Jerzy Tomaszewski o własnej drodze badawczej, nauczycielach i kolegach historykach

Tomasz Siewierski

Abstrakt

Jerzy Tomaszewski on His Research, Mentors, and Fellow Historians

The central part of the article is the account of Jerzy Tomaszewski (1930–2014), a Warsaw historian of economic history, the history of Central Europe of the 20th century, and a pioneer of research on the history of Polish Jews. Tomaszewski gave an account of his research career. In an essential part of the conversation, he recalls his teachers: Profs. Witold Kula and Andrzej Grodek. The conversation also sheds light on the Stalinization of historical science in the first half of the 1950s. Tomaszewski also pointed to the main inspirations and conditions that made him undertake his research. An interesting and little-known thread is Tomaszewski’s cooperation with historians from other Central European countries, including Czechoslovakia, as well as the recollections of the PRL (Polish People’s Republic) restrictions of the freedom of scientific research. The conversation is preceded by a short biography of Jerzy Tomaszewski and a note discussing the origins of this source material.

Słowa kluczowe: Jerzy Tomaszewski (1930–2014), historia gospodarcza, historia Żydów polskich
References

Źródła archiwalne

Archiwum Akt Nowych, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Akta Jerzego Tomaszewskiego.

Archiwum Akt Nowych, Archiwum Szkół Partyjnych, Akta Aspiranckie Jerzego Tomaszewskiego.

Archiwum Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk, Akta Bronisława Geremka.

Archiwum Uniwersytetu Warszawskiego, Akta Jerzego Tomaszewskiego.

 

Źródła drukowane

Jedlicki J., Przegrana partia, „Karta” 2018, nr 97, s. 112–121.

Tomaszewski J., Odpowiedzi na niektóre pytania zadane lub niezadane, jak też na rozmaite domysły lub wymysły, życzliwe, a także miej lub bardziej nieżyczliwe, lub zrodzone z bezinteresownej ciekawości, „Midrasz” 2013, z. 5, s. 54–66.

 

Literatura przedmiotu

Bibliografia Jerzego Tomaszewskiego za lata 1953–2000, [w:] Rozdział wspólnej historii. Studia z dziejów Żydów w Polsce ofiarowane Jerzemu Tomaszewskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, red. J. Żyndul, Warszawa 2001 s. 15–70.

Chojnowski A., Tomaszewski J., Izrael, Warszawa 2001.

Ciepielewski J., Kostrowicka I., Landau Z., Tomaszewski J., Historia gospodarcza świata XIX i XX wieku, Warszawa 1970.

Historia Europy, red. A. Mączak, Wrocław 1997.

Koseski A., Ważniewski W., recenzja: M. Turlejska, Zapis…, „Z Pola Walki” 1973, z. 2–3, s. 359–365.

Landau Z., Tomaszewski J., Lata interwencjonalizmu państwowego 1936–1939, Warszawa 1989.

Landau Z., Tomaszewski J., Od Grabskiego do Piłsudskiego: okres kryzysu poinflacyjnego i ożywienia koniunktury 1924–1929, Warszawa 1971.

Landau Z., Tomaszewski J., W dobie inflacji 1918–1923, Warszawa 1967.

Landau Z., Tomaszewski J., Wielki kryzys 1930–1935, Warszawa 1982.

Landau Z., Tomaszewski J., Zarys historii gospodarczej Polski 1918–1939, Warszawa 1960.

Landau-Czajka A., Jerzy Tomaszewski (8 X 1930 – 4 XI 2014), „Kwartalnik Historyczny” 2015, z. 1, s. 216–219.

Markowski A., Prof. Jerzy Tomaszewski (1930–2014), „Dzieje Najnowsze” 2015, z. 2, s. 239–241.

Mity i fakty. Z prof. Jerzym Tomaszewskim na temat Kresów Wschodnich w latach 1918–1939 – rozmawia Piotr Łuczka, „Nurt” 1984, z. 4, s. 4–6; z. 5, s. 8–11.

Narody i polityka. Studia ofiarowane profesorowi Jerzemu Tomaszewskiemu, red. A. Grabski, A. Markowski, Warszawa 2010.

Tomaszewski J., Preludium Zagłady. Wygnanie Żydów polskich z Niemiec w 1938 roku, Warszawa 1998.

Tomaszewski J., Bułgaria 1944–1971. Trudna droga do socjalizmu, Warszawa 1989.

Tomaszewski J., Czechy i Słowacja, Warszawa 2006.

Tomaszewski J., List do redakcji, „Z Pola Walki” 1981, z. 2, s. 261–264.

Tomaszewski J., Mniejszości narodowe w Polsce XX wieku, Warszawa 1991.

Tomaszewski J., Ojczyzna nie tylko Polaków. Mniejszości narodowe w Polsce w latach 1918–1939, Warszawa 1985.

Tomaszewski J., Republika Czeska 1918–2013, Warszawa 2014.

Tomaszewski J., Rozwój Bułgarii w latach 1944–1956, Warszawa 1980.

Tomaszewski J., Rzeczypospolita wielu narodów, Warszawa 1985.

Tomaszewski J., Stabilizacja waluty w Polsce. Z badań nad polityką gospodarczą rządu polskiego przed przewrotem majowym, Warszawa 1961.

Tomaszewski J., Z dziejów Polesia 1921–1939. Zarys stosunków społeczno-ekonomicznych, Warszawa 1963.

Tomaszewski J., Zarys dziejów Żydów w Polsce w latach 1918–1939, Warszawa 1990.

Tomaszewski J., Żydzi w II Rzeczypospolitej, oprac. A. Markowski, S. Rudnicki, Warszawa 2016.

Turlejska M., Zapis pierwszej dekady 1945–1954, Warszawa 1972.

Żyndul J., Jerzy Tomaszewski – in memoriam, „Kwartalnik Historii Żydów” 2015, z. 1, s. 187–190.