Listy Władysława Taczanowskiego do Aleksandra Straucha w zbiorach Rosyjskiej Akademii Nauk – interesujący przyczynek historii zoologii w XIX wieku

Piotr Daszkiewicz,

Dominika Mierzwa-Szymkowiak

Abstrakt

Letters from Władysław Taczanowski to Alexander Strauch in the Russian Academy of Sciences Collections. An Interesting Contribution to the History of Zoology in the Nineteenth Century

The article presents the Polish translation and analysis of the letters from Władysław Taczanowski (1819–1890) to Aleksander Strauch (1832–1893). The correspondence is stored in the Archive of the Russian Academy of Sciences in St. Petersburg and comprises 29 letters written between 1870 and 1889. The main theme of these letters is specimens of reptiles and amphibians sent to Warsaw by Polish naturalists, such as Benedykt Dybowski from Siberia, Konstanty Jelski from French Guiana and Peru, Jan Kalinowski from Korea, as well as specimens brought by Taczanowski from Algeria. Strauch determined the species and used them in his publications. This correspondence is also a valuable testimony of the exchange of specimens between the Warsaw Zoological Cabinet and the Zoological Museum of the Imperial Academy of Sciences in St. Petersburg. In return for herpetological specimens, the Warsaw collection received numerous fish specimens from the Russian Empire and a collection of birds from Mikołaj Przewalski’s expedition to Central Asia. The content of the letters allows a better understanding of the functioning of natural history museography but also the organization of shipments, preparation, determination, and exchange of specimens. They are a valuable document of the history of nineteenth-century scientific museography.

Słowa kluczowe: Warszawski Gabinet Zoologiczny, Aleksander Strauch, historia herpetologii, polsko-rosyjska wymiana naukowa w XIX w., polscy przyrodnicy w Ameryce Południowej i w Azji
References

Adler K., Contributions to the History of Herpetology: Issued to Commemorate the I World Congress of Herpetology, Canterbury, „Contributions to Herpetology” t. 5, 1989, s. 1–202.

Ananjeva N.B., History and Anniversary Dates of Russian Herpetology in St. Petersburg, „Herpetologia Petrepolitana, Proceedings of the 12th Ordinary General Meeting of the Societas Europaea Herpetologica” 2003, s. 5–10.

Bettelheim M.P, Terry D.A., Dunaeva J., A Selective Translation of Alexander Strauch’s “Chelonological Studies”, “Global Distribution”, and “Comments” Specific to the Western Pond Turtle (Clemmys marmorata), Including a Bibliography of His Known Herpetological Works, „Bibliotheca Herpetologica” t. 5, 2005, nr 2, s. 10–27.

Duméril A.-M.-C., Bibron G., Duméril A., Erpétologie générale ou histoire complète des reptiles, t. 1–8, Paris 1834–1854.

Dybowski B., Próba pomyślna przesiedlenia renów Rangifer tarandus (L.) var kamtschaticus nov. var. z Kaczmatki na wyspę Behringa na morzu Kamczackim, „Pamiętnik Fizyograficzny” t. 25, 1918, s. 1–14.

Dybowski B., Pamiętnik dra Benedykta Dybowskiego od roku 1862 zacząwszy do roku 1878, Lwów 1930.

Kowalska K. Kolekcja ichtiologiczna Warszawskiego Gabinetu Zoologicznego (1819–1919), niepublikowany maszynopis z 1947 r,, Biblioteka MiIZ PAN.

Kowalska K., Mroczkowska A. i Zielińska B., Władysław Taczanowski. Listy do Antoniego, Wagi Konstantego Branickiego i Benedykta Dybowskiego, Wrocław – Warszawa – Kraków 1964 (Memorabilia Zoologica, t. 12).

Massary de J.C., Daszkiewicz P., Une collection herpétologique en Pologne peu connue en provenance d’Amérique du Sud et principalement de Guyane française, „Bulletin de la Société Zoologique de France” 2009, nr 130–131, s. 23–28.

Sztolcman J., Domaniewski J., Typy opisowe ptaków w Polskim Państwowym Muzeum Przyrodniczym, „Prace Zoologiczne Polskiego Państwowego Muzeum Przyrodniczego” t. 6, 1927, z. 2, s. 95–194.