Kobiety w obozowej prozie Tadeusza Borowskiego

Dariusz Kulesza

Abstrakt
Obraz kobiet w obozowej prozie Tadeusza Borowskiego autor artykułu przedstawia,
analizując trzy teksty: U nas, w Auschwitzu…, Ludzie, którzy szli oraz Kamienny
świat. Pierwsze opowiadanie to przygotowanie do behawioralnej prezentacji lagru. O jego
kształcie zdecydowało w dużej mierze to, że tworzą je zrekonstruowane listy, które Borowski
jako więzień KL Auschwitz pisał do ukochanej, swojej przyszłej żony, do Marii Rundo.
Ludzie, którzy szli to naznaczony behawioralnymi metaforami całościowy wizerunek
FKL-u: koncentracyjnego obozu kobiet. W cyklu Kamienny świat autor Pożegnania z Marią
funkcjonalizuje postacie kobiet po to, by pokazać skuteczność mechanizmów lagrowania.
W każdym z analizowanych tekstów Borowski powiela patriarchalnie determinowane role
kobiet, ale traktuje je także jako personalną, humanistyczną miarę koncentracyjnej katastrofy,
korzystając przy tym z wyznaczonego przez klasyczną filozofię grecką kontekstu Platońskiej
triady, w którym miarą prawdy jest piękno oznaczające, co prawda, głównie zalety
etycznej natury, ale spersonalizowane w kobietach o nadzwyczajnej urodzie.
Słowa kluczowe: obraz kobiet, obóz koncentracyjny, lagrowa proza Tadeusza Borowskiego, piękno
References

Bauman Z., Nowoczesność Zagłada, tłum. F. Jaszuński, Warszawa 1992.

Borowski T., Imiona nurtu, Monachium 1945.

Borowski T., Proza 1, oprac. S. Buryła, Kraków 2004.

Czarnecka B., „Szansa pięknej dziewczyny”. Na ścieżce poszukiwania jeszcze jednej kategorii opisu doświadczenia lagrowego Zagłady kobiet, „Konteksty Kultury” 2016, z. 4.

Drewnowski T., Ucieczka kamiennego świata. Tadeuszu Borowskim, War­szawa 1992.

Karwowska B., Pisząc pozycji (kochającego) mężczyzny. Tadeusz Borowski jego opowieść Auschwitz [w:] tejże, Ciało, seksualność, obozy zagłady, Kraków 2009.

Kulesza D., Dwie prawdy. Zofia Kossak Tadeusz Borowski wobec obrazu wojny polskiej prozie lat 1944–1948, Białystok 2006.

Morawiec A., Lagry perspektywie genderowej, „Zagłada Żydów. Studia Materiały” 2010, nr 6.

Platon, Dialogi, t. 2, tłum., wstęp, oprac., W. Witwicki, Kęty 1999.

Pożegnanie Tuśką, notowali K. Bratkowska, M. Cichy, „Gazeta Wyborcza”, 28–29.01.1995.

Tatarkiewicz W., Historia estetyki, t. 1: Estetyka starożytna, Warszawa 1988.

Wyka K., Pogranicze powieści. Proza polska latach 1945–1948, Kraków 1948.

Ziątek Z., „Pamięć przechowuje tylko obrazy”. Tadeusz Borowski [w:] Sporne postaci polskiej literatury współczesnej, red. A. Brodzka, Warszawa 1994.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line