Ryszard Kapuściński w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej

Aleksandra Katarzyna Wiktorowska

Abstrakt

Artykuł składa się z trzech części. Dwie pierwsze mają charakter historycznoliteracki, mowa w nich o tym, jak twórczość Kapuścińskiego dotarła do Hiszpanii i do Ameryki Łacińskiej, jak była tam odbierana, kiedy i za sprawą jakich czynników reporterowi udało się odnieść sukces, a jego książki zaczęły cieszyć się popularnością. Trzecia część jest natomiast próbą teoretycznego ujęcia zagadnienia. Na podstawie kwerend bibliotecznych i archiwalnych, przeprowadzonych wywiadów oraz korzystając z teorii recepcji Hansa Roberta Jaussa i konceptu „horyzontu oczekiwań”, autorka stara się wyjaśnić, dlaczego dzieła Kapuścińskiego zaistniały właśnie pod tymi szerokościami geograficznymi.

Ryszard Kapuściński in Spain and in Latin America

The article consists of three parts. First two parts have a historic-literary character as they discuss the following: how the writings of Kapuściński reached Spain and Latin America; how they were received there; when and due to which factors the reporter achieved success and his books started to gain popularity. The third part is a theoretical attempt at conceptualising the issue. Using the enquiries in libraries as well as archives, the conducted interviews and the reception theory of Hans Robert Jauss as well as the concept of the “horizon of expectations”, the author tries to explain why the writings of Kapuściński made a name for themselves in these particular regions of the world.

Słowa kluczowe: Ryszard Kapuściński, Ryszard Kapuściński w Hiszpanii, Ryszard Kapuściński w Ameryce Łacińskiej, polski reportaż, teoria recepcji, Ryszard Kapuściński in Spain, Ryszard Kapuściński in Latin America, Polish reportage, reception theory
References

Alonso G., Gorgon J., Un periodista sin fronteras, „Reforma”, 28.01.2007.

Bąk G., Kapuściński, Ryszard [w:] Diccionario historico de la traduccion en Espana, Madryt 2009.

Cano A., El adios de un cazador furtivo, „La Jornada”, 24.01.2007.

Carreno Carlon J., Las „fuentes” de Kapuściński y las de los medios mexicanos, „La Cronica”, 24.01.2007.

Domosławski A., Kapumania, kapumafia, „Gazeta Wyborcza”, 17.05.2005.

Domosławski A., Kapuściński non-fiction, Warszawa 2010.

Druga Arka Noego, reż. P. Załuski, Telewizja Polska (Wrocław) 2000.

Espada A., Un tendal en Varsovia, „El Mundo”, 27.01.2007.

Herralde J., Por orden alfabetico, Barcelona 2006.

Horodecka M., Zbieranie głosów, Gdańsk 2010.

Jan PawełII, Sollicitudo rei socialis, 30.12.1987, http://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_30121987_sollicitudo-rei-socialis.html, dostęp:19.05.2021.

Jauss H.R., Historia literatury jako wyzwanie rzucone nauce o literaturze (fragmenty), tłum. R. Handke, „Pamiętnik Literacki” LXIII, 1972, z. 4.

Kapuściński R. w rozmowie z A. Domosławskim, Wiosna ludów latynoskich, „Gazeta Wyborcza”, 7.04.2001.

Kapuściński R. w rozmowie z W. Wiśniewskim, Być dla siebie surowym [w:] Autoportret reportera, red. K. Strączek, Kraków 2003.

Kapuściński R., Busz po polsku, Warszawa 2008.

Kapuściński R., El cambio de funcion de la literatura despues de la caida del totalitarismo, CCCB, Barcelona, 14.12.2002 (nagranie).

Kapuściński R., El Emperador, tłum. A. Orzeszek, R. Mansberger Amoros, Barcelona, 1989.

Kapuściński R., El encuentro con el Otro como reto del siglo XXI, Universitat Ramon Llull, Barcelona, 17.06.2005.

Kapuściński R., El Imperio, tłum. A. Orzeszek, Barcelona 1995.

Kapuściński R., El Sha o la desmesura del poder, tłum. A. Orzeszek, Barcelona 1982.

Kapuściński R., Heban, Warszawa 1998.

Kapuściński R., La guerra del futbol y otros reportajes, tłum. A. Orzeszek, Barcelona 1992.

Kapuściński R., Los cinco sentidos del periodista, Mexico 2003.

Kapuściński R., Podróże z Herodotem, Kraków 2004.

Kapuściński R., Ten Inny, Kraków 2007.

Kapuściński R., Tłumacz – postać XXI wieku [w:] Podróże z Ryszardem Kapuścińskim, red. B. Dudko, Kraków 2007.

Kapuściński R., To nie jest zawód dla cyników, Warszawa 2013.

Kapuściński R., Wojna futbolowa, Warszawa 2010.

Mateos-Vega M., Murio Kapuściński, reconocido como el mas grande reportero de la historia, „La Jornada”, 24.01.2007.

Milewski J.J., Gdyby cała Afryka… – dzisiaj. Posłowie [w:] R. Kapuściński, Gdyby całAfryka, Warszawa 2011.

Moix L., Kapuściński de cerca, „La Vanguardia”, 15.03.2007.

Nowacka B., Ree-shard Kah-poosh-chin-skee”. Kapuściński po angielsku, „Pamiętnik Literacki” 2007, z. 3.

Orzeszek A., Dreptania z(a) Kapuścińskim” [w:] Podróże z Ryszardem Kapuścińskim. Opowieści trzynastu tłumaczy, red. B. Dudko, Kraków 2007.

Roura V., Y critica, „El Financiero”, 24.01.2007.

Ryszard Kapuściński: reportero del tercer mundo, red. R. Corredor Cure, O. Escamilla V., „Sala de Prensa”, listopad 2001, nr 27, http://www.saladeprensa.org/art287.htm, dostęp: 2.02.2014.

Taibo II P.I., Su influencia, fundamental para nosotros, „La Jornada”, 24.01.2007.

Turati M., Entraba por la puerta de la cocina, „Excelsior”, 24.01.2007.

Vinas D., Los generos literarios [w:] Teoria de la literatura y literatura comparada, red. J. Llovet, Barcelona 2005.

Wiktorowska A., Rozmowa z A. Jornet, Barcelona, 4.03.2011.

Wiktorowska A., Ryszard Kapuściński: vision integradora de un reportero. Clasificacion, construccion y recepcion de su obra [„Ryszard Kapuściński: integrujący obraz reportera. Klasyfikacja, budowa i recepcja jego twórczości”], Barcelona, Universitat de Barcelona, 2014, http://diposit.ub.edu/dspace/bitstream/2445/55125/1/Wiktorowska_Tesis.pdf, dostęp: 19.05.2021.

Wiktorowska A., Wywiad z J. Villoro, Meksyk, 19.02.2013.

Wiktorowska A., Wywiad z R. Herrscherem, Barcelona, 18.01.2013.

Wrobel A., Encyklika „Rerum novarum” – Magna charta katolickiej nauki społecznej, „Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego” 2013, nr 33.

Young R.J.C., Postkolonializm. Wprowadzenie, tłum. M. Król, Kraków 2012.