Inny i inność a obszar „nowej etyki” Refleksje na pograniczu filozofii i edukacji międzykulturowej

Katarzyna Smoter

Abstrakt

Celem artykułu jest ukazanie możliwości wykorzystania myśli filozoficznej P. Ricoeura, J. Tischnera i E. Levinasa w teorii i praktyce pedagogiki i edukacji międzykulturowej. Istniejące na gruncie filozofii ujęcia mogą być przydatne doukazania kwestii znaczących w pracy pedagogicznej w środowisku zróżnicowanym kulturowo. Niesie to za sobą konsekwencje dla obszaru etyki. Istotne staje się tu m.in. uchwycenie człowieka w przestrzeni dialogicznej z Innym, co tworzy znaczenia konstytutywne dla rozwoju tożsamości Ja i Innego i daje szansę na powrót do głęboko humanistycznego rozumienia relacji międzyludzkich. Wymaga to podjęcia próby zbliżenia się i autentycznego spotkania dającego możliwość uchwycenia osobistego bólu Innego, jego „wewnętrznego skrętu”. Kwestie te uobecniają się w pracy nauczycielek i nauczycieli wzmacniających wrażliwość na różnice występujące między wychowankami, przełamujących wzajemne, negatywne nastawienia umożliwiające odkrywanie inności, przeciwdziałanie zniewoleniu, co w konsekwencji pozwala na realizację wspólnych celów.

Other nad otherness and the area of "new ethics" Reflections on the border of philosophy and intercultural Education

The aim of the article is to show the possibilities of using the philosophical thought of P. Ricoeur, J. Tischner and E. Levinas in the theory and practice of intercultural education. The approaches existing on the basis of philosophy can be useful to show the issues significant in pedagogical work in a culturally diverse environment. This has implications for the area of ​​ethics. It becomes important here, among others capturing a human being in a dialogical space with the Other, which creates constitutive meanings for the development of the identity of the „Me” and the Other and gives a chance to return to a deeply humanistic understanding of interpersonal relations. It requires an attempt to come closer and an authentic encounter that gives the opportunity to grasp the Other's personal pain, his "inner twist". These issues are manifested in the work of teachers who strengthen the sensitivity to differences between pupils, overcoming mutual negative attitudes that make it possible to discover otherness, counteract enslavement, which in turn allows for the implementation of common goals.
Słowa kluczowe: inność, „nowa etyka”, edukacja międzykulturowa, filozofia, otherness, "new ethics", intercultural education, philosophy

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.