Reprezentatywność w sporach zbiorowych – niedokończona (r)ewolucja?

Jakub Szmit

Abstrakt

Representativeness in collective disputes – unfinished (r)evolution?

The amendment to the trade union act, which entered into force on January 1, 2019, has undoubtedly made the most far-reaching changes in collective labour law since at least the late 1980s and early 1990s. One of the structures that has undergone transformations is the representativeness of trade unions at various levels. At the same time, the legislator amended the Act on the settlement of collective disputes, however, he has not decided to introduce representativeness to it as one of the requirements for conducting a collective dispute. The study is intended to attempt to answer the question whether this abstinence is justified or whether further changes to this act should be postulated, including in terms of taking into account the diversity of rights of trade union structures due to having representativeness. 

ASJC: 3308, JEL: K31

Słowa kluczowe: związki zawodowe, spory zbiorowe, reprezentatywność, zbiorowe prawo pracy / rade unions, collective dispute, representativeness, collective labour law
References

Baran K.W. (2018a) O zakresie prawa koalicji w związkach zawodowych po nowelizacji prawa związkowego, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 9.

Baran K.W. (2018b) Refleksje o ochronie stosunku zatrudnienia działaczy związkowych na poziomie zakładowym po nowelizacji ustawy związkowej z 5 lipca 2018 roku, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 10.

Cudowski B. (1998) Spory zbiorowe w polskim prawie pracy, Białystok.

Departament Prawa Pracy (2018) Teksty projektu Kodeksu pracy i projektu Kodeksu zbiorowego prawa pracy opracowane przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Pracy, https://www.gov.pl/web/rodzina/bip-teksty-projektu-kodeksu-pracy-i-projektu-kodeksu-zbiorowego-prawa-pracy-opracowane-przez-komisje-kodyfikacyjna-prawa-pracy (dostęp: 3 kwietnia 2020).

Dral A. (2018) Ochrona trwałości stosunku pracy działaczy związkowych w świetle noweli ustawy o związkach zawodowych, „Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej”, nr 3.

Florek L. (2017) Prawo pracy, Warszawa.

Grzebyk P. (2019) Od rządów siły do rządów prawa. Polski model prawa do strajku na tle standardów unijnego i międzynarodowego prawa pracy, Warszawa.

GUS (2019) Mały rocznik statystyczny Polski 2019, Warszawa.

Kurzynoga M. (2014) Prawo pracodawcy do wystąpienia z powództwem o ustalenie nielegalności strajku i wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia w drodze zakazu zorganizowania strajku, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 5.

Latos-Miłkowska M. (2019) Reprezentatywność zakładowych organizacji związkowych po nowelizacji ustawy o związkach zawodowych – nowa jakość czy stracona szansa?, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 5.

Lekston M. (2019) Komentarz do art. 253 ustawy o związkach zawodowych [w:] K.W. Baran (red.), Zbiorowe prawo zatrudnienia. Komentarz, Warszawa.

PIP (2018) Sprawozdanie z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2017 roku, https://www.pip.gov.pl/pl/f/v/192642/Sprawozdanie%20z%20dzialalnosci%20PIP%20w%202017.pdf (dostęp: 4 kwietnia 2020).

PIP (2019) Sprawozdanie z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2018 roku, https://www.pip.gov.pl/pl/f/v/211637/Sprawozdanie%202018%20r (dostęp: 4 kwietnia 2020).

Pisarczyk Ł. (2019) Reforma zbiorowego prawa pracy. Próba kodyfikacji a nowelizacja przepisów zbiorowego prawa pracy, Warszawa.

Rączka K. (1996) Kilka uwag w sprawie legalności sporu zbiorowego, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 2.

Stelina J. (2018) Zbiorowe prawo pracy [w:] J. Stelina (red.), Prawo pracy, Warszawa.

Szmit J. (2018) Spory zbiorowe w projekcie Kodeksu zbiorowego prawa pracy, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 7.

Szmit J. (2019a) Reprezentatywność zakładowej organizacji związkowej w świetle nowelizacji ustawy o związkach zawodowych, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 3.

Szmit J. (2019b) Obowiązki informacyjne pracodawcy wobec przedstawicielstwa związkowego, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 11.

Świątkowski A.M. (2014) Wymiar sprawiedliwości w zbiorowym prawie pracy [w:] K.W. Baran (red.), System prawa pracy, t. 5: Zbiorowe prawo pracy, Warszawa.

 

Orzecznictwo

Niemcy (2001) http://hudoc.esc.coe.int/eng?i=XV-1/def/DEU/6/4/EN (dostęp: 7 kwietnia 2020).

Rumunia (2010) http://hudoc.esc.coe.int/eng?i=2010/def/ROU/6/4/EN (dostęp: 7 kwietnia 2020).

Francja (2014) http://hudoc.esc.coe.int/eng?i=2014/def/FRA/6/4/EN (dostęp: 7 kwietnia 2020).

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2015 roku, K 1/13, Dz.U. 2015, poz. 791.

 

Akty prawne

Europejska karta społeczna sporządzona w Turynie dnia 18 października 1961 roku, Dz.U. 1999, nr 8, poz. 67.

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. 2019, poz. 1460 ze zm.

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy, Dz.U. 2019, poz. 1040 tekst jedn. ze zm.

Ustawa z dnia 8 października 1982 roku o związkach zawodowych, Dz.U. 1982, nr 32, poz. 216.

Ustawa z dnia 23 maja 1991 roku o rozwiązywaniu sporow zbiorowych, Dz.U 2019, poz. 174 tekst jedn. ze zm.

Ustawa z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych, Dz.U. 2019, poz. 263 tekst jedn. ze zm.

Ustawie z dnia 24 lipca 2015 roku o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego, Dz.U. 2018, poz. 2232 tekst jedn. ze zm.

Ustawa z dnia 5 lipca 2018 roku o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2018, poz. 1608.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.

Czasopismo zostało dofinansowane ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie umowy nr 284/WCN/2019/1 z dnia 16 lipca 2019 r. z pomocy przyznanej w ramach programu „Wsparcie dla czasopism naukowych.