Okładka Twarzy trzeciej. Autorska ingerencja

Anna Łebkowska

Abstrakt

Artykuł poświęcono interpretacji zmian dokonanych ręką Tadeusza Różewicza na okładce tomiku Twarz trzecia. Tomik – ofiarowany Jerzemu Kwiatkowskiemu i opatrzony rozbudowaną dedykacją – zawiera zmiany i korekty wprowadzone przez poetę w poszczególnych utworach, które też poddane zostaną analizie. Zasadniczym celem badań będzie zarówno analiza ujawnionego procesu twórczego, jak i interpretacja autorskiego braku akceptacji dla paratekstu dzieła gotowego.

The Cover of Twarz trzecia. On Authorial Interference

This article is focused on the interpretation of the changes made by Tadeusz Różewicz to the cover of a single Twarz trzecia poetry volume. The volume – offered to Jerzy Kwiatkowski and bearing an extensive dedication – contains changes and corrections introduced by the poet in individual works, which will also be analyzed. The main aim of the research will be both the analysis of the revealed creative process and the interpretation of the author’s lack of acceptance for the paratext of the finished work.

Słowa kluczowe: Tadeusz Różewicz, Jerzy Kwiatkowski, poezja XX wieku, paratekst, grafia – semia, 20th-century poetry, paratext, graphia – semia
References

Barańczak S., Ironia i harmonia. Szkice o najnowszej literaturze polskiej, Warszawa 1973.

Berleant A., Prze-myśleć estetykę. Niepokorne eseje o estetyce i sztuce, tłum. M. Korusiewicz, T. Markiewka, Kraków 2007.

Cieślak R., Oko poety. Różewicz wobec sztuk wizualnych, Gdańsk 1999.

Deleuze G., Guattari F., Tysiąc plateau, red. J. Bednarek, przedm. M. Herer, Warszawa 2015.

Drewnowski T., Walka o oddech. O pisarstwie Tadeusza Różewicza, Warszawa 1990.

Januszkiewicz M., Różewicz nihilista, „Teksty Drugie” 2007, nr 3.

Kłak T., „Liryki lozańskie” Tadeusza Różewicza, „Roczniki Humanistyczne” 1971, nr 1, dostęp: 7.10.2021.

Kruszewski W., Rękopisy i formy. Badanie literatury jako sztuka odnajdywania pytań, Lublin 2010.

Kunz T., Strategie negatywne w poezji Tadeusza Różewicza. Od poetyki tekstu do poetyki lektury, Kraków 2005.

Kunz T., Więcej niż słowa. Literatura jako forma istnienia, Kraków 2019.

Kwiatkowski J., Jak zabić starszego poetę [w:] tegoż, Remont pegazów, Warszawa 1969.

Kwiatkowski J., Powrót Różewicza do Różewicza [w:] tegoż, Klucze do wyobraźni, Warszawa 1960.

Kwiatkowski J., Różewicz inny i ten sam [w:] tegoż, Klucze do wyobraźni, Warszawa 1960.

Limon J., Czytanie twarzy, „Punkt po Punkcie” 2000, z. 1.

Pietrych K., O czym mówi Różewicz, gdy mówi o bieli? [w:] Próba rekonstrukcji. Szkice o twórczości Tadeusza Różewicza, red. T. Kunz, J. Orska, Kraków 2014.

Powracając do Różewicza. Studia i szkice, red. Z. Majchrowski, współpr. M. Żołkoś, Gdańsk 2006.

Przyboś J., Zapiski polemiczne, „Poezja” 1967, nr 6.

Rilke R.M., O przemijaniu oraz inne wybrane liryki, tłum. A. Jarosz, Toruń 2012.

Rilke R.M., Poezje zebrane, tłum. A. Lam, Warszawa 2019.

Różewicz T., Ostatnia wolność, Stronie Śląskie 2021.

Różewicz T., Regio, Warszawa 1969.

Różewicz T., Twarz, wyd. 1, Warszawa 1964.

Różewicz T., Twarz, wyd. 2 uzup., Warszawa 1966.

Różewicz T., Twarz trzecia, Warszawa 1968.

Różewicz T., zawsze fragment, Wrocław 1996.

Różewicz T., Zielona róża. Kartoteka, Warszawa 1961.

Skrendo A., Tadeusz Różewicz i granice literatury. Poetyka i etyka transgresji, Kraków 2002.

Stala M., Cierpiące ciało i nieśmiertelne słowo. Na marginesie nowej książki Tadeusza Różewicza [w:] tegoż, Druga strona. Notatki o poezji współczesnej, Kraków 1997.

Stankowska A., Ikona i trauma. Pytania o obraz prawdziwy w liryce i sztuce polskiej drugiej połowy XX wieku, Kraków 2019.

Woźniak E., Dramatyczne konstruowanie twarzy w wybranych utworach Tadeusza Różewicza [w:] Tadeusz Różewicz i obrazy, red. A. Stankowska, M. Śniedziewska, M. Telicki, Poznań 2015.

Wójcik T., Skreślone słowa Tadeusza Różewicza (Archeologia rękopisów) [w:] (Nie)obecność. Pominięcia i przemilczenia w narracjach XX wieku, red. H. Gosk, B. Karwowska, Warszawa 2008.