Historiografia polskiej transformacji? Szkic do bilansu

Michał Przeperski

Abstrakt

Historiography of the Polish Transformation? A Draft to a Summary

There have been several canonical studies on the historiography of the political history of the systemic transformation in Poland still constitute a point of reference for researchers today. At the same time, however, the dynamic growth of the source base and the increasing popularity of post-structuralist scientific trends resulted in the fact that the research perspective characteristic of this canon is aging rapidly. The analysis and comments formulated in this text are an attempt at balancing the strengths and weaknesses of the historiography of the political history of the systemic transformation to date and an attempt to indicate how it potentially could develop further.

Słowa kluczowe: Transformacja ustrojowa, transformacja ekonomiczna, 1989 r., przełom, historiografia
References

Codogni P., Okrągły stół czyli Polski Rubikon, Warszawa 2009.

Codogni P., Wybory czerwcowe 1989 roku. U progu przemiany ustrojowej, Warszawa 2012.

Dudek A., Historia polityczna Polski 1989–2005, Kraków 2007.

Dudek A., Historia polityczna Polski 1989–2012, Kraków 2013.

Dudek A., Historia polityczna Polski 1989–2015, Kraków 2016.

Dudek A., Instytut. Osobista historia IPN, Warszawa 2011.

Dudek A., Pierwsze lata III Rzeczypospolitej 1989–2001, Kraków 2002.

Dudek A., Reglamentowana rewolucja. Rozkład dyktatury komunistycznej w Polsce 1988–1990, wyd. 1 Kraków 2004, wyd. 2 Kraków 2014.

Dylematy. Intelektualna historia reform Leszka Balcerowicza, red. W. Morawski, J. Luszniewicz, A. Zawistowski, Warszawa 2021.

Friszke A., Grzelak J., Kofta M., Osiatyński W., Reykowski J., Psychologia Okrągłego Stołu, red. M. Kofta, A. Leszczyński, Sopot 2019.

Garlicki A., Józef Piłsudski 1867–1935, Warszawa 1988.

Garlicki A., Karuzela. Rzecz o Okrągłym Stole, Warszawa 2003.

Grala D.T., Reformy gospodarcze w PRL (1982–1989) Próba ratowania socjalizmu, Warszawa 2005.

Garton Ash T., Wiosna obywateli: Rewolucja 1989: widziana w Warszawie, Budapeszcie, Berlinie i Pradze, Warszawa 1990.

Garton Ash T., Pomimo i wbrew – Eseje o Europie Środkowej, Warszawa 1990.

Grabowska M., Podział postkomunistyczny. Społeczne podstawy polityki w Polsce po 1989 roku, Warszawa 2004.

Hobsbawm E., Wiek skrajności. Spojrzenie na krótkie dwudzieste stulecie, tłum. J. Kalinowska-Król, M. Król, Warszawa 1999.

Judt T., Powojnie. Historia Europy od roku 1945, tłum. R. Bartołd, Poznań. 2008.

Kersten K., Narodziny systemu władzy. Polska 1943–1948, wyd. 2, wprowadzenie A. Friszke, red. B. Bińko, Warszawa 2018.

Kolarska-Bobińska L., Rychard A., Polityka i gospodarka: ewolucja wzajemnych związków, „Kultura i Społeczeństwo” t. 34, 1990, nr 2, s. 101–117.

Kolasa-Nowak A., Zmiana systemowa w Polsce w interpretacjach socjologicznych, Lublin 2010.

Kowal P., Mit „pokojowego przekazania władzy” a polityczny plan utrzymania wpływów PZPR, [w:] Sprzeczne narracje… Z historii powojennej Polski 1944–1989, red. R. Spałek,Warszawa 2020, s. 373–389.

Kowal P., Okrągły Stół i jego rycerze. Mit, czarna legenda i teoria spiskowa, „Magazyn TVN24”, www.tvn24.pl/magazyn-tvn24/okragly-stol-i-jego-rycerze-mit-czarna-legenda-i-teoria-spiskowa,201,3501 [dostęp 14.08.2021].

Kowal P., Koniec systemu władzy. Polityka ekipy gen. Wojciecha Jaruzelskiego w latach 1986–1989, wyd. 1 Warszawa 2012, wyd. 2 Warszawa 2015.

Kula M., Krótki raport o użytkowaniu historii, Warszawa 2004.

Lévesque J., The Enigma of 1989. The USSR and the Liberation of Eastern Europe, Berkeley 1997.

Lyotard J.-F., Kondycja ponowoczesna, tłum. M. Kowalska, J. Migasiński, Warszawa 1997.

Mark J., Iacob B.C., Rupprecht T., Spaskovska L., 1989: A Global History of Eastern Europe, Oxford 2019.

Nałęcz D., Nałęcz T., 1989–1990. Czas przełomu, Warszawa 2019.

Okrągły Stół. Dokumenty i materiały, red. W. Borodziej, A. Garlicki, t. 1, (wrzesień 1986–luty 1989), wybór i oprac. B. Brzostek, G. Sołtysiak, współpraca P. Kowal, Warszawa 2004.

Okrągły Stół. Dokumenty i materiały, red. W. Borodziej, A. Garlicki, t. 2, (luty 1989–kwiecień 1989), wybór i oprac. J. Galewski, P. Osęka, Warszawa 2004.

Okrągły Stół. Dokumenty i materiały, red. W. Borodziej, A. Garlicki, t. 3 (marzec 1989–kwiecień 1989), wybór i oprac. J. Galewski, P. Osęka, Warszawa 2004.

Okrągły Stół. Dokumenty i materiały, red. W. Borodziej, A. Garlicki, t. 4, (kwiecień 1989–czerwiec 1989), wybór i oprac. G. Sołtysiak, Warszawa 2004.

Piątkowski M., Europejski lider wzrostu. Polska droga od ekonomicznych peryferii do gospodarki sukcesu, Warszawa 2019.

Pleskot P., Góry i teczki. Opowieść człowieka umiarkowanego. Biografia mówiona Andrzeja Paczkowskiego, Warszawa 2019.

Polska 1986–1989: koniec systemu, t. 1, Referaty, red. P. Machcewicz, Warszawa 2002.

Polska 1986–1989: koniec systemu, t. 2, Dyskusja, red. A. Paczkowski, Warszawa 2002.

Polska 1986–1989: koniec systemu, t. 3, Dokumenty, red. A. Dudek, A. Friszke, Warszawa 2002.

Polski przełom polityczny 1989. Między totalitaryzmem a demokracją. Materiały sympozjum politologicznego, red. A. Jabłoński, A. Antoszewski, Wrocław 1990.

Skórzyński J., Rewolucja Okrągłego Stołu, Kraków 2009.

Słodkowska I., Komitety Obywatelskie 1989–1992. Rdzeń polskiej transformacji, Warszawa 2014.

Sowa A.L., Historia polityczna Polski 1944–1991, Kraków 2011.

Staniszkis J., Postkomunizm. Próba opisu, Gdańsk 2001.

Stanisław Gomułka i transformacja polska. Dokumenty i analizy 1968–1989, red. T. Kowalik, Warszawa 2010.

Stobiecki R., Okrągły stół w interpretacjach historyków i nie tylko, [w:] Problemy polskiej transformacji, red. J. Kornaś, Kielce 2011, s. 31–47.

Transformacja polska. Dokumenty i analizy 1990, wybór S. Gomułka, T. Kowalik, Warszawa 2012.

Transformacja polska. Dokumenty i analizy 1991–1993, red. T. Kowalik, Warszawa 2013.

Śpiewak P., Pamięć po komunizmie, Gdańsk 2005.

Wawrzyniak J., Leyk A., Cięcia. Mówiona historia transformacji, Warszawa 2020.

Wejdą nie wejdą. Polska 1980–1982: wewnętrzny kryzys, międzynarodowe uwarunkowania. Konferencja w Jachrance, listopad 1997, oprac. N. Smolar, Londyn 1999.

Wnuk-Lipiński E., Rozpad połowiczny. Szkice z socjologii transformacji ustrojowej, Warszawa 1991.

Woś R., Zimna trzydziestoletnia. Nieautoryzowana biografia polskiego kapitalizmu, Warszawa 2019.

Zybertowicz A., W uścisku tajnych służb. Upadek komunizmu i układ postnomenklaturowy, Komorów 1993.