„Dla jednych trutką, a dla innych karmą” – kontestacja w tekstach polskiego hip-hopu

Michał Żmuda

Abstrakt

The article deals with the topic of contestation in hip-hop songs. The author goes through historical sources that have created hip-hop and notices that this subculture has been built upon cultural tradition of contestation. This fact allows to include hip-hop in a wider aspect. The analysis of selected examples shows how the subculture in question creates the image and the concept of power. The author observes that the hip-hop subject defines social reality as a cause of imprisonment. The study of rappers’ textual self-creations allows to deduce that they claim to know the only path to freedom. As a result, hip-hop culture is constructed around the dichotomy, exemplified in a division into “us” and “them”. The author detects that hip-hop songs use propaganda language and war stylizations, thus they foreshadow and fight for a total reformation of power scheme.

Streszczenie:

Artykuł podejmuje problematykę tekstów piosenek subkultury hip-hopu w kontekście ich kontestacyjnego charakteru. Autor dokonuje przeglądu historycznych źródeł hip-hopu i zauważa, że jest to subkultura, która wyrosła z kulturowych tradycji kontestacji. Staje się to punktem wyjścia do wpisania hip-hopu w szerszy aspekt kulturowy. Analiza wybranych przykładów ujawnia, w jaki sposób subkultura kreuje wizerunek i pojęcie władzy. Autor dostrzega, że hip-hopowy podmiot definiuje społeczną rzeczywistość jako genezę zniewolenia. Poprzez analizę tekstowych autokreacji raperów ukazane zostaje, że jedyna możliwość na wyzwolenie jest zarezerwowana dla subkultury hip-hopu. Okazuje się ona więc skonstruowana wokół dychotomii, czego przykładem jest wyrazisty podział na „swoich” i „obcych”. Autor zauważa, że piosenki hip-hopowe, poprzez wykorzystanie języka propagandy i wojenne stylizacje, zapowiadają i walczą o całkowite przekształcenie systemu władzy

Słowa kluczowe: hip-hop, piosenka, subkultura, władza, kontestacja, bunt, teksty muzyczne
References

Literatura podmiotu:

Abradab, Rapowe ziarno 2 (Szyderap) [w:] tegoż, Czerwony album, S.P. Records 2004.

Abradab, Zaskocz mnie [w:] tegoż, Ostatni poziom kontroli, My Music 2008.

DonGURALesko, Co to za miejsce [w:] tegoż, Opowieści z betonowego lasu, Blend Records 2002.

DonGURALesko, Ja pod nogi im pluję [w:] tegoż, Opowieści z betonowego lasu, Blend Records 2002.

DonGURALesko, Jestem typ typem [w:] tegoż, Opowieści z betonowego lasu, Blend Records 2002.

DonGURALesko, No i co [w:] tegoż, Opowieści z betonowego lasu, Blend Records 2002.

DonGURALesko, Rymmajster [w:] tegoż, Opowieści z betonowego lasu, Blend Records 2002.

DonGURALesko, Zachodni wiatr wieje [w:] tegoż, Opowieści z betonowego lasu, Blend Records 2002.

Fokus, Smsy [w:] tegoż, Alfa i Omega, FoAna 2008.

Kaliber 44, Zakon Marii [w:] tegoż, Księga tajemnicza. Prolog, S.P. Records 1998.

Paktofonika, Jestem Bogiem [w:] tegoż, Kinematografia, Gigant Records 2000.

Paktofonika, Powierzchnie tnące [w:] tegoż, Kinematografia, Gigant Records 2000.

Pokahontaz, Chorągiewki i wiatr [w:] tegoż, Receptura, Kreska Records 2005.

Rychu Peja SoLUfka, Getto (Stylowe rymy) [w:] tegoż, Styl Życia G’N.O.J.A.,

Fonografika 2008. Warszafski Deszcz, Razem z chłopakami [w:] tegoż, Nastukafszy, R.R.X. 1999.

Wychowani na błędach, Nadszedł czas [w:] tegoż, Radio Ewenement 5 G FM, BAZA Lebel 2001.

Literatura przedmiotu:

Buda A., Hip hop. Historia kultury w Polsce 1977–2002, Głogów 2001. Camus A., Człowiek zbuntowany, tłum. Cz. Miłosz, Paryż 1958.

Filipiak M., Od subkultury do kultury alternatywnej, Lublin 2003.

Fliciński P., Wójtowicz S., Hip-hop słownik, Warszawa 2007.

Foucault M., Trzeba bronić społeczeństwa, tłum. M. Kowalska, Warszawa 1998.

Hołda M., Angielski w hip-hopie – Ay yo trip!, „Języki Obce w Szkole” 2004, nr 2.

Jawłowska A., Drogi kontrkultury, Warszawa 1975.

Kołodziejczyk E., Swoi i obcy w społecznej przestrzeni subkultur [w:] Etnolingwistyka. Problemy języka i kultury, red. J. Bartmiński, t. 19, Lublin 2007, s. 133–141.

Kowalewski Z.M., Rap – między Malcolmem X a subkulturą gangową, http://www.hiphopakademia. com/malcolmx.pdf, dostęp: 06.08.2014.

Kuczkowski M., Przemoc w polskim hip-hopie, na przykładzie płyty „Skandal” Molesty, „Przegląd Socjologiczny” 2003, nr 1.

Pawlak R., Polska kultura hiphopowa, Poznań 2004.

Świątkowska B., Narodziny polskiego hip hopu, http://glamrap.pl/wsv/222-bogna-swiatkowska-narodziny-polskiego-hip-hopu, dostęp: 08.12.2014.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line