Kwestia kwestii, czyli o scholastyce i dialektyce w Przydatkach Sebastiana Petrycego

Agnieszka Michalkiewicz-Gorol

Abstrakt

W szkicu przypominane są ponownie postać i dokonania Sebastiana Petrycego, polskiego arystotelika, twórcy pierwszego tłumaczenia dzieł Arystotelesa na język polski, tym razem w kontekście analizy scholastycznego schematu zarówno kompozycji, jak i stylu Przydatków do Etyki i Polityk Arystotelesowej. W artykule akcentowane są innowacyjne rozwiązania pilźnianina w tym zakresie z uwzględnieniem tradycji literackiej komentarzy scholastycznych z epoki średniowiecza i renesansu. Na przykładzie wybranych kwestii z Przydatków poddaje się analizie wielowarstwowy układ scholastyczny. W artykule zostaje szczegółowo omówiona struktura warstwy Polonica, która stanowi interesujący skądinąd zapis przemyśleń i obserwacji Petrycego dotyczących współczesnych mu wydarzeń czy postaci. Poruszana jest również rola dialektyki oraz indukcji w budowaniu przez pilźnianina kwestii scholastycznych. Warto podkreślić, że w Przydatkach autor odchodzi od wyłącznie egzegetycznego charakteru swoich komentarzy. Petrycy stworzył tekst wielowarstwowy, w którym elementy greckie, rzymskie, biblijne i kościelne są uzupełniane odwołaniami do współczesności. Arystotelik nie ogranicza się do spolszczenia treści filozoficznych Stagiryty. Przyjęta przez Petrycego forma literacka uwydatniła wielość jego zainteresowań. Przydatki łączą treści i refleksje, które są interesującym przedmiotem badań dla historyka zarówno filozofii, jak i nauk społeczno-politycznych, wychowania czy literatury.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line