Przestępstwa stanowiące przeżytki lokalnych obyczajów w radzieckich kodeksach karnych

Katarzyna Laskowska

Abstrakt

Crimes Constituting Relics of Local Customs in Soviet Codes

The object of the study presented in Prof. Katarzyna Laskowska’s paper is crimes that constitute relics of local customs, which are regulated in three Soviet codes. Interest in those crimes was due to the fact that acts associated with clan lifestyles of some nations of the USSR were considered to be offenses. Consequently, the research problem was formulated by the following question: “How did the state fight against traditions and customs of some of the nations inhabiting the Soviet Union?” The research hypothesis, in turn, was formulated by the following assumption: “The state fought against traditions and customs of some of the nations inhabiting the Soviet Union by criminalizing them in penal codes.” The source materials used were mostly the penal codes of the RSFSR of 1922, 1926, and 1960, as well as the legal and criminological literature from those periods. Their analysis enabled the researcher to reach the conclusion that Soviet authorities fought against crimes that constituted relics of local customs by use of criminal law in an instrumental manner in order to implement the ideology of the new political system and the authorities. 

Słowa kluczowe: przestępstwa stanowiące przeżytki lokalnych obyczajów, przestępstwa związane z rodowym sposobem życia, przestępstwa stanowiące przeżytki obyczajowości rodowej, radzieckie kodeksy karne, krwawa zemsta, obyczaj / crimes constituting relics of local customs, crimes related to clan lifestyle, crimes constituting relics of clan customs, Soviet penal codes, bloody revenge, custom
References

Źródła

Deklaracija prav narodov Rossii ot 15 (2) nojabrja 1917 g., SU RSFSR, 1917, s.18, https://constitution.garant.ru/history/act1600-1918/5307/(data dostępu: 29.11.2019).

Materialy XXII S’ezda Kommunisticheskojj Partii Sovetskogo Sojuza, Moskwa 1961.

Postanovlenie   Vserossijjskogo  Central’nogo  Ispolnitel’nogo  Komiteta  ot  01.06.1922  goda o vvedenii v dejjstvie Ugolovnogo kodeksa RSFSR, www. library.ru (data dostępu: 1.09.2019).

Postanovlenie Vserossijjskogo Central’nogo Ispolnitel’nogo Komiteta ot 16 oktjabrja 1924 goda o dopolnenijakh Ugolovnogo kodeksa R.S.F.S.R. dlja avtonomnykh respublik i oblastejj, http://www.libussr.ru/doc_ussr/ussr_2208.htm (data dostępu: 1.09.2019).

Postanovlenie ot 22 nojabrja 1926 goda Vserossijjskogo Central’nogo Ispolnitel’nogo Komiteta o vvedenii v dejjstvie Ugolovnogo kodeksa RSFSR, www. soldat.ru (data dostępu: 1.09.2019).

Postanovlenie VCIK ot 06.04.1928 „O dopolnenii Ugolovnogo Kodeksa R.S.F.S.R. glavojj X. O prestuplenijakh, sostavljajushchikh perezhitki rodovogo byta”, primechaniem 2 stat’i 66 Zemel’nogo Kodeksa R.S.F.S.R., primechaniem k stat’e 11 i primechaniem 3 k stat’je 26 Ugolovno-Processual’nogo  kodeksa  R.S.F.S.R.”,  http://bestpravo.ru/sssr/eh-instrukcii/s1o. htm (data dostępu: 1.09.2019).

Postanovlenie VCIK i SNK RSFSR ot 5 nojabrja 1928 goda „O primiritel’nom proizvodstve po bor’be s obychaem krovnojj mesti”, SU RSFSR 1928, No 141, s. 927.

Ugolovnyjj kodeks RSFSR ot 27 oktjabrja 1960 g., Vedomosti Verkhovnogo Soveta RSFSR ot 31 oktjabrja 1960 goda. 40. st. 591, http://www.lawrussia.ru/bigtexts/law_3558/. / (data dostępu: 2.09.2019).

Postanovlenie Plenum Verkhovnogo suda RSFSR ot 19 marta 1969 g., 47 „O  sudebnojj praktike  po  delam  o  prestuplenijakh,  sostavljajushchikh  perezhitki  mestnykh  obychaev”, http://xn--b1azaj.xn--p1ai/1969/postanovlenie-plenuma-vs-rf/N47-ot-19.03.1969.html.  (data dostępu: 2.09.2019).

Opracowania

Alekseyev V.B., Arocker L.E, Rassmotrenie del o prestuplenijakh, sostavljajushchikh perezhitki mestnykh obychayev, http://www.yurkonsultacia.ru/zakonodatelstvo /sud118.htm (data dostę- pu: 10.10.2019).

Baramija B.I., Ugolovnopravovaja bor’ba s prestuplenijami sovershaemymi na pochve krovnojj mesti [w:] Voprosy preduprezhdenija prestupnosti. Vypusk 2, Moskwa 1965, s. 96–104.

Barmurzaeva  R.A.,  Nekotoryye  aspekty  obychaja  krovnojj  mesti  v  respublike  Dagestan, „Sovremennoe Pravo” 2012, nr 2, s. 340–342.

Djuzhilova  T.A.,  Ugolovnyjj  kodeks  RSFSR  1922  g.  o  prestuplenijakh,  sostovljajushchikh perezhitki rodovogo byta, https://cyberleninka.ru/article/n/ugolovnyy-kodeks-rsfsr-1922-g-o- prestupleniyah-sostavlyayuschih-perezhitki-rodovogo-byta (data dostępu: 1.09.2019).

Djuzhilova   T.A.,   Khajjrullin  A.T.,   Issledovanie   gruppy   prestuplenijj,   sostavljajushchikh perezhitki rodovogo byta sovetskojj teoriejj ugolovnogo prava,  „Problemy v rossijjskom zakonodatelstve” 2010, nr 2.

Filar M., W służbie utopii. 73 lata radzieckiego prawa karnego, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń 1992.

Ismailov  M.A.,  Instituty  obychnogo  prava  narodov  Dagestana.  Krovnaja  mest’ i  sistema vozmezdija v obychnom prave, „Zakon i Pravo” 2005, nr 6, s. 74–77.

Kafarov  Ja.M.,  Bor’ba  za  iskorenenie  prestuplenijj,  sostavljajushchikh  perezhitki  mestnykh obychaev,  posjagajushchikh  na  prava  zhenshchin  v  Dagestanskojj  ASSR:   Avtoreferat dissertacii na soiskanie uchenojj stepeni kandidata juridicheskikh nauk, http://www.law.edu. ru/book/book.asp?bookID=4870 (data dostępu: 10.09.2019).

Kommentarijj k ugolovnomu kodeksu RSFSR 1960 g., red. M.D. Shargorodskijj, N.A. Beljaev, Leningrad 1962, s. 383–389.

Kurs na izzhivanie krovnojj mesti na Kavkaze v pervye gody sovetskojj vlasti, https://mywebs.su/blog/3550/. (data dostępu: 1.09.2019).

Laskowska K., Karnoprawne regulacje krwawej zemsty w Związku Radzieckim, „Miscellanea Historico-Iuridica” 2015, t. XIV, z. 1, s. 325–336.

Lityński A., O podstawach ustawodawstwa karnego ZSRR z 1958 r. oraz o kodeksie karnym RSFRR z 1960 r., „Miscellanea Historico-Iuridica” 2009, t. VII, s. 175–193.

Lityński A., Ludobójstwo: operacja polska NKWD (1937–1938). Uchwała Biura Politycznego KC WKP (b) oraz rozkazy szefa NKWD ZSRR, „Studia Iuridica Lublinensia” 2013, nr 19, s. 181–199.

Lityński A., Prawo Rosji i ZSRR 1917–1991, czyli historia wszechzwiązkowego komunistycznego prawa (bolszewików). Krótki kurs, C.H. Beck, Warszawa 2017.

Lityński A., Między „białym” a „czerwonym” imperium. Rzecz o narodach w Rosji 1917–1922, Sosnowiec 2018.

Marukov A.F., Sergomasov M.Ju., Krovnaja mest’ v Drevnerusskom gosudarstve, Yuridicheskaja mysl’” 2013, nr 1, s. 34–39.

Min’kovskijj  G.M.,  Izuchenie  i  preduprezhdenie  prestuplenijj  sostavljajushchikh  perezhitki mestnykh obychaev [w:] Kriminologija, Moskwa 1968, s. 449–456.

Muzjukin A.P., Ubijjstvo po motivu krovnojj mesti v ugolovnom zakonodatelstve, „Chelovek: prestuplenie i nakazanie” 2009, nr 1, s. 84–85.

Nauchnyjj kommentarijj k ugolovnomu kodeksu RSFSR, red. M.I. Kovalev, E.A. Frolov, M.A. Efimov, Sverdlovsk 1964, s. 437–442.

Petrova   G.O.,    nacional’nom   urovne   ugolovno-pravovogo   regulirovanija Vestnik Nizhegorodskogo universiteta im. N.I. Lobachevskogo” 2015, nr 4, s. 159–161.

Shapiev R.N., Obychajj i tradicii kak mery napravlennye na preduprezhdenie prestupnosti na Severnom Kavkaze, „Chernye dyry v rossijjskom zakonodatelstve” 2017, nr 1, s. 98–99.

Shubin V.V., Prestuplenija sostavljayushchie perezhitki mestnykh obychaev [w:] Kommentarijj k ugolovnomu kodeksu RSFSR, red. Ju.D. Severin, Moskwa 1984, s. 479–483.

Sidorkin A.I., Kvalifikacija prestuplenijj sostovljajushchikh, perezhitki patriarkhal’no-rodovogo byta  v  sovetskom  ugolovnom  prave,  http://aurora-group.eu/library_get_pdf.php?id=23317 (data dostępu: 10.09.2019).

Tkachevskijj Ju.M., Prestuplenija sostavljajushchie perezhitki mestnykh obychaev [w:] Sovetskoe ugolovnoe pravo. Chast’ osobennaja, red. V.D. Menshagin, N.D. Durmanov, G.A. Kriger, Moskwa 1971, s. 406–417.

Ugolovnyjj kodeks RSFSR s kommentarijami, red. O.V. Grachev, Moskwa 1992, s. 589–594.

Vasil’yev N.V., Prestuplenija sostavljajushchie perezhitki mestnykh obychaev [w:] Sovetskoe ugolovnoe pravo. Osobennaja chast’, red. P.I. Grishaev, B.V. Zdravomyslov, Moskwa 1988, s. 553–562.

Vasil’yev I.M., Prestuplenija sostavljajushchie perezhitki mestnykh obychaev [w:]  Sovetskoe ugolovnoe pravo: Obshchaja i osobennye chasti, red. I.V. Solopanov, Moskwa 1981, s. 443–446.

Zadvornov M., Daubekov A., Obychajj krovnojj mesti v rakurse otechestvennogo  ugolovnogo zakonodatelstva, „Ugolovnoe Pravo” 2010, nr 4, s. 24–28.

Zagorodnikov N.I., Prestuplenija sostavljajushchie perezhitki mestnykh obychaev [w:] Sovetskoe ugolovnoe pravo: Obshchaja i osobennaja chasti, red. V.D. Men’shagin, Moskwa 1962, s. 455–459.

Zhil’cov S.V., Pravovojj obychajj krovnojj mesti, kak istochnik smertnojj kazni drevnerusskogo prava, „Pravo i Obrazovanie” 2012, nr 4, s. 120–123.

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.