Życie w brulionach. O Dzienniku we dwoje Jadwigi Stańczakowej

Anna Głąb

Abstrakt

Autorka podziela stanowiska Charlesa Taylora i Davida Parkera, którzy relacje autobiograficzne łączą z „gęstymi” językami dobra. Uważa, że relacja z własnego życia potrzebuje adekwatnego języka, jakiego nie może dostarczyć perspektywa trzecioosobowa, charakterystyczna dla nauk ścisłych. Na przykładzie Dziennika we dwoje Jadwigi Stańczakowej pokazuje, że pisanie dziennika to rodzaj ćwiczenia duchowego i, idąc za słowami Iris Murdoch, sposób prowadzenia dobrego życia.

Life in Sketchbooks: On Jadwiga Stańczakowa’s Diary of a Twosome

The author agrees with the positions held by Charles Taylor and David Parker, who associate autobiographical accounts with “thick” languages of the good. She believes that writing an account of one’s own life requires adequate language which the third-person perspective typical for hard science cannot supply. On the example of Jadwiga Stańczakowa’s Diary of a Twosome, she demonstrates that keeping a diary is a type of spiritual exercise understood as a way of living a good life.

Słowa kluczowe: Charles Taylor, David Parker, Iris Murdoch, Jadwiga Stańczakowa, Miron Białoszewski, diary, philosophy of the good, dziennik, filozofia dobra
References

Antonaccio M., Schweiker W., Introduction [w:] Iris Murdoch and the Search for Human Goodness, red. M. Antonaccio, W. Schweiker, Chicago–London 1996.

Białoszewski M., Tajny dziennik, Kraków 2012.

Głąb A., Moralnośćjako uwaga. Słownik etyczny Iris Murdoch, „Logos i Ethos” 2013, t. 35), nr 2.

Hadot P., Filozofia jako ćwiczenie duchowe, tłum. P. Domański, Warszawa 2003.

Judycki S., Epistemologia, t. 2, Poznań–Warszawa 2020.

Kafka F., Dzienniki 1910–1923, tłum. J. Werter, Kraków 1969.

Lévinas E., De la phenomenologie a etique. Entretien avec Levinas, „Esprit”, Juillet 1997, https://esprit.presse.fr/article/emmanuel-levinas/de-la-phenomenologie-a-l-ethique-entretien-avec-levinas-10276, dostęp: 1.12.2020.

Murdoch I., The Idea of Perfection [w:] tejże, Existentalist and Mystics: Writings on philosophy and literature, red. P. Conradi, New York–London 1999.

Murdoch I., Metaphysics and Ethics [w:] Iris Murdoch and the Search for Human Goodness, red. M. Antonaccio, W. Schweiker, Chicago–London 1996.

Murdoch I., Metaphysics as a Guide to Morals, London 2003.

Murdoch I., Prymat dobra, tłum. A. Pawelec, Kraków 1996.

Parker D., Narracja autobiograficzna i języki dobra, „Konteksty Kultury” 2021, t. 18, z. 1.

Poprawa A., Posłowie [w:] J. Stańczakowa, Dziennik we dwoje, Wrocław 2015.

Sobolewski T., Człowiek Miron [w:] M. Białoszewski, Tajny dziennik, Kraków 2012.

Stańczakowa J., Dziennik we dwoje, Wrocław 2015.

Stańczakowa J., Wstęp [w:] tejże, Dziennik we dwoje, Wrocław 2015.

Tarnowski K., Tajemnica i problem u Marcela, „Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej” 1984, t. 30.

Taylor Ch., Iris Murdoch and Moral Philosophy [w:] tegoż, Dilemmas and Connections: Selected Essays, Cambridge–London 2011.

Taylor Ch., Źrodła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej, tłum. M. Gruszczyński, O. Latek, A. Lipszyc i inni, oprac. T. Gadacz, wstęp A. Bielik-Robson, Warszawa 2012.