Grave of the Corded Ware culture from Węgrzce, Kraków District

Maciej Nowak,

Barbara Musiał-Łaczek,

Piotr Włodarczak

Abstrakt

Grave 3/2016 from site 3 in Węgrzce, Comm. Zielonki, Kraków District was discovered during archaeological excavations preceding construction of a detached house. This was a niche grave, holding two burials: a male aged 38–47 years, and a child 4–5 years old. The recorded funeral rite is characteristic of a cluster of Corded Ware culture cemeteries on the lower Dłubnia River, near Kraków. A vessel recovered from the grave reveals local features characteristic of that cluster. One radiocarbon age determination was obtained for the burial, pointing to ca. 2470–2350 BC as the most likely range. Thus, the grave links with the younger phase of the Final Eneolithic in Lesser Poland.

Słowa kluczowe: Corded Ware culture, Final Eneolithic, Lesser Poland, chronology, burial custom
References

Bartys J., 1937. Nowe stanowiska małopolskiej grupy ceramiki sznurowej. Wiadomości Archeologiczne 6: 96–99.

Boroń T., 2019. Wytwory kościane i rogowe. In: P. Włodarczak (Ed.), Wilczyce, stanowisko 10. Norma i precedens w rytuale pogrzebowym małopolskiej kultury ceramiki sznurowej. Kraków-Niepołomice- Pękowice, Instytut Archeologii i Etnologii PAN – Wydawnictwo i Pracownia Archeologiczna Profil-Archeo – Stowarzyszenia Archeologów Terenowych STATER: 131–138.

Brothwell D., 1967. The bio-cultural background to disease. In: D. Brothwell, A.T. Sandison (Eds), Diseases of Antiquity. Springfield, IL, Charles C. Thomas: 56–68.

Duday H., 2009. The archaeology of the dead. Lectures in archaeothanatology. Oxford, Oxbow Books.

Gilewska S., Starkel L., 1980. Rzeźba miejskiego województwa krakowskiego. Series Geographicaphysica 13: 33–49.

Górski J., Jarosz P., 2006. Cemetery of the Corded Ware and the Trzciniec cultures in Giebułtów. Sprawozdania Archeologiczne 58: 403–457.

Jarosz P., Mianowska I., 2011. The Corded Ware culture cemetery in Kraków-Mistrzejowice. Sprawozdania Archeologiczne 63: 241–276.

Jarosz P., Tunia K., Włodarczak P., 2009. Burial mound no. 2 in Malżyce, the district of Kazimierza Wielka. Sprawozdania Archeologiczne 61: 175–231.

Jarosz P., Koszowska E., Ostrowski M., Szczepanek A., 2015. Niche burials of the Corded Ware Culture at Kraków-Mistrzejowice, site 85. Sprawozdania Archeologiczne 67: 165–187.

Kempisty A., Włodarczak P., 2000. Cemetery of the Corded Ware Culture in Żerniki Górne. Światowit Supplement Series P 5. Warsaw: Institute of Archaeology, Warsaw University.

Kirkor H., 1881. Sprawozdanie i wykaz zabytków złożonych w Muzeum A. U. z wycieczki archeologicznej w roku 1880. Zbiór Wiadomości do Antropologii Krajowej 5: 9–17.

Kogus A., 1969. Grób kultury ceramiki sznurowej ze Wzgórz Krzesławickich (Nowa Huta). Wiadomości Archeologiczne 29: 86.

Kondracki J., 2002. Geografa regionalna Polski. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Krauss A., 1960. Cmentarzysko kultury ceramiki sznurowej w Bosutowie, pow. Kraków. Materiały Archeologiczne 2: 61–67.

Kruk J., Milisauskas S., Włodarczak P., 2018. The real time. Radiocarbon dates and Bayesian analysis of the Neolithic settlement at Bronocice, fourth millennium BC. Kraków, Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Libera J., Sobieraj J., 2019. O toporach ślężańskich/śląskich/sobotczańskich kilka uwag z oddali. In: M. Szmyt, P. Chachlikowski, M. Ignaczak, P. Makarowicz (Eds), VIR BIMARIS. Od kujawskiego matecznika do stepów nadczarnomorskich. Studia z dziejów międzymorza bałtycko-pontyjskiego ofiarowane Profesorowi Aleksandrowi Kośko. Archaeologia Bimaris. Dyskusje 5. Poznań, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Archeologii, Zakład Prahistorii Europy Środkowo-Wschodniej: 335–348.

Machnik J., 1966. Studia nad kulturą ceramiki sznurowej w Małopolsce. Wrocław–Warszawa–Kraków, Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Machnik J., 2009. Short and long-distance pastoral journeys along ancient upland routes in Europe in the 3rd millennium BC. Baltic-Pontic Studies 1: 214–222.

Nosek S., 1947. Nowoodkryte stanowiska krakowskiej grupy ceramiki sznurowej. Sprawozdania z posiedzeń Komisji Archeologicznej PAU 48: 273–277.

Prokopowicz J., 1966. Nowe neolityczne stanowisko w Proszowicach. Materiały Archeologiczne 7: 79–85. Sochacki Z., 1964.

Grób kultury ceramiki sznurowej w Dłubni-Zesławicach pod Krakowem. Wiadomości Archeologiczne 30(3/4): 317–321.

Trotter M., Gleser G. C., 1952. Estimation of stature from long bones of American Whites and Negroes. American Journal of Physical Anthropology 10: 463–514.

Tunia K., Włodarczak P., 2002. Radiocarbon Results for the Corded Ware Culture from southern Poland. Przegląd Archeologiczny 50: 45–55.

Reimer P., Austin W., Bard E., Bayliss A., Blackwell P., Bronk Ramsey C., Butzin M., Cheng H., Edwards R., Friedrich M., Grootes P., Guilderson T., Hajdas I., Heaton T., Hogg A., Hughen K., Kromer B., Manning S., Muscheler R., Palmer J., Pearson C., van der Plicht J., Reimer R., Richards D., Scott E., Southon J., Turney C., Wacker L., Adolphi F., Büntgen U., Capano M., Fahrni S., Fogtmann-Schulz A., Friedrich R., Köhler P., Kudsk S., Miyake F., Olsen J., Reinig F., Sakamoto M., Sookdeo A., Talamo S., 2020. The IntCal20 Northern Hemisphere radiocarbon age calibration curve (0–55 cal kBP). Radiocarbon 62, DOI https://doi.org/10.1017 /RDC.2020.41.

Umbelaker D. H., 1989. Human skeletal remains. Excavation, analysis, interpretation. Washington, Taraxacum.

Włodarczak P., 2006a. Kultura ceramiki sznurowej na Wyżynie Małopolskiej. Kraków, Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Włodarczak P., 2006b. Cemetery of the Corded Ware culture at site 17 in Smroków, Słomniki commune, district of Kraków. Sprawozdania Archeologiczne 58: 377–399.

Włodarczak P., 2008. Archaeological interpretation of dendrochronological and radiocarbon dates. An example of Corded Ware culture. Archaeological culture versus chronology. Sprawozdania Archeologiczne 60: 103–128.

Włodarczak P., 2020. Schyłek eneolitu w okolicach Krakowa Nowej Huty. Materiały Archeologiczne Nowej Huty 26: 39–64.

Włodarczak P, Zastawny A., Grabowska B., 2011. Groby kultury ceramiki sznurowej i kultury mierzanowickiej ze st. 5 w Modlnicy, pow. krakowski. In: J. Kruk, A. Zastawny (Eds), Modlnica, st. 5. Od neolitu do wczesnej epoki brązu, Via Archaeologica. Źródła z badań wykopaliskowych na trasie autostrady A4 w Małopolsce. Kraków, Krakowski Zespół do Badań Autostrad: 291–410.

Wojciechowski W., 1988. Próba lokalizacji ośrodków produkcyjnych toporów ślężańskich w świetle badań petroarcheologicznych. Przegląd Archeologiczny 35: 101–138.

Zemełka S., 1959. Groby kultury ceramiki promienistej i sznurowej w Zesławicach, pow. Kraków (Nowa Huta). Materiały Archeologiczne 1: 85–90.