The Statutory Model of the Powers of a Company Trade Union Organization and a Law in Action

Jan Piątkowski,

Beata Rutkowska

Abstrakt

Any legislation must be assessed from the point of view of its practicability. Legislation and the application of law are closely correlated. The law must be the law in action. Based on this assumption, the overall assessment of the statutory model of the powers vested in a trade union organization is largely negative. The legislator did not provide effective tools, i.e. legal mechanisms enabling the functioning of company trade union organizations at the majority of Polish employers, and thus did not create the legal conditions for the functioning of proper and intended relations between the entities of collective employment relationships. This results, among other things, from a failure to adapt trade union legislation to the dynamically changing socio-economic conditions and needs of the modern labour market. Lack of the legislator’s activity in this respect raises concerns as to the future of the trade union movement in Poland. 

ASJC: 3308

JEL: K31

Słowa kluczowe: company trade union organization, inter-company trade union organization, union monopoly, representation of people performing gainful employment, social dialogue, collective labour agreements, collective agreements, collective disputes / zakładowa organizacja związkowa, międzyzakładowa organizacja związkowa, monopol związku, przedstawicielstwo osób wykonujących pracę zarobkową, dialog społeczny, układy zbiorowe pracy, porozumienia zbiorowe, spory zbiorowe
References

Baran K. W. (2010) Autonomiczne prawo pracy de lege lata i de lege ferenda [in:] A. Wypych-Żywicka, M. Tomaszewska, J. Stelina (red.), Zbiorowe prawo pracy w XXI wieku, Gdsk.

Baran K. W. (2019) [in:] K. W. Baran (red.), Zbiorowe prawo zatrudnienia. Komentarz, Warszawa.

Cudowski B. (1998) Spory zbiorowe w polskim prawie pracy, Białystok.

Cudowski B. (2010) Reprezentacja zatrudnionych w sporach zbiorowych pracy (de lege lata i de lege ferenda) [in:] A. Wypych-Żywicka, M. Tomaszewska, J. Stelina (red.), Zbiorowe prawo pracy w XXI wieku, Gdsk.

Departament Badań Specznych i Urząd Statystyczny w Krakowie (A. Auriga-Borówko, A. Fediuk, K. Goś-Wójcicka, T. Sekuła) (2019), Partnerzy dialogu specznego organizacje pracodawców i związki zawodowe w 2018 r. (wyniki wstępne), https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/gospodarka-spoleczna-wolontariat/gospodarka-spoleczna-trzeci-sektor/partnerzy-dialogu-spolecznego-zwiazki-zawodowe-i-organizacje-pracodawcow-wyniki-wstepne,16,1.html (access: 20 September 2019).

Gładoch M. (2008) Zaadowe organizacje związkowe w systemie przedstawicielstwa pracowników, Praca i Zabezpieczenie Speczne, nr 9.

Goździewicz G. (1996) Układy zbiorowe pracy. Regulamin wynagradzania. Regulamin pracy. Po nowelizacji kodeksu pracy. Komentarze, Bydgoszcz.

Goździewicz G., Myszka Z., Piątkowski J. (1991) Uprawnienia związków zawodowych w stosunkach pracy, Gdsk.

Góral Z. (red.) (2013) Układy zbiorowe pracy. W stulecie urodzin profesora Waawa Szuberta, Warszawa.

Grzebyk P. (2019) Od rządów sy do rządów prawa. Polski model prawa do strajku na tle standardów unijnego i mdzynarodowego prawa pracy, Warszawa.

Hajn Z. (2002) Ustawowy model organizacji polskiego ruchu związkowego i jego wyw na zbiorowe stosunki pracy [in:] Prawo pracy a wyzwania XXI wieku. Księga Jubileuszowa Profesora Tadeusza Zielińskiego, Warszawa.

Hajn Z. (2012) Związkowe przedstawicielstwo pracowników zaadu pracy w Polsce ewolucja, stan obecny, przysość [in:] Z. Hajn (red.), Związkowe przedstawicielstwo pracowników zaadu pracy, Warszawa.

Latos-Mkowska M. (2012) Międzyzakładowa organizacja związkowa [in:] Z. Hajn (red.), Związkowe przedstawicielstwo pracowników zaadu pracy, Warszawa.

Łaga M. (2014) Delegat załogi oraz delegat związku zawodowego jako partnerzy w zaadowym dialogu specznym uwagi de lege ferenda [in:] J. Stelina (red.), Zaadowy dialog speczny, Warszawa.

Mitrus L. (2016) Non-trade Union Employee Representation Selected in Accordance with Procedures Adopted by Individual Employers [in:] J. Carby-Hall, M. Rycak (eds.), Trade Unions and Non-union Employee Representation in Europe: The Current State of Play and Prospects for the Future, Warsaw.

Musiała A. (2013) Porozumienia zbiorowe jako źródło prawa pracy, Poznań.

Nowacki J., Tabor Z. (1994) Wstęp do prawoznawstwa, Warszawa.

Piątkowski J. (2008) Uprawnienia zaadowej organizacji związkowej, Toruń.

Piątkowski J. (2012) Związek zawodowy jako podmiot zbiorowego prawa pracy [in:] G. Goździewicz (red.), Aktualne problemy zbiorowego prawa pracy w Polsce i w Niemczech, Toruń.

Piątkowski J. (2014a) Polityka speczna a zbiorowe prawo pracy [in:] K. W. Baran (red.), System prawa pracy, t. 5: Zbiorowe prawo pracy, Warszawa.

Piątkowski J. (2014b) Przedstawicielstwo związkowe jako podmiot zaadowego dialogu specznego [in:] J. Stelina (red.), Zaadowy dialog speczny, Warszawa.

Pisarczyk Ł. (2019) Reforma zbiorowego prawa pracy. Próba kodyfikacji a nowelizacja przepisów zbiorowego prawa pracy, Warszawa.

Rutkowska B. (2016) The Monopoly of Trade Unions in the Shaping of the Terms and Conditions of Remuneration for Work and Resolving Collective Disputes from the Perspective of the Protection of Rights and Interests of Employees [in:] J. Carby-Hall, M. Rycak (eds.), Trade Unions and Non-union Employee Representation in Europe: The Current State of Play and Prospects for the Future, Warsaw.

Rutkowska B. (2017) Stabilność regulaminowych warunków wynagradzania za pracę [in:] M. Szaowska-Juckiewicz, B. Rutkowska, A. Napiórkowska (red.), Tendencje rozwojowe indywidualnego i zbiorowego prawa pracy. Księga jubileuszowa Profesora Grzegorza Goździewicza, Toruń.

Rutkowska B. (2019) Liczba członków jako kryterium posiadania uprawnień zaadowej organizacji związkowej po nowelizacji ustawy o związkach zawodowych z 2018 roku, Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Specznej, nr 3.

Salwa Z. (1998) Uprawnienia związków zawodowych, Bydgoszcz.

Seweryński M. (2000) Problemy statusu prawnego związków zawodowych [in:] G. Goździewicz (red.), Zbiorowe prawo pracy w specznej gospodarce rynkowej, Toruń.

Seweryński M. (2005) Wybrane problemy konstytucyjne kodyfikacji prawa pracy [in:] H. Szurgacz (red.), Konstytucyjne problemy prawa pracy i zabezpieczenia specznego, Wroaw.

Sierocka I. (2009) Równowaga a równość stron uadów zbiorowych pracy [in:] A. Świątkowski (red.), Ochrona praw człowieka w świetle przepisów prawa pracy i zabezpieczenia specznego, Warszawa.

Skąpski M. (2014) Lokaut [in:] K. W. Baran (red.), System prawa pracy, t. 5: Zbiorowe prawo pracy, Warszawa.

Stelina J. (2013) Zbiorowa ochrona pracowników u mych i średnich pracodawców [in:] G. Goździewicz (red.), Stosunki pracy u mych pracodawców, Warszawa.

Szmit J. (2013) Oczekiwania zmian ustawodawstwa pracy w zakresie statusu prawnego pracowników zatrudnionych przez małych pracodawców z perspektywy związków zawodowych [in:] G. Goździewicz (red.), Stosunki pracy u mych pracodawców, Warszawa.

Świątkowski A. (red.) (1984) Kompetencje związków zawodowych, Warszawa–Kraków.

Zakrzewski R., Skowrska A. (red.) (2019) Raport o stanie sektora mych i średnich przedsiębiorstw w Polsce, Warszawa, https://www.parp.gov.pl/storage/publications/pdf/2019_07_ROSS.pdf (access: 20 September 2019).

Court sentences

Judgment of the Constitutional Tribunal of 28 September 2006, K 45/04, OTK-A 2006, No. 8, item 111.

Legal acts

ILO Convention No. 135 of 23 June 1971 concerning the protection of employees representatives in enterprises and the granting of facilitation to them, Dz.U. 1977, No. 39, item 178.

The Labour Code Act of 26 June 1974, Dz.U. 2019, item 1040 consolidated text, as amended.

The Act of 24 July 1985 on amending the Act on trade unions and certain other acts that determine the powers of trade unions, Dz.U. 1985, No. 35, item 162.

The Act of 23 May 1991 on trade unions, Dz.U. 2019, item 263 consolidated text.

The Constitution of the Republic of Poland of 2 April 1997, Dz.U. 1997, No. 78, item 483 as amended.

The Act of 5 July 2018 amending the Act on trade unions and certain other acts, Dz.U. 2018, item 1608.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.

Czasopismo zostało dofinansowane ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie umowy nr 284/WCN/2019/1 z dnia 16 lipca 2019 r. z pomocy przyznanej w ramach programu „Wsparcie dla czasopism naukowych.