Erazm z Rotterdamu jako nauczyciel humanizmu chrześcijańskiego

Katarzyna Wrońska

Abstrakt

Erasmus of Rotterdam as a teacher of Christian humanism

The text presents the life and thought of Erasmus of Rotterdam as a humanist, educator and clergyman, and then tries to describe the Erasmus concept of humanistic religious education arising from these three levels and ways of thinking. The purpose of this research is twofold. On the one hand, it is about recreating this historical thought with the ambition to bring out its distinguishing features, on the other – it is assumed that this concept can be useful to us today, interested or responsible for today’s shape of religious education, in theory and practice.

* Rozszerzona wersja tekstu Erasmus of Rotterdam as a Teacher of Christian Humanism, opublikowanego w: „Paedagogia Christiana” 2019, nr 2 (44), s. 69–94. DOI: http://dx.doi.org/10.12775/PCh.2019.042.

Słowa kluczowe: humanizm, chrześcijaństwo, pedagogika, edukacja religijna, nauczyciel, uczeń, wychowanie, humanism, christianity, pedagogy, religious education, teacher, pupil, nurture
References

Castiglione B. (2018). Książka o dworzaninie. Tłum. i oprac. A. Borowski. Kraków: Universitas. Cytowska M. (1970). Od tłumacza. W: Erazm z Rotterdamu, Pisma moralne. Wybór (s. 5–26).

Warszawa: PIW. Domański J. (2017). Erasmiana minora. Studia i szkice o pisarstwie filozoficznym i religijnym Erazma z Rotterdamu. Warszawa: Instytut Tomistyczny.

Domański J. (2019). Wykłady o humanizmie. Warszawa: Fundacja Augusta hr. Cieszkowskiego.

Elias N. (2011). O procesie cywilizacji. Analizy socjo- i psychogenetyczne. Tłum. T. Zabłudowski i K. Markiewicz. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B.

Erasmus and Luther (2012). The Battle over Free Will. Ed. C.H. Miller. Trans. C.H. Miller, P. Macardle. Indianapolis–Cambridge: Hackett Publishing Company Inc.

Erasmus (1985). On Good Manners for Boys. De civilitate morum puerilium. Trans. B. McGregor. W: Collected Works of Erasmus, vol. 25. Ed. J.K. Sowards (s. 273–289). Toronto–Buffalo–London: University of Toronto Press.

Erasmus (1999). A Warrior Shielding a Discussion of Free Will against Enslaved Will by Martin Luther. Trans. C.H. Miller. W: Collected Works of Erasmus, vol. 76. Ed. Ch. Trinkaus (s. 91–298). Toronto–Buffalo–London: University of Toronto.

Erasmus of Rotterdam (2008). A Handbook of Good Manners for Children. Trans. E. Merchant. London: Preface Publishing.

Erazm z Rotterdamu (1960). Trzy rozprawy. Tłum. i oprac. J. Domański. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.

Erazm z Rotterdamu (1962). Rozmowy potoczne. Tłum. M. Cytowska. Warszawa: Czytelnik.

Erazm z Rotterdamu (1965). Podręcznik żołnierza Chrystusowego nauk zbawiennych pełny. Tłum. J. Domański. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Erazm z Rotterdamu (1970a). O wychowaniu dzieci. W: Erazm z Rotterdamu, Pisma moralne. Wybór. Tłum. i oprac. M. Cytowska (s. 27–115). Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.

Erazm z Rotterdamu (1970b). Pobożność chłopięca. W: Erazm z Rotterdamu, Pisma moralne. Wybór. Tłum. i oprac. M. Cytowska (s. 117–135). Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.

Erazm z Rotterdamu (1992). Pochwała głupoty. Tłum. E. Jędrkiewicz. W: Erazm z Rotterdamu, Wybór pism. Tłum. M. Cytowska, E. Jędrkiewicz, M. Mejor (s. 3–162). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Erazm z Rotterdamu (1992). Zasady dobrego wychowania. Podręcznik dla dzieci. Tłum. M. Cytowska. W: Erazm z Rotterdamu, Wybór pism. Tłum. M. Cytowska, E. Jędrkiewicz, M. Mejor (s. 264–275). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Kimball B.A. (1986). Orators & Philosophers: A History of the Idea of Liberal Education. New York–London: Teachers College, Columbia University.

Kołakowski L. (1965). Erazm i jego Bóg. W: Erazm z Rotterdamu, Podręcznik żołnierza Chrystusowego. Tłum. J. Domański (s. VII–XVIII). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kot S. (1996). Historia wychowania, t. I. Warszawa: Wydawnictwo Żak.

Margolin J.-C. (1996). Erazm z Rotterdamu. W: Cz. Kupisiewicz, I. Wojnar (red.), Myśliciele o wychowaniu, t. 1 (s. 339–361). Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza BGW.

Merchant E. (2008). A Handbook on Good Manners for Children by Erasmus of Rotterdam. London: Preface Publishing.

Olin J. (red.) (1975). Christian Humanism and the Reformation: Selected Writings of Erasmus. New York: Fordham University Press.

Ptaszyński M. (2018). Reformacja w Polsce a dziedzictwo Erazma z Rotterdamu. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Rummel E. (2017). Desiderius Erasmus. W: E.N. Zalta (ed.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Winter 2017 Edition). Pobrane z: https://plato.stanford.edu/archives/ win2017/entries/erasmus/ (data dostępu: 1.09.2019).

Woodward W.H. (1904). Desiderius Erasmus Concerning the Aim and Method of Education. Cambridge: Cambridge University Press.

Wrońska K. (2019a). Erasmus of Rotterdam as a Teacher of Christian Humanism. „Paedagogia Christiana”, nr 2 (44), s. 69–94.

Wrońska K. (2019b). Ogłada – nieobecny dyskurs w pedagogice. Próba (re)konstrukcji pojęcia. „Kwartalnik Pedagogiczny”, t. 64, nr 4 (254), s. 20–38.

Zweig S. (1936). Tryumf i tragizm Erazma z Rotterdamu. Tłum. R. Centwerszwerowa. Warszawa: Wydawnictwo J. Przeworskiego.