Mozaikowanie prawdy. Narracje quasi-faktyczne w reportażu literackim

Urszula Glensk,

Milan Lesiak

Abstrakt

W artykule omówione zostały relacje między faktografią a fikcją w reportażu literackim. W tekście zaproponowany został termin narracja quasi-faktyczna, opisujący typową dla gatunków dokumentalnych figurę retoryczną, amplifikującą obrazowanie. Druga kategoria: narracja faktoidalna jest intencjonalnym i nieuprawnionym w pisarstwie reportażowym przekłamaniem. Propozycja teoretyczna, odnosząca się do tradycji literaturoznawczej sięgającej międzywojnia, została omówiona na przykładzie twórczości autorów dawnych i współczesnych, między innymi Wandy Melcer, Melchiora Wańkowicza, Hanny Krall, Anny Kaszuby-Dębskiej, Wojciecha Jagielskiego i Anny Fryczkowskiej, autorki narracji faktoidalnej.

Mosaic of Truth: Quasi-factual Narratives in Literary Reportage

The article discusses the relation between the factography and the fiction in literary reportage. The text proposes the term of quasi-factual narrative, which describes a rhetorical figure typical for the documentary genres amplifying their descriptivity. Second category: factual narrative is an intentional distortion that is unauthorised in the reportage genre. The theoretical proposal referring back to the tradition of literary studies that dates back to the interwar period was discussed using the example of oeuvre of old and contemporary authors such as Wanda Melder, Melchior Wańkowicz, Hanna Krall, Anna Kaszuba-Dębska, Wojciech Jagielski and Anna Fryczkowska – the author of factual narrative.

Słowa kluczowe: reportaż współczesny, reportaż międzywojenny, narracja quasi-faktyczna, narracja faktoidalna, fikcja literacka , contemporary reportage, interwar reportage, quasi-factual narrative, factual narrative, literary fiction