Early Modern Polish Parliamentarism (16th–18th C.): Directions of the Newest Research

Izabela Lewandowska-Malec

Abstrakt
The article shows a progress in researches on Polish parliamentarism in the period of the Polish – Lithuanian Commonwealth. The literature on the old Polish Sejm is currently very extensive. On the basis of archival printed and manuscript sources (especially Sejm’s diaries), the authors prepared monographs of individual parliaments, then the synthesis of longer periods in the history of the parliament, and finally they became interested in particular problems of the parliamentary system. The main examples of the research directions are indicated. In the conclusion, the author suggested, that it would be appropriate to examine specific issues such as the nature of the parliamentary mandate, because to this day, views from the 19th century are reiterated in historical literature.
Słowa kluczowe: parlamentaryzm polski, Sejm, historiografia, historia ustroju
References

Bardach J., O stawaniu się sejmu polskiego we współczesnej historiografii [in:] Parlamentaryzm w Polsce we współczesnej historiografii, ed. J.Bardach, Warszawa 1995.

Byliński J., Dwa sejmy z roku 1613, Wrocław 1984.

Byliński J., Sejm z roku 1611, Wrocław 1970.

Chmielowska M., Sejm elekcyjny Michała Korybuta Wiśniowieckiego 1669 roku, Warszawa 2006.

Choińska-Mika J., Dwa parlamenty nowożytne – polski i angielski (wieki XVI i XVII) [in:] Dziedzictwo Pierwszej Rzeczypospolitej w doświadczeniu politycznym Polski i Europy, ed. J.Ekes, Nowy Sącz 2005.

Choińska-Mika J., głos w dyskusji [in:] Polska na tle Europy XVI–XVII wieku. Konferencja Muzeum Historii Polski Warszawa 23–24 października 2006, Warszawa 2007.

Ciesielski T., Sejm brzeski 1653 r.: studium z dziejów Rzeczypospolitej w latach 1652–1653, Toruń 2003.

Czapliński W., Dwa sejmy w roku 1652, Wrocław 1955.

Częścik Ł., Sejm warszawski w 1649/50 roku, Wrocław 1978.

Danilczyk A., W kręgu afery Dogrumowej: sejm 1786 roku, Warszawa 2010.

Diariusze sejmu koronacyjnego Zygmunta III Wazy 1587/1588 roku, ed. by I.Kaniewska, Kraków 2016.

Dzieje Sejmu Polskiego, ed. J.Bardach, Warszawa 1993.

Dzięgielewski J., Sejmy elekcyjne, elektorzy, elekcje 1573–1674, Pułtusk 2003.

Filipczak W., Sejm 1778 roku, Warszawa 2000.

Filipczak-Kocur A., Sejm zwyczajny z roku 1629, Warszawa–Wrocław 1979.

Gąsiorowski A., Data rozpoczęcia sejmu 1493 roku, “Przegląd Sejmowy” 1993, issue 1, pp. 83–86.

Grodziski S., Pięćset lat sejmu polskiego. Rzut oka na stan badań, “Przegląd Sejmowy” 1993, issue 1, pp. 13–27.

Historia sejmu polskiego, vol. I: Do schyłku szlacheckiej Rzeczypospolitej, ed. J.Michalski, Warszawa 1984.

Historia sejmu polskiego, vol. II, part I: W dobie rozbiorów, ed. J.Michalski, Warszawa 1989.

Historia sejmu polskiego, vol. II, part II: II Rzeczpospolita, Warszawa 1989.

Historia sejmu polskiego, vol. III: Polska Ludowa, Warszawa 1989.

Kaczorowski W., Sejmy konwokacyjny i elekcyjny w okresie bezkrólewia 1632 r., Opole 1986.

Kołodziej R., „Ostatni wolności naszej klejnot”: Sejm Rzeczypospolitej za panowania Jana III Sobieskiego, Poznań 2014.

Kołodziej R., Pierwszy sejm z 1637 roku, Toruń 2004.

Kołodziej R., Z najnowszych badań nad parlamentaryzmem szlacheckim Rzeczypospolitej w XVI–XVII wieku, „Historia Slavorum Occidentis” 2013, vol. 2 (5), pp. 43–57.

Konopczyński W., Le liberum veto. Étude sur le developpment du principe majoritaire, Paris 1930.

Krakowiak P., Dwa sejmy z 1666 roku, Toruń 2010.

Kruk M., Referat recenzyjny – 20 lat „Przeglądu Sejmowego”, “Przegląd Sejmowy” 2013, issue 115, pp. 9–24.

Kwak J., Sejm Warszawski 1626 roku, Opole 1985.

Lewandowska-Malec I., Demokracje polskie. Tradycje – współczesność – oczekiwania, Kraków 2013.

Lewandowska-Malec I., Sejm walny koronny Rzeczypospolitej Obojga Narodów i jego dorobek ustawodawczy (1587–1632), Kraków 2009.

Łaszewski R., Sejm w latach 1764–1793: studium historyczno-prawne, Warszawa 1973.

Matwijowski K., Badania nad parlamentaryzmem polskim w czasach Michała Korybuta Wiśniowieckiego i Jana III Sobieskiego [in:] Parlamentaryzm w Polsce we współczesnej historiografii, ed. J.Bardach, Warszawa 1995.

Matwijowski K., Sejm Grodzieński 1678–1679, Wrocław 1985.

Ochmann S., Sejm koronacyjny Jana Kazimierza w 1649 r., Wrocław 1985.

Ochmann S., Sejmy z lat 1615–1616, Wrocław 1970.

Ochmann-Staniszewska S., Staniszewski Z., Sejm Rzeczypospolitej za panowania Jana Kazimierza Wazy: prawo – doktryna – praktyka, vol. 1, Wrocław 2000.

Ochmann-Staniszewska S., Staniszewski Z., Sejm Rzeczypospolitej za panowania Jana Kazimierza Wazy: prawo – doktryna – praktyka, vol. 2, Wrocław 2000.

Ochmann-Staniszewska S., Uwagi o badaniach nad sejmem w okresie panowania Jana Kazimierza Wazy [in:] Parlamentaryzm w Polsce we współczesnej historiografii, ed. J.Bardach, Warszawa 1995.

Olszewski H., Sejm Rzeczypospolitej epoki oligarchii 1652–1763. Prawo – praktyka – program, Poznań 1966.

Olszewski H., Sejm w dawnej Rzeczypospolitej: ustrój i idee, vol. 1: Sejm Rzeczypospolitej epoki oligarchii (1652–1763): prawo – praktyka – teoria – programy, Poznań 2002.

Opaliński Z., Sejm Srebrnego Wieku 1587–1652: między głosowaniem większościowym a liberum veto,Wrocław 2000.

Palkij H., Sejmy 1736 i 1738 roku: u początków nowej sytuacji politycznej w Rzeczypospolitej, Kraków 2000.

Paradowski P., W obliczu „nagłych potrzeb” Rzeczypospolitej. Sejmy ekstraordynaryjne za panowania Władysława IV Wazy, Toruń 2005.

Pietrzak J., Po Cecorze i podczas wojny chocimskiej. Sejmy z lat 1620 i 1621, Wrocław 1983.

Pietrzak J., W przygaszonym blasku wiktorii chocimskiej. Sejm w 1623 r., Wrocław 1987.

Pirożyński J., Sejm warszawski 1570, Kraków 1972.

Podział władzy i parlamentaryzm w przeszłości i współcześnie. Prawo, doktryna, praktyka. 500. rocznica konstytucji Nihil novi z 1505 r. 56. Konferencja Międzynarodowej Komisji Historii Instytucji Reprezentatywnych i Parlamentarnych w Krakowie i Radomiu (5–8 września 2005). Separation of Powers and Parliamentarism. The Past and The Present. Law, Doctrine, Practice, Five Hundred Years Anniversary of the Nihil novi Statute of 1505. 56th Conference of International Commission for the History of Representative and Parliamentary Institutions in Cracow and Radom (5–8 September 2005), ed. W.Uruszczak, K.Baran, A.Karabowicz, Warszawa 2007.

Polak W., O dobro wspólne i egzekucję praw: sejm 1565 roku w Piotrkowie, Toruń 2004.

Poraziński Jarosław, Sejm lubelski w 1703 roku i jego miejsce w konfliktach wewnętrznych na początku XVIII wieku, Warszawa 1988.

Posłowie ziemscy koronni 1493–1600, ed. I.Kaniewska, Warszawa 2013.

Rzońca J., Sejmy z lat 1597 i 1598, cz. I: Bezowocny sejm z 1597 roku, Warszawa–Wrocław 1989.

Seredyka J., Sejm w Toruniu z 1626 roku, Wrocław 1966.

Seredyka J., Sejm z 1618 roku, Opole 1988.

Seredyka J., Sejm zawiedzionych nadziei (1627), Opole 1981.

Szczerbik Z., Sejm koronacyjny Władysława IV, Kluczbork 2001.

Uruszczak W., Datacja obrad sejmu walnego koronnego w 1493 roku, “Przegląd Sejmowy” 1993, issue 1, pp. 86–87.

Uruszczak W., Historia państwa i prawa polskiego, vol. 1: (966–1795), ed. 2, Warszawa 2013.

Uruszczak W., Najstarszy sejm walny koronny „dwuizbowy“ w Piotrkowie w 1468 roku [in:] Narodziny Rzeczypospolitej. Studia z dziejów średniowiecza i czasów wczesnonowożytnych, ed. W.Bukowski, T.Jurek, vol. II, Kraków 2012, pp. 1033–1056.

Uruszczak W., Poselstwo sejmowe w dawnej Polsce. Posłaniec, mandatariusz, poseł narodu, CPH 2009, vol. 61, issue 1, pp. 47–63.

Uruszczak W., Sejm walny koronny w latach 1506–1540, Warszawa 1981.

Uruszczak W., Suum cuique tribuere. Dwa stulecia badań nad sejmem polskim za panowania ostatnich Jagiellonów (1506–1572) [in:] Parlamentaryzm w Polsce we współczesnej historiografii, ed. J.Bardach, Warszawa 1995.

Volumina Constitutionum, t. III: 1611–1640, vol. 2: 1627–1640, ed. S.Grodziski, M.Kwiecień, A.Karabowicz, introduction W.Uruszczak, Warszawa 2013.

Wąsicki J., Konfederacja targowicka i ostatni sejm Rzeczypospolitej z 1793: studium historyczno-prawne, Poznań 1952.

Wierzbicki L., Marszałkowie i parlamentarzyści. Studia z dziejów sejmu polskiego w XVII wieku, Warszawa 2014.

Wierzbicki L.A., O zgodę w Rzeczypospolitej: zjazd warszawski i sejm pacyfikacyjny 1673 roku, Lublin 2005.

 

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.