Koncepcja organizacji pracy w instytucji naukowej – ankiety i opracowania z okresu okupacji (1941–1942) w Państwowym Muzeum Zoologicznym w Warszawie

Dariusz Iwan,

Piotr Daszkiewicz

Abstrakt

The Concept of Work Organisation in a Scientific Institution – Surveys and Studies from the Occupation Period (1941–1942) at the State Zoological Museum in Warsaw

During the Second World War, the State Zoological Museum in Warsaw (PMZ) suffered severe losses. Many workers were killed, and parts of the zoological and book collections were stolen by the Germans as early as 1939. The Museum became an important centre of the resistance movement, as it became a storage for weapons, explosives, and chemicals used for sabotage. Despite the repressions, the Museum employees tried to continue their work under the occupation and developed a modern model for the functioning of this institution to be implemented after the war. In the archives of the Museum and Institute of Zoology, a folder was found containing the documentation of the surveys conducted in 1941–1942 on the organisation of work and the future structure of the PMZ. This article presents the first analysis of these documents, which turned out to be a valuable source of information on the functioning of scientific institutions during the occupation, as well as on the history of the PMZ itself.

Słowa kluczowe: Państwowe Muzeum Zoologiczne w Warszawie, historia zbiorów, organizacja pracy naukowej, ruch oporu
References

Adamczewski S., Pracownia lepdopterologiczna i zbiory motyli w Państwowym Muzeum Zoologicznym, „Polskie Pismo Entomologiczne” t. 18, 1949 (1939–48), s. 225–247.

Andrzejewska L., Cissowska I., Hilbert-Ilkowska A., Dąbrowska-Prot E. , Kazimierz Tarwid (9 IX 1909–24 XII 1988), „Wiadomości Ekologiczne” t. 36, 1990, nr 1–2, s. 67–76.

Brzęk G., Prof. dr hab. Stanisław Feliksiak (1906–1992) Obituary, „Przegląd Zoologiczny” t. 39, 1995, nr 1–2, s. 13–17.

Brzęk G., Straty wśród zoologów polskich w następstwie II wojny światowej, „Analecta. Studia i Materiały z Dziejów Nauki” 1997, t. 6, nr 2 (12), s. 173–197.

Daszkiewicz P., Iwan D., Straty wojenne Państwowego Muzeum Zoologicznego – raport Stanisława Feliksiaka (1906–1992), „Pamięć i Sprawiedliwość” 2016, nr 15/1, s. 431–439.

Daszkiewicz P., Iwan D., Kowalski H., Mierzwa-Szymkowiak D., Zaborowski R., Zygmunt Fedorowicz, Stanisław Feliksiak. 150-lecie Gabinetu Zoologicznego w Warszawie (1818–1968), „Memorabilia Zoologica” 2016, Nowa Seria, nr 1, s. i–xii, 1–202.

Feliksiak S., Słownik biologów polskich, Warszawa 1987.

Laszczkowska W., Zarys rozwoju Biblioteki Instytutu Zoologicznego Polskiej Akademii Nauk, „Memorabilia Zoologica” 1965, nr 13, s. 107.

Laszczkowska W., Janina Rożnowska-Feliksiakowa (1909–1994), „Przegląd Zoologiczny” t. 39, 1995, nr 1–2, s. 7–11.

Winiarska G., Pamięci prof. Dr Stanisława Franciszka Adamczewskiego (1909–1987), „Wiadomości Entomologiczne” t. 10, 1991, nr 2, s. 121–125.