polskiego porządku konstytucyjnego, Warszawa 2012.

Podkowik J., Wolność umów i jej ograniczenia w świetle Konstytucji RP,  LEX, rozdział 6.2.

Raz J., Autorytet prawa, Dom Wydawniczny ABC .

Rączka K., Komentarz do art. 9 Kodeksu pracy, LEX, teza 2 i 3.

Rączka K., Miejsce i rola układów zbiorowych pracy w systemie źródeł prawa pracy, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 1996, 2.

Robaczyński W., Komentarz do art. 65 Kodeksu cywilnego, LEX, teza 32.

Rutkowska B., Nienazwane porozumienia zbiorowe zawierane na szczeblu zakładowym, w: Zakładowy dialog społeczny, J. Stelina (red.), LEX, pkt 6.

Salwa Z., Kodeks pracy. Komentarz, Branta 2001.

Seweryński M., Porozumienia zbiorowe w prawie pracy, w: Źródła prawa pracy, L. Florek (red.), Warszawa 2000.

Sierocka I, Zakres podmiotowy i treść układu zbiorowego pracy, Białystok 2000.

Sobczyk A., Prawo pracy w świetle Konstytucji RP, t. II, Warszawa 2013.

Sobczyk A., Wolność pracy i władza, Warszawa 2016.

Stelina J., Glosa do uchwały SN z dnia 23 maja 2001 r., III ZP 25/00, LEX.

Stelina J., Nienormatywne porozumienia zbiorowe w prawie pracy, w: Prawo pracy. Między gospodarką a ochroną pracy. Księga jubileuszowa Profesora Ludwika Florka, M. Latos-Miłkowska (red.), LEX, teza 3.

Stelmach J., Brożek B., Metody prawnicze, Kraków 2006.

Sternal Sz., Równość proceduralna jako podstawowa implikacja zasady dialogu społecznego, Roczniki Prawa i Administracji, 2013.

Sternal Sz., O normatywności porozumień zbiorowych uwag kilka, Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej 2013.

Szurgacz H., Niektóre aspekty prawne premiowania, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 2011, 4.

Świątkowski A.M., Glosa do uchwały SN z dnia 23 maja 2001 r., III ZP 25/00, LEX.

Tomanek A., Glosa do uchwały SN z dnia 23 maja 2001 r., III ZP 25/00, LEX, teza 2.

Tomanek A.,Glosa do wyroku SN z dnia 12 sierpnia 2004 r., III PK 38/04, OSP 7-8/2005.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 1993 r., I PZP 46/93, OSNCP 1994, nr 6, poz. 131.

Wagner B., Pakt socjalny, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 2006, 9.

Wratny J., Regulacja prawna swoistych źródeł prawa pracy. Uwagi de lega lata i de lege ferenda, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 2002, 12.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 marca 1998 r., I SA/Lu 174/97,LEX, nr 34305.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 4 września 2013 r., III APa 10/13, LEX, 1363235.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26 stycznia 1993 r., III APr 4/93, OSA 1993, nr 9, poz. 37.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2012 r., II PK 128/12, LEX, nr 1284749.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2010 r., II PK 106/10, LEX, nr 1112990.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2009 r., II PK 184/09, LEX, nr 736729.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2005 r., I PK 228/04, LEX, nr 171393.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2005 r., III PK 95/05, LEX, nr 195782.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2000 r., I PKN 541/99, LEX, nr 43451.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2001 r., I PKN 729/00, OSNP 2003, nr 23, poz. 568.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1966 r., II PR 512/66, LEX, nr 6075.

Żołyński J., Porozumienia kończące spór zbiorowy jako „swoiste” źródła prawa pracy, Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej 2013.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.

Czasopismo zostało dofinansowane ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie umowy nr 284/WCN/2019/1 z dnia 16 lipca 2019 r. z pomocy przyznanej w ramach programu „Wsparcie dla czasopism naukowych.