Ramy społeczno-kulturowe a semantyka adolescencji. Lektor i Dziewczynka z jaszczurką Bernharda Schlinka jako reminiscencje nazizmu i Holokaustu w drugim pokoleniu

Gerda Nogal

Abstrakt

The analyzed texts by Bernhard Schlink present male characters on the threshold of adulthood. The construction of these adolescences is set in the German reality of the post-war society of the 1950s and 1960s. The representation of the conditions of life and growing-up process of the male protagonists emphasizes the leading temporal and social categories, such as the class hierarchy of society, conservative upbringing, stable relations and traditional family roles. Moreover, the leading character constellations, which make the protagonists recall the past of the previous generation, are also significant for their biography and identity. The most important question in the analysis concerns the nature and aim of the participation of the members of the succeeding generation in the events and atrocities of the Nazi era of World War II, and the way those events influence the socio-cultural context of their adolescence and identity.

Słowa kluczowe: przeszłość a tożsamość, męska adolescencja, Niemcy powojenne, nazizm hitlerowski, Holokaust, Bernhard Schlink
References

Bibliografia podmiotowa

Schlink B., Der Vorleser, Zürich 1997. Pierwsze wydanie 1995.

Schlink B., Dziewczynka jaszczurką [w:] tegoż, Coraz dalej od miłości, tłum. M. Szafrańska-Brandt, Warszawa 2010, s. 5–40. Powieść oryginale ukazała się 2000 roku.

Schlink B., Lektor, tłum. K. Niedenthal, Warszawa 2009.

Bibliografia przedmiotowa

Assmann A., Vier Formen des Gedächtnisses, „Erwägen, Wissen, Ethik. Streitform für Erwägungskultur 2002, z. 13, s. 183–190.

Blos P., Adoleszenz, Stuttgart 2001.

Ewers H.H., Der Adoleszenzroman als jugendliterarisches Erzählmuster, „Der Deutschunterricht 1992, nr 6, s. 291–297.

Erll A., Kollektives Gedächtnis und Erinnerungskulturen. Eine Einführung, Stuttgart, Weimar, Metzler 2005.

Fludernik M., Einführung in die Erzähltheorie, Darmstadt 2006.

Gansel C., Der Adoleszenzroman. Zwischen Moderne und Postmoderne [w:] Taschenbuch der Kinder- und Jugendliteratur, red. G. Lange, Baltmannsweiler 2000, s. 359398.

Havighurst R., Developmental Tasks and Education, New York 1972.

Helsper W.Jugend im Diskurs von Moderne und Postmoderne [w:] Jugend zwischen Moderne und Postmoderne, red. tenże, Opladen 1991, s. 939.

Jannidis F., Figur und Person. Beitrag zu einer historischen Narratologie, Berlin, New York 2004.

King V., Die Entstehung des Neuen in der Adoleszenz. Individuation, Generativität und Geschlecht in modernisierten Gesellschaften, Opladen 2002.

Matias M., Authentizität und Medialität in künstlerischen Darstellungen des Holocaust [w:] Der Holocaust und die Künste. Medialität und Authentizität von Holocaust-Darstellungen in Literatur, Film, Video, Malerei, Denkmälern, Comic und Musik, red. tenże, Bielefeld 2004, s. 720.

Neumann B., Literatura, pamięć, tożsamość, tłum. A. Pełka [w:] Pamięć zbiorowa kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, red. M. Saryusz-Wolska, 
Kraków 2009, s. 249–284.

Nora P., Zwischen Geschichte und Gedächtnis, Frankfurt a. M. 1998.

Rüsen J., Pamięć Holokauście tożsamość niemiecka [w:] Pamięć zbiorowa kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, red. M. Saryusz-Wolska, Kraków 2009, s. 411–433.

Tulving E., Episodic vs, Semantic Memory [w:] The MIT Encyclopedia of the Cognitive Sciences, red. R.A. Wilson, F.C. Keil, Cambridge 1999.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line