Przeciwdziałanie lichwie wojennej w pierwszych latach II Rzeczypospolitej

Jakub Pokoj

Abstrakt

Regulations against War Usury in the First Years of the Second Polish Republic

The subject of this paper is legislation against war usury in the early interwar period. There is no wide analysis of this topic in existing legal literature. This article is multifaceted – it is based on administrative regulations as well as on penal rules. Regulation in the field of war usury consisted of several types of illegal acts and basic rules of a particular procedure which was supplementary to common penal procedures. For a more complete overview of the main problem the author presents sentences handed down in court decisions and opinions of legal scholars. During the rebirth of the Republic of Poland matters of speculation, defined as “war usury,” were one of the most controversial legal problems. Shortages of scarce goods were causing anxiety in Polish society. At the time uncontrolled trade in scarce goods could result in economic turmoil and serious social unrest. Regulations in both the decree of December 5, 1918 and in the Act of July 2, 1920 were clearly edited and thus caused few difficulties in interpretation. However, since there were three different criminal procedure systems in force in Poland at the beginning of the twenties, application of procedural regulations was frequently problematic. The most difficult problem of interpretation was directly connected to imprecision of legal terms, including the term “war usury.” Scientific analysis of the problem should lead to more accurate knowledge of the interwar Polish legal system and will be a contribution to comparative study in contemporary Polish regulations.
 

Słowa kluczowe: lichwa wojenna, lichwa, spekulacja, towary deficytowe, wyzysk
References

Źródła wydane

„Ilustrowany Kuryer Codzienny”, 14 sierpnia 1925.

Manifest Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiejz dnia 6/7 listopada 1918, Lublin 1918.

„Orędownik Wrześnieński”, 13 marca 1920.

„Robotnik”, 20 września 1920.

Orzecznictwo Sądów Polskich, t. II, Warszawa 1923.

Orzecznictwo Sądów Polskich, t. III, Warszawa 1924.

Opracowania

Brzoza Cz., Sowa A.L., Historia Polski 1918–1945, Kraków 2006.

Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa Gutenberga, http://www.gutenberg.czyz.org/ (dostęp: 7.01.2013).

Fajgenberg D., Lichwa, Warszawa 1932.

Gelernter S.,Ustawa z dnia 2 lipca 1920 r. o zwalczaniu lichwy wojennej w brzmieniu według Ustawy z dnia 5 sierpnia 1922 r. wraz z odnośnemi rozporządzeniami i tezami z orzecznictwa Sądu Najwyższego R.P.,Warszawa 1924.

Gilson E., Lichwa wg św. Tomasza z Akwinu, http://www.bibula.com (dostęp: 14.12.2012).

Jezierski A., Leszczyńska C., Historia gospodarcza Polski, Warszawa 2006.

Komisja Europejska: Należy ograniczyć spekulację na rynkach surowców rolnych, http://www.portalspozywczy.pl/finanse/wiadomosci/komisja-europejska-nalezy-ograniczyc-spekulacje-na-rynkach-surowcow-rolnych,45134.html (dostęp: 24.01.2013).

Makowski W., Kodeks Karny obowiązujący tymczasowo w Rzeczypospolitej Polskiej na ziemiach byłego zaboru rosyjskiego, t. 1, Warszawa 1921.

Reinhold J., Ustawa o zwalczaniu lichwy wojennej wraz z odnośnemi rozporządzeniami Ministra Aprowizacji, Kraków 1921.

Słownik języka polskiego, red. M. Szymczak, t. II–III, Warszawa 1998.

Uruszczak W., Historia państwa i prawa polskiego,t. I: 966–1795, Warszawa 2010.

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.