Regulacje prawa polskiego mające znaczenie dla działalności archiwalnej

Marek Konstankiewicz

Abstrakt

Regulacje prawne istotnie wpływają na prowadzenie działalności archiwalnej, w tym na stan zachowania i dostępność materiałów archiwalnych. Artykuł syntetycznie przedstawia obowiązujące w Polsce w dniu 1 września 2020 r. unormowania prawa powszechnie obowiązującego bezpośrednio odnoszące się do ustroju instytucji archiwalnych oraz do ochrony materiałów archiwalnych, a także kształtowania, opracowywania i udostępniania zasobu archiwalnego. Regulacje te znajdują się w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w ustawie z 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach wraz z aktami wykonawczymi, a także w szeregu innych ustaw i rozporządzeń oraz w licznych umowach międzynarodowych i aktach prawa Unii Europejskiej. Szczególną uwagę zwraca wzrost liczby uregulowań traktujących archiwalia łącznie z innymi dobrami kultury oraz lokujących działalność archiwów w obszarze zapewniania szeroko rozumianego dostępu do informacji. Dużym wyzwaniem jest rozproszenie tych norm wśród wielu aktów prawnych oraz liczne i fragmentaryczne zmiany w nich dokonywane. Niektóre obszary regulacji prawnych wymagają pogłębienia badań, zwłaszcza nad ich rzeczywistym wpływem na działanie archiwów. Niniejsza refleksja może być przydatna dla dyskusji metodycznych, kształcenia kadr archiwalnych na wszelkich poziomach oraz formułowania postulatów zmian legislacyjnych.

 

Provisions of Polish law of significance to archival activities

Abstract

Legal provisions significantly affect archival activities, including the state of preservation and availability of archival materials. This article presents the provisions of generally applicable law in Poland as of 1 September 2020, taking into account provisions directly related to the structure of archival institutions, the protection of archival materials and the processes of shaping, developing and sharing of archival resources. These provisions can be found in the Constitution of the Republic of Poland, the Act on National Archive Resources and Archives of 1983 with secondary legislation, a range of other acts and secondary legislation to them, numerous international agreements and legal acts of the EU. It is particularly interesting that there is an increase in the number of regulations which treat archives together with other cultural assets, which locate the activities of archives in the area of general access to information. A major challenge is the dispersion of these norms across many legal acts, as well as frequent and fragmentary amendments to them. Some areas of legal regulations require more in-depth research, especially in terms of their actual impact on the activities of archives. This reflection may be useful in methodological discussions, educating archive staff at all levels and formulating proposals for legislative amendments.

Słowa kluczowe: prawo archiwalne, prawo o dokumencie, prawo polskie, prawo europejskie, prawo międzynarodowe / law on archives, law on documents, Polish law, European law, international law
References

Źródła

Drugi Protokół sporządzony w Hadze dnia 26 marca 1999 r. do Konwencji o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego, podpisanej w Hadze dnia 14 maja 1954 r. (Dz.U. 2012, poz. 248).

Dyrektywa 2003/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (Dz. Urz. UE L 2003, nr 345, s. 90).

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2102 z dnia 26 października 2016 r. w sprawie dostępności stron internetowych i mobilnych aplikacji organów sektora publicznego (Dz. Urz. UE L 2016, nr 327, s. 1).

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (Dz. Urz. UE L 2019, nr 172, s. 56).

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/28/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie niektórych dozwolonych sposobów korzystania z utworów osieroconych (Dz. Urz. UE L 2012, nr 299, s. 5).

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/60/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie zwrotu dóbr kultury wyprowadzonych niezgodnie z prawem z terytorium państwa członkowskiego, zmieniająca rozporządzenie (UE) nr 1024/2012 (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 2014, nr 159, s. 1).

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2013/37/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. zmieniającą dyrektywę 2003/98/WE w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (Dz. Urz. UE L 2013, nr 175, s. 1).

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm.).

Konwencja dotycząca środków zmierzających do zakazu i zapobiegania nielegalnemu przywozowi, wywozowi i przenoszeniu własności dóbr kultury, sporządzona w Paryżu dnia 17 listopada 1970 r. (Dz.U. 1974, nr 20, poz. 106).

Konwencja o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego wraz z Regulaminem wykonawczym do tej Konwencji oraz Protokół o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego, podpisane w Hadze dnia 14 maja 1954 r. (Dz.U. 1957, nr 46, poz. 212).

Projekt ustawy o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego, https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12337400, [dostęp: 24.08.2020].

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie krajowego rejestru utraconych dóbr kultury (Dz. U. 2015, poz. 1275).

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 11 października 2018 r. w sprawie sposobu przekazywania, przechowywania i udostępniania dokumentów z wyborów (Dz.U. 2018, poz.1995).

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 października 2015 r. w sprawie warunków i trybu przekazywania do archiwów państwowych materiałów archiwalnych tworzących ewidencjonowany niepaństwowy zasób archiwalny (Dz.U. 2015 poz. 1733).

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie nagród za znalezienie zabytków lub materiałów archiwalnych (Dz.U. 2015, poz. 979).

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 20 października 2015 r. w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji, przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych i brakowania dokumentacji niearchiwalnej (t. j.: Dz.U. 2019, poz. 246).

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 maja 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu gromadzenia, ewidencjonowania, kwalifikowania, klasyfikacji oraz udostępniania materiałów archiwalnych tworzących zasób jednostek publicznej radiofonii i telewizji (Dz.U. 2006, nr 98, poz. 680).

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 października 2008 r. w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych (Dz.U. 2008, nr 205, poz. 1283).

Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie organizacji i sposobu ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2004, nr 212, poz. 2153).

Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu przekazywania, przechowywania i udostępniania dokumentów z przeprowadzonego referendum ogólnokrajowego (Dz.U. 2003, nr 102, poz. 951).

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 lipca 2001 r. w sprawie klasyfikowania, kwalifikowania i porządkowania materiałów wyłączanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. 2001, nr 74, poz. 796).

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2010, nr 109, poz. 719, z późn. zm.).

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 października 2006 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z dokumentami elektronicznymi (Dz.U. 2006, nr 206, poz. 1518).

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 października 2006 r. w sprawie niezbędnych elementów struktury dokumentów elektronicznych (Dz.U. 2006, nr 206, poz. 1517).

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 listopada 2006 r. w sprawie wymagań technicznych formatów zapisu i informatycznych nośników danych, na których utrwalono materiały archiwalne przekazywane do archiwów państwowych (Dz.U. 2006, nr 206, poz. 1519).

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 grudnia 2018 r. w sprawie przechowywania i niszczenia akt spraw komorniczych oraz zamkniętych urządzeń ewidencyjnych (Dz.U. 2018, poz. 2408).

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym (Dz.U. 2016, poz. 312, z późn. zm.).

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 kwietnia 1995 r. w sprawie sposobu i czasu przechowywania ksiąg i dokumentów zlikwidowanych spółdzielni oraz organizacji spółdzielczych (Dz.U. 1995, nr 47, poz. 248).

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie przechowywania akt spraw sądowych oraz ich przekazywania do archiwów państwowych lub do zniszczenia (t.j.: Dz.U. 2014, poz. 991, z późn. zm.).

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 grudnia 2002 r. w sprawie archiwizacji akt spraw sądów wojskowych (Dz.U. 2002, nr 220, poz. 1857, z późn. zm.).

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (t.j.: Dz.U. 2016, poz. 1117).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 2016, nr 119, s. 1).

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych (Dz.U. 2011, nr 14, poz. 67, sprost. nr 27, poz. 140).

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie sposobu postępowania z aktami spraw sądowo-administracyjnych w wojewódzkich sądach administracyjnych i Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. 2019, poz. 1004).

Rozporządzenie Rady (WE) nr 116/2009 z 18 grudnia 2008 r. w sprawie wywozu dóbr kultury (Dz. Urz. UE L 2009, nr 39, s. 1).

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie sposobu i trybu udostępniania materiałów archiwalnych znajdujących się w archiwach wyodrębnionych (Dz.U. 2011, nr 196, poz. 1161).

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie Polskiego Komitetu Doradczego (Dz.U. 2004, nr 102, poz. 1066).

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2005 r. w sprawie działania organów orzekających w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz organów właściwych do wypełniania funkcji oskarżyciela (Dz.U. 2005, nr 136, poz. 1143, z późn. zm.).

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie sposobu ewidencjonowania mienia Skarbu Państwa (Dz.U. 2020, poz. 884).

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2011 r. w sprawie organizacji i funkcjonowania kancelarii tajnych oraz sposobu i trybu przetwarzania informacji niejawnych (Dz.U. 2011, nr 276, poz. 1631, z późn. zm).

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1081/2012 r. do celów rozporządzenia Rady (WE) nr 116/2009 r. w sprawie wywozu dóbr kultury (t.j.: Dz. Urz. UE L 2014, nr 93, s. 86).

Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j.: Dz.U. 2019, poz. 1040, z późn. zm.).

Ustawa z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j.: Dz.U. 2019, poz. 1127, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j.: Dz.U. 2019, poz. 1781).

Ustawa z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019, poz. 992).

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j.: Dz.U. 2012, poz. 1314, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. 2020, poz. 256, z późn.zm.).

Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (t. j.: Dz.U. 2020, poz. 164).

Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach (Dz.U. 1962, nr 10, poz. 48).

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. 2013, poz. 269, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t. j.: Dz.U. 2014, poz. 1114.).

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j.: Dz.U. 2013, poz. 1169, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (t.j.: Dz.U. 2019, poz. 1882, z późn.zm).

Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów (t.j.: Dz.U. 2020, poz. 306, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych (t.j.: Dz.U. 2019, poz. 908).

Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. 2015, poz. 566).

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j.: Dz.U. 2019, poz. 1541).

Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (t.j.: Dz.U. 2019, poz. 917).

Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (t.j.: Dz.U. 2020, poz. 121, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 2020, poz. 1740).

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j.: Dz.U. 2020, poz. 282, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j.: Dz.U. 2016, poz. 239, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 25 lutego 2016 r. o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (t.j.: Dz.U. 2019, poz. 1446).

Ustawa z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury (t.j.: Dz.U. 2019, poz. 1591).

Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (t.j.: Dz.U. 2019, poz. 1479).

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j.: Dz.U. 2020 r. poz. 463, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o kinematografii (t.j.: Dz.U. 2019, poz. 2199, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (t.j.: Dz.U. 2015, poz. 1095).

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (t.j.: Dz. U. 2015, poz. 1082).

Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz.U. 2019, poz. 848).

Ustawa z dnia 4 lutego1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j.: Dz.U. 2019, poz. 1231, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (t.j.: Dz.U. 2016, poz. 1167).

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (t.j.: Dz.U. 2020, poz. 1444, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (t.j.: Dz.U. 2019, poz. 1291, z późn. zm.).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. 2019, poz. 1429).

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (t.j.: Dz.U. 2015, poz. 196, z późn. zm.).

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2020 r., sygn. I OSK 3325/19, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/FCE8475960 [dostęp: 1.10.2020].

Zarządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 listopada 2016 r. w sprawie szczególnego sposobu i trybu przetwarzania informacji niejawnych wchodzących w skład zasobu archiwalnego archiwów państwowych, doboru i stosowania środków bezpieczeństwa fizycznego oraz organizacji komórek organizacyjnych odpowiedzialnych za przetwarzanie materiałów niejawnych (Dz. Urz. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2016, poz. 65).

Bibliografia

Abgarowicz G., Perłakowska E., Prasal A., Procedury elektronicznego zarządzania dokumentacją w administracji, Warszawa 2018.

Antoniak P., Ustawa o muzeach. Komentarz, Warszawa 2012.

Biliński S., Cyrankiewicz-Gortyński M., Fal A. i in., RODO 2019. Plusy i minusy zmian od 4 maja, Warszawa 2019.

Bojarski M., Radecki W., Pozakodeksowe prawo karne. Komentarz, t. 1: Przestępstwa przeciwko pamięci narodowej, obronności, bezpieczeństwu osób i mienia, zdrowiu, Warszawa 2002.

Bojarski M., Radecki W., Pozakodeksowe prawo karne. Komentarz, t. 3: Przestępstwa w dziedzinie porządku publicznego, wyborów, polityki i inicjatywy ustawodawczej, pracy i ubezpieczeń społecznych, kultury i własności intelektualnej, Warszawa 2003.

Chmaj M., Konstytucyjne podstawy ochrony dóbr kultury, [w:] Prawna ochrona dóbr kultury, red. T. Gardocka, J. Sobczak, Toruń 2009, s. 26–33.

Degen R., Archiwa bieżące. Pojęcie i systematyzacja, [w:] Archiwa bieżące. Zagadnienia teoretyczne i praktyczne rozwiązania, red. M. Jabłońska, Biblioteka Zarządcy Dokumentacji, t. 6, Toruń 2015, s. 11–34.

Drzewiecka D., Archiwa przejściowe i zbiorcze. Definicja, stan badań, organizacja, i funkcjonowanie w Polsce i na świecie, [w:] Archiwa przejściowe i zbiorcze w Polsce. Organizacja i funkcjonowanie, red. D. Drzewiecka, M. Jabłońska, Toruń 2016, s. 13–32.

Fischer B., Piskorz-Ryń A., Sakowska-Baryła M., Wyporska-Frankiewicz J., Ustawa o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego, wyd. 2, Warszawa 2019.

Galuba R., Archiwa państwowe w latach 1918–2011. Podstawy prawne działalności, Poznań 2012.

Galuba R., Archiwa wyodrębnione w państwie demokratycznym, [w:] Toruńskie Konfrontacje Archiwalne, t. 4: Nowa archiwistyka – archiwa i archiwistyka w późnonowoczesnym kontekście kulturowym, red. W. Chorążyczewski, W. Piasek, A. Rosa, Toruń 2014, s. 119–136.

Galuba R., Zarządzanie niejawnymi materiałami archiwalnymi w archiwach państwowych, [w:] Współczesna dokumentacja – współczesne archiwa, red. I. Mamczak-Gadkowska, K. Stryjkowski, Poznań 2018, s.119–145.

Gąsior R., Archiwalia w muzeach. Z problemów teorii archiwalnej, „Archiwista Polski” 2013, nr 1, s. 48–50.

Grot D., Ku przeszłości otwartej. Dostępność archiwów państwowych w Polsce w latach 1918– 2014, Warszawa 2015.

Grot D., Prywatne zbiory archiwalne w sferze publicznej: wczoraj – dziś – jutro, [w:] Własność a dobra kultury, red. G. Czubek, P. Kosiewski, Warszawa 2006, s. 49–55.

Jabłoński M., Udostępnienie informacji publicznej w formie wglądu do dokumentu, Wrocław 2013.

Konstankiewicz M., Niewęgłowski A., Narodowy zasób archiwalny i archiwa. Komentarz, Warszawa 2016.

Konstankiewicz M., Kształtowanie podstaw prawnych działalności archiwalnej w Polsce na przełomie XX i XXI w., „Archeion” 2019, t. 120, s. 337–366, https://www.ejournals.eu/Archeion/120/art/16233/ [dostęp:1.10.2020].

Konstankiewicz M., Status archiwum bieżącego we współczesnym polskim prawie archiwalnym, [w:] Zarządzanie dokumentacją, archiwistyka i... koty. Księga jubileuszowa Profesor Haliny Robótki, red. R. Degen, M. Jabłońska, W.K. Roman, Warszawa 2016, s. 93–104.

Konstankiewicz M., Ważniejsze akty prawne regulujące postępowanie z dokumentacją (część IX), „Archiwista Polski” 2016, nr 4, s. 71–87.

Kwiatek F., Specyfika archiwum Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego, „Archiwista Polski” 2019, nr 2, s. 91–100.

Laszuk, A. Standardy de iure, „Archiwista Polski” 2019, nr 2, s. 12–20.

Leksykon tajemnic, red. G. Szpor, A. Gryszczyńska, Warszawa 2016.

Niestrój H., Zasób archiwalny, [w:] Zasada zespołowości w praktyce archiwów państwowych. Studia i materiały, red. E. Rosowska, Warszawa 2017, s. 38–48.

Niewęgłowski A., Poźniak-Niedzielska M., Przyborowska-Klimczak A., Ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturalnego, red. M. Poźniak-Niedzielska, Warszawa 2015.

Niewęgłowski A., Nowa ustawa o rzeczach znalezionych i jej znaczenie dla prawa archiwalnego, „Archiwista Polski” 2015, nr 3, s. 23–37.

Niewęgłowski A., Obrót materiałami archiwalnymi – zagadnienia wybrane, „Archeion” 2014, t. 115, s. 45–72.

Niewęgłowski A., Spór o własność tzw. „kancelarii hetmańskiej” Branickich. Glosa do wyroku SN z dnia 31 stycznia 2018 r., I CSK 195/17, „Przegląd Sądowy” 2019, nr 5, s. 98–104.

Pęksa W., Prawo archiwalne – wprowadzenie do zagadnienia, [w:] Prawo archiwalne. Stan aktualny i perspektywy zmian, red. H. Robótka, Toruń 2007, s. 17–30.

Pepłowska K., Archiwa bieżące w świetle prawa, [w:] Archiwa bieżące. Zagadnienia teoretyczne i praktyczne rozwiązania, red. M. Jabłońska, Biblioteka Zarządcy Dokumentacji, t. 6, Toruń 2015, s. 35–55.

Pepłowska K., Kilka uwag na temat gromadzenia elektronicznego zasobu, [w:] Wokół metodyki archiwalnej. Księga dedykowana prof. Wiesławie Kwiatkowskiej w sześćdziesiątą piątą rocznicę urodzin, red. W. Chorążyczewski, A. Rosa, M. Żmudziński, Toruń 2018, s. 353–366.

Perłakowska E., Czy instrukcje kancelaryjne i archiwalne są potrzebne? Rola i znaczenie normatywów kancelaryjnych i archiwalnych w procesie tworzenia, gromadzenia i zarządzania współczesną dokumentacją z perspektywy podmiotu publicznego i archiwum państwowego, [w:] Współczesna dokumentacja – współczesne archiwa, red. I. Mamczak-Gadkowska, K. Stryjkowski, Poznań 2018, s. 29–67.

Pietrzyk P., Współczesne uwarunkowania i perspektywy działalności naukowej archiwów – próba diagnozy, „Archeion” 2019, t. 120, s. 19–49, https://www.ejournals.eu/Archeion/2019/120/ art/16247/ [dostęp 1.10.2020].

Płuciennik M., Polska terminologia archiwalna w źródłach prawa, Warszawa 2020.

Radecki W., Pozakodeksowe przestępstwa w dziedzinie kultury, [w:] System Prawa Karnego, t. 11: Szczególne dziedziny prawa karnego. Prawo karne wojskowe, skarbowe i pozakodeksowe, red. M. Bojarski, wyd. 2, Warszawa 2018, s. 1073–1111.

Regliński A., Archiwizacja dokumentacji w jednostkach państwowych i samorządowych (po nowelizacji ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach), Wrocław 2016.

Ryszewski B., Teoretyczne podstawy działalności archiwów, [w:] Archiwa w nowoczesnym społeczeństwie. Pamiętnik V Powszechnego Zjazdu Archiwistów Polskich. Olsztyn 6–8 września 2007, red. J. Poraziński, K. Stryjkowski, Warszawa 2008, s. 15–22.

Sobczak J., Wolność korzystania z dóbr kultury – standardy europejskie i konstytucyjna rzeczywistość polska, [w:] Prawna ochrona dóbr kultury, red. T. Gardocka, J. Sobczak, Toruń 2009, s. 7–25.

Stępniak W., Archiwalia ze zbiorów prywatnych w archiwach państwowych. Czy możliwa jest ich reprywatyzacja, [w:] Własność a dobra kultury, red. G. Czubek, P. Kosiewski, Warszawa 2006, s. 153–159.

Stryjkowska S., Problematyka ochrony dób kultury w prawie Unii Europejskiej, „Archiwista Polski” 2017, nr 1–2, s. 43–53.

Wikariak S., Ustawodawca zapomniał nie tylko o IPN, [wywiad z G. Sibigą], „Dziennik Gazeta Prawna” 2020, nr 180 z 15 września, dodatek: „Gazeta Prawna. Przedsiębiorczy i prawniczy wtorek”, s. B8.

Wiśniewski J., Materiały archiwalne w muzeach, „Archiwista Polski” 2012, nr 3, s. 65–70.

Woźniak W., Archiwizacja Internetu – próba podsumowania dotychczasowych prac i ustaleń, „Archiwa – Kancelarie – Zbiory” 2019, t. 10, s. 75–98.

Woźniak W., Dokument elektroniczny – definiowanie na gruncie archiwalnym, „Archiwista Polski” 2019, nr 2, s. 53–69.