Przepisy prawa miejskiego a wybory władz w Knyszynie (XVI – pocz. XVIII w.)

Łukasz Gołaszewski

Abstrakt

The municipal law and the election of the government in Knyszyn (16th – beg. of 18th century)

The article focuses on some regulations of the Polish-Magdeburg Law and the proceedings related to municipal elections in Knyszyn (a royal town in the Podlaskie Voivodeship) from 16th to the beginning of 18th century. The first, theoretical part of the article, describing pertinent rules of that law, is based on books written by the 16th-century Polish lawyers Bartholomaeus Groicki and Paulus Szczerbic. Its second part analyses some documents from the municipal records in order to explain the practice of elections in this town. Unfortunately, the number of available sources is limited, as we only have the royal privilege from 1568 A.D. and some information about the elections from 1625, 1643 and 1706. The article tries to find the answer to the following questions: the attitude of the inhabitants of that town toward the municipal offices and its representatives, the circle of persons exercising power and its stability, the infl uence of external factors on the appointment of officials. Summing up, the author points to some changes in the electoral procedure and to the multilateral interest in the results of the election.

Słowa kluczowe: polsko-magdeburskie prawo, elekcja władz, Rzeczpospolita Obojga Narodów
References

Źródła archiwalne

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, Księgi miejskie Knyszyn, sygn. 1.

Źródła wydane

Akta albo sprawy sądów miasta knyszyńskiego. 1553–1580, t. 1, wyd. J. Maroszek, „Prace Białostockiego Towarzystwa Naukowego”, nr 41, Białystok 1999.

Codex Iustinianus.Corpus Iuris Civilis, red. P. Krüger, vol. 2, Berolini 1892.

Szczerbic P., Ius Municipale, to jest prawo miejskie majdeburskie, nowo z łacińskiego i z niemieckiego na polski język z pilnością i wiernie przełożone, wyd. Grzegorz M. Kowalski, „Bibliotheca Iagellonica. Fontes et studia”, t. 20. Kraków 2011 (pierwsze wydanie: nakładem autora, Lwów 1581).

Opracowania

Czyżewski P., Gmiński – zapomniany urzędnik miejski [w:] Małe miasta: przestrzenie, red. M. Zemło, „Acta Collegii Suprasliensis”, t. 3, Supraśl 2003.

Groicki B., Porządek sądów i spraw miejskich prawa majdeburskiego w Koronie Polskiej,  oprac. K. Koranyi, „Biblioteka Dawnych Polskich Pisarzy Prawników”, t. 1, Warszawa 1953.

Groicki B., Tytuły prawa majdeburskiego, oprac. K. Koranyi, „Biblioteka Dawnych Polskich Pisarzy Prawników”, t. 3, Warszawa 1954.

Chodorowski E., Knyszyńskie szkice historyczne, Knyszyn 1997.

Gołaszewski Ł., Organizacja władzi stratyfikacja ekonomiczna społeczności miasta Knyszyna w XVI i w pierwszej połowie XVII wieku [w:]E fructu arbor cognoscitur. Studia ofiarowane na osiemdziesięciolecie Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, red. M. Mucha, K. Żojdź, Piaseczno 2010.

Malesińska A., Knyszyn w XVIII w. Życie codzienne małego miasta, „Biblioteka Gońca Knyszyńskiego”, nr 17, Knyszyn 2007.

Maroszek J., Pogranicze Litwy i Korony w planach króla Zygmunta Augusta: z historii dziejów realizacji myśli monarszej miedzy Niemnem a Narwią, Białystok 2000.

Piszczatowska M., Miasto Knyszyn i starostwo knyszyńskie w rękach Jana i Tomasza Zamoyskich (1574–1638) [w:] Miasta polskie w średniowieczu i czasach nowożytnych, red. P Gołdyn, Biblioteka Porozumienia Doktorantów Uczelni Krakowskich, t. 1, Kraków    2008.

Rimša E., Pieczęcie miast Wielkiego Księstwa Litewskiego, Warszawa 2007.

Stasiewicz H., Knyszyn i ziemia knyszyńska, Knyszyn 1997.

Zakrzewski A.B., Wielkie Księstwo Litewskie (XVI–XVIII w.). Prawo – ustrój – społeczeństwo, Warszawa 2013.

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.